Đội dân quân du kích xã Bình Lộc

Xã Bình Lộc, nay là ấp Bình Lộc, xã Xuân Bình, huyện Xuân Lộc. Bình Lộc cách thị xã Long Khánh 3km đường chim bay ở phía Đông Nam hợp cùng 2 ấp Bảo Vinh, Suối Chồn thành một vành đai án ngữ thị xã; phía Tây Nam là nông trường cao su; Đông và Đông Bắc giáp rừng và các vườn cây ăn trái.

Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, Bình Lộc là một trong những cửa khẩu hậu cần của Thị ủy Long Khánh và Huyện ủy Xuân Lộc; là địa bàn bám trụ và tiến công vào thị xã của lực lượng cách mạng. Xác định đây là địa bàn trọng yếu của ta nên địch cố ra sức đánh phá và đàn áp phong trào cách mạng ở Bình Lộc để bảo vệ các cơ quan đầu não của chúng trong thị xã.

Tại Bình Lộc, địch đóng 3 đồn, 2 bót do 1 đại đội bảo an, 2 trung đội dân vệ đóng giữ, ngoài ra còn có 1 đội phòng vệ dân sự và 1 bộ máy tề ấp. Địch bố trí mạng lưới tình báo, gián điệp tại Bình Lộc dày đặc để đánh phá cơ sở, phong trào cách mạng. Trong từng đợt, địch tăng cường thêm sư đoàn 18 bộ binh và lữ đoàn dù 199 của quân đội Mỹ.

Năm 1964, Đội dân quân du kích xã Bình Lộc được thành lập gồm 4 đồng chí. Tuy thành lập muộn so với các nơi khác, nhưng đội dân quân du kích xã Bình Lộc hình thành vào thời điểm phong trào cách mạng lên cao sau chiến thắng Bình Giã. Đội tập trung vào nhiệm vụ diệt ác, phá kìm xây dựng cơ sở, đánh phá ấp chiến lược với sự hỗ trợ của lực lượng tỉnh, huyện. Đến giữa năm 1965, hàng rào ấp chiến lược tại Bình Lộc bị phá hoàn toàn, xã được giải phóng. Đội dân quân du kích xã Bình Lộc phát triển với lực lượng hơn 1 tiểu đội.

Năm 1966, địch mở rộng thị xã Long Khánh nên đã tổ chức càn quét, đánh phá Bình Lộc để lập vành đai trắng. Ngày 3/1/1967, địch dùng xe ủi, xe quân sự càn sâu vào xã xúc tát dân địa phương đi, đồng thời đưa dân di cư từ miền Trung vào thay thế để làm mất thế bám trụ của cán bộ và du kích. Tuy gặp khó khăn, toàn đội du kích vẫn thực hiện phương châm bám ấp, gần dân, vừa củng cố cơ sở vừa diệt ác phá kìm.

Đêm 5 rạng ngày 6/12/1968, Đội dân quân du kích xã Bình Lộc cùng bộ đội tỉnh (D445 tỉnh Bà Rịa - Long Khánh) tiến công bọn bình định tại xã, san bằng 2 đồn địch, diệt 75 tên, đánh bại âm mưu “bình định cấp tốc” của địch ở xã Bình Lộc.

Giai đoạn 1969-1971 là những năm khó khăn ác liệt nhất, nhưng đội đã xây dựng được cơ sở và du kích mật bên trong, vẫn kết hợp được lực lượng chiến đấu bên trong và bên ngoài, đánh địch có hiệu quả. Tháng 7-1969, 1 nữ du kích mật Bình Lộc với 1 quả mìn định hướng tự tạo ĐH.10 đã đánh diệt 25 tên địch, trong đó có 2 trung úy và 4 tên chiêu hồi. Ngày 24/8/1969, đội bẻ gãy 1 trận càn vào xã của lính sư đoàn 18, diệt 1 tiểu đội. Phong trào cách mạng phát triển mạnh làm bọn tề xã ấp hoang mang, ban đêm đều trốn chạy vào thị xã.

Từ năm 1970, Đội dân quân du kích xã Bình Lộc còn mở rộng địa bàn hoạt động vào nội ô thị xã Long Khánh, cùng với đội biệt động và trinh sát vũ trang thị xã gây cho địch nhiều thiệt hại, diệt ác đúng đối tượng, hỗ trợ phong trào đấu tranh của nhân dân thị xã, đập tan lời huênh hoang của địch rằng “thị xã Long Khánh là nơi an toàn”.

Đêm 25/4/1970, 3 du kích mật Bình Lộc với 2 quả lựu đạn đã đánh vào 1 quán ăn trong nội ô thị xã diệt 40 tên địch, trong đó có 2 đại úy, 3 tên bình định cùng bọn CIA Mỹ. Tháng 2/1971, bằng lối đánh biệt động, 3 du kích mật Bình Lộc dùng lựu đạn đánh diệt 47 sĩ quan Mỹ tại rạp hát Đồng Tâm.

