Đôi Dép Cao Su Bên Hiên Nhà

Tôi tên là Đặng Văn Sơn. Tôi gặp ông Trần Đức Lợi lần đầu tiên trong một buổi họp mặt cựu chiến binh của xã.

Ông Lợi khi ấy đã gần bảy mươi tuổi. Ông có dáng người gầy, mái tóc bạc và một giọng nói trầm. Điều khiến tôi chú ý nhất là bên hiên nhà ông luôn có một đôi dép cao su cũ được đặt ngay ngắn.

Một hôm, tôi hỏi:

“Bác vẫn dùng đôi dép đó sao?”

Ông Lợi nhìn xuống đôi dép rồi cười:

“Không. Tôi giữ nó cho một người.”

Rồi ông kể cho tôi nghe câu chuyện đã xảy ra hơn năm mươi năm trước.

Ngày ấy, ông Lợi cùng đơn vị hành quân qua một khu rừng. Trong đơn vị có một người lính trẻ tên Nguyễn Văn Tân. Tân nhỏ hơn ông Lợi vài tuổi, tính tình vui vẻ và rất thích kể chuyện về quê nhà.

Tân từng nói:

“Sau này hòa bình, tôi sẽ về quê mở một quán nhỏ. Ông Lợi mà có dịp đi qua thì tôi cho ăn miễn phí.”

Ông Lợi bật cười:

“Nhớ đấy nhé!”

“Nhớ chứ!”

Đó là một lời hứa rất bình thường giữa hai người lính trẻ.

Một ngày nọ, trong lúc đơn vị đang di chuyển, Tân phát hiện một người lính bị thương nằm lại phía sau. Không do dự, anh quay lại giúp đồng đội.

Nhưng một trận pháo kích bất ngờ xảy ra.

Khi mọi người tìm được Tân, anh đã hy sinh.

Ông Lợi chạy đến bên người bạn. Tân nằm im giữa khu rừng, trên chân chỉ còn một chiếc dép. Chiếc còn lại văng cách đó không xa.

Ông Lợi nhặt cả hai chiếc dép lên.

Ông nhớ đến lời hứa của Tân:

“Sau này hòa bình, tôi sẽ về quê mở một quán nhỏ.”

Ông Lợi đã giữ đôi dép ấy từ ngày đó.

Sau chiến tranh, ông trở về quê. Ông không biết gia đình Tân ở đâu nên nhiều năm liền vẫn mang theo đôi dép.

Mãi sau này, nhờ những người đồng đội cũ, ông mới tìm được quê của Tân.

Ông đến thăm gia đình người bạn.

Mẹ Tân khi ấy đã già yếu. Khi nhìn thấy đôi dép, bà ôm nó vào lòng rồi khóc.

Bà nói:

“Bao năm rồi, tôi cứ nghĩ chẳng còn gì của nó nữa.”

Ông Lợi không nói được gì. Ông chỉ cúi đầu.

Sau đó, mẹ Tân bảo ông giữ lại đôi dép.

“Anh giữ đi. Nó đã theo anh ấy đến những ngày cuối cùng. Tôi nghĩ nó nên ở với anh.”

Từ đó, đôi dép lại trở về bên ông Lợi.

Nhiều năm đã trôi qua. Cao su đã bạc màu, quai dép đã được ông sửa lại nhiều lần. Nhưng ông chưa bao giờ vứt chúng đi.

Ông nói với tôi:

“Người ta có thể quên một cái tên sau vài chục năm, nhưng chỉ cần còn một kỷ vật, ký ức vẫn còn.”

Tôi nhìn đôi dép cũ bên hiên nhà.

Chúng chẳng có giá trị vật chất gì.

Nhưng đối với ông Lợi, đó là cả một phần tuổi trẻ.

Đó là hình ảnh của một người bạn đã nằm lại giữa chiến trường.

Và đó cũng là lời nhắc nhở rằng trong chiến tranh, điều quý giá nhất không phải là những gì người lính mang theo bên mình, mà là tình đồng đội mà họ dành cho nhau.

Ông Lợi khép cửa, để đôi dép vẫn nằm bên hiên.

Chiều hôm ấy, nắng trải dài trên con đường làng. Tôi chợt nghĩ, có lẽ ở đâu đó trong ký ức của những người cựu chiến binh, vẫn còn rất nhiều “đôi dép” như thế — những kỷ vật nhỏ bé nhưng mang theo cả một câu chuyện lớn về những người đã hy sinh cho ngày hòa bình.