Đối đầu Vũ trang và Chiến lược Chống "Chia để Trị" (1945 - 1947) (2)

Khi thực dân Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ vào ngày 23/9/1945, cuộc kháng chiến tại Trà Vinh bước sang giai đoạn đối đầu quân sự trực tiếp. Lực lượng vũ trang non trẻ của tỉnh phải đối mặt với những thách thức vô cùng to lớn: trang bị thô sơ, thiếu thốn, kinh nghiệm chiến đấu còn hạn chế, trong khi phải đương đầu với một đội quân xâm lược nhà nghề.

3.1 Phân tích quá trình xây dựng lực lượng vũ trang và các trận đánh đầu tiên

Trước tình hình cấp bách, Tỉnh ủy và Ủy ban Kháng chiến đã nỗ lực xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân. Phong trào "Tuần lễ đồng" được phát động để quyên góp đồng, kim loại chế tạo vũ khí. Người dân tự tìm kiếm, chế tạo vũ khí thô sơ như gươm, giáo, mác; các thợ rèn làm việc ngày đêm để sản xuất và sửa chữa vũ khí.

Khi Pháp tấn công Sài Gòn, Trà Vinh đã nhanh chóng hưởng ứng lời kêu gọi kháng chiến, triển khai lực lượng trên các địa bàn để sẵn sàng chiến đấu. Ngày 02/12/1945, quân Pháp tấn công Trà Vinh bằng cả đường thủy và đường bộ. Mặc dù vũ khí thô sơ và lực lượng còn mỏng, quân và dân Trà Vinh đã anh dũng chiến đấu, gây cho địch một số tổn thất. Sự chiến đấu kiên cường của các chiến sĩ Trà Vinh trong những ngày đầu kháng chiến đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi nhận và khen ngợi. Trong thư gửi các chiến sĩ miền Nam ngày 22/12/1945, Người viết: "Chính phủ dân chủ cộng hoà rất khen ngợi các chiến sĩ ở các mặt trận miền Nam, đặc biệt là các chiến sĩ ở Nha Trang và Trà Vinh, đã làm gương anh dũng cho toàn quốc."

3.2 Đánh giá chiến lược đoàn kết dân tộc chống âm mưu của Pháp

Nhận thấy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, thực dân Pháp đã thực hiện âm mưu "chia để trị" hết sức thâm độc, tập trung vào việc kích động mâu thuẫn giữa hai dân tộc Kinh và Khmer. Chúng tung tin xuyên tạc, dùng tay sai để giết hại người Khmer rồi đổ tội cho người Kinh và ngược lại, gây ra những xô xát đau lòng.

Trước tình hình đó, Tỉnh ủy và Mặt trận Việt Minh đã có những chủ trương kịp thời, sáng suốt để vô hiệu hóa âm mưu của địch. Chính sách "Hăm cấm" được ban hành với các nội dung cốt lõi sau:

1. Hăm cấm: Cấm trá oán, trả thù; Cấm đoạt của cải bị cướp, nhằm ổn định trật tự xã hội và ngăn chặn mọi hành vi lợi dụng tình hình hỗn loạn.

2. Vận động nhân sĩ, trí thức người Khmer tham gia chính quyền: Tích cực mời gọi những người có uy tín trong cộng đồng Khmer tham gia công tác cách mạng, củng cố chính quyền ở cơ sở.

3. Vận động Sư cả, chư tăng giáo dục con em đoàn kết: Phát huy vai trò của các nhà sư trong việc giáo dục đồng bào phật tử về tinh thần đoàn kết Kinh - Khmer, cùng nhau chống kẻ thù chung là thực dân Pháp.

Chính sách đúng đắn và kịp thời này đã nhanh chóng ổn định tình hình, vạch trần âm mưu của địch và củng cố vững chắc khối đại đoàn kết dân tộc.

3.3 Tổng hợp các hoạt động quân sự nổi bật cuối năm 1946

Đêm 31/12/1946, hưởng ứng lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, quân và dân Trà Vinh đã đồng loạt tiến công. Tại Cầu Mây Trúc, lực lượng ta đã phá sập cầu, cắt đứt tuyến giao thông huyết mạch của địch. Đặc biệt, tại Trà Cú, quân ta đã tổ chức một trận công đồn xuất sắc, tiêu diệt gọn đồn Trà Cú và giải phóng hoàn toàn một quận. "Thắng lợi Trà Cú" là trận công đồn thắng lợi đầu tiên trong cuộc kháng chiến chống Pháp không chỉ của Trà Vinh mà của toàn Nam Bộ. Thắng lợi Trà Cú đã phá vỡ thế co cụm phòng ngự của lực lượng ta, chứng minh rằng quân dân Nam Bộ hoàn toàn có khả năng tiến công tiêu diệt gọn đồn bót địch. Chiến thắng này đã tạo ra một cú hích tinh thần mạnh mẽ, củng cố niềm tin vào đường lối kháng chiến và trở thành kinh nghiệm tác chiến quý báu được phổ biến rộng rãi.

Việc vượt qua giai đoạn đầu đầy cam go, vừa chiến đấu, vừa xây dựng và củng cố khối đoàn kết dân tộc đã tạo đà vững chắc cho cuộc kháng chiến ở Trà Vinh phát triển lên một tầm cao mới, toàn diện và có tổ chức hơn.

4.0 Phát triển Kháng chiến Toàn diện và các Chiến dịch Lớn