ĐÔI DÉP CAO SU BÊN THÀNH CỔ

ĐÔI DÉP CAO SU BÊN THÀNH CỔ

Tháng Bảy, những cơn mưa xối xả lại trút xuống mảnh đất Quảng Trị. Trên Thành cổ, từng đoàn người lặng lẽ dâng hương. Trong dòng người ấy có một cụ ông tóc bạc trắng, tay ôm khư khư một đôi dép cao su đã sờn gót. Không ai biết rằng đôi dép ấy đã theo ông suốt hơn nửa thế kỷ, là kỷ vật cuối cùng của người đồng đội đã nằm lại nơi đây.

Năm 1972, khi cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị diễn ra ác liệt, ông Nguyễn Văn Lâm mới tròn hai mươi tuổi. Đơn vị của ông ngày đêm bám trụ giữa mưa bom, bão đạn. Có những ngày, đất đá bị