Trong chiến dịch Nguyễn Huệ năm 1972, Đội dân quân du kích Bình Lộc đẩy mạnh hoạt động vũ trang diệt ác bên trong, đánh địch bên ngoài tạo điều kiện cho nhân dân đấu tranh với địch. Tháng 5/1972, đội diệt trưởng ấp ác ôn tên Thơ ở địa điểm chỉ cách đồn giặc 200 mét, sự việc diễn ra giữa ban ngày khiến bọn ác ôn khác đều kinh sợ. Tên trưởng ấp khác vừa vào thay thế cũng bị du kích diệt cùng 2 tên bình định khác. Cách mạng hoàn toàn làm chủ ở xã về đêm.

Tháng 9/1972, đội du kích kết hợp với cơ sở bên trong bao vây địch trong các đồn bót, vừa tập kích, phục kích vừa phát loa binh vận, kêu gọi địch ra hàng. Suốt 1 tháng, đội đã diệt 20 tên (có 1 thiếu tá), phá hủy 1 xe jeep, bức rút 1 đồn, 2 bót do 1 đại đội bảo an và 2 trung đội dân vệ đóng giữ. Lực lượng cách mạng đã giải phóng Bình Lộc trong 2 tháng.

Với tinh thần tự lực, lấy vũ khí địch diệt địch, du kích Bình Lộc dùng đầu đạn pháo 105 ly gắn ngòi nổ tự động để gài, đánh địch. Ngày 1/12/1972, địch đi càn phát hiện, chúng vừa cắt dây nhấc trái lên thì nổ, 1 trung đội 12 tên bị diệt gọn.

Kiên quyết đánh địch chống càn quét, lấn chiếm, đêm 19/12/1972 sau nhiều ngày nghiên cứu, đội dùng H20 cải tiến với bệ phóng bằng cây và mối điện nổ chậm, phóng vào đồn địch từ vị trí chỉ cách 80 mét, đánh sập 2 lô cốt mới xây, diệt 19 tên, hủy 1 cối 60 ly và 1 đại liên.

Sau Hiệp định Paris năm 1973, Đội dân quân du kích Bình Lộc vừa đánh địch lấn chiếm bên ngoài, vừa tổ chức diệt ác bên trong, bảo vệ được vùng giải phóng. Trong 6 tháng đầu năm 1973, đội đã 15 lần đánh địch, diệt và làm bị thương 81 tên, tiêu hao 1 đại đội bảo an số 812, 1 trung đội cảnh sát, diệt 2 nữ thám báo, bắt 1 tên gián điệp, thu nhiều vũ khí. Song song với nhiệm vụ tấn công địch, đội tích cực góp phần xây dựng vùng giải phóng ở xã vững chắc có từ 100 đến 200 gia đình, có trường học và tủ thuốc phục vụ, ổn định được sản xuất và đời sống nhân dân.

Tháng 2/1975, Thị ủy Long Khánh chủ trương gỡ đồn bót địch, giải phóng các xã ven, tạo địa bàn cho lực lượng chủ lực tiến công vào thị xã. Đội du kích Bình Lộc kết hợp cơ sở bên trong tiến hành vây lấn địch trong đồn bót; tổ chức từng tốp dân cho “di tản ngược” từ trong rẫy ra, phao tin quân giải phóng chuẩn bị đánh đồn làm địch hoang mang; sử dụng máy cày của dân cho nổ máy, giả làm xe tăng hù dọa địch. Cuối tháng 3/1975, bọn bảo an, dân vệ ở Bình Lộc bỏ đồn, bót rút chạy vào thị xã Long Khánh.

Chỉ tính trong 3 năm (từ năm 1970 đến tháng 6/1973), đội dân quân du kích Bình Lộc đã tác chiến 150 trận diệt 930 tên địch các loại (trong đó có 99 lính và sĩ quan Mỹ, 30 sĩ quan quân đội Sài Gòn từ cấp úy đến cấp tá); diệt 32 tên tề xã, ấp, 34 tên cảnh sát, bình định; bắt sống 10 tên gián điệp, tình báo; phá hủy 17 xe quân sự, thu nhiều vũ khí đạn dược và đồ dùng quân sự; tháo gỡ 15 quả mìn, hàng trăm lựu đạn để đánh địch; vận động 40 thanh niên tòng quân, phát triển thêm nhiều đảng viên, đoàn viên.

Với thành tích đó, đội dân quân du kích xã Bình Lộc đã được tặng thưởng 17 Huân chương Chiến công cho tập thể và cá nhân (gồm 6 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 11 Huân chương Chiến công hạng Ba); 1 cờ Mười năm vẻ vang; 1 cờ luân lưu về phong trào du kích chiến tranh khá nhất năm 1972, 1 cờ Phạm Văn Cội; 13 Huy hiệu dũng sĩ các loại; 50 bằng khen, giấy khen; 1 chiến sĩ thi đua cấp quân khu.

Đáng chú ý, năm 1978 liệt sĩ Lê A, nguyên xã đội trưởng, đội trưởng Đội dân quân du kích Bình Lộc, đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đặc biệt, tháng 6/1976, Đội dân quân du kích xã Bình Lộc vinh dự được trao tặng danh hiệu tập thể Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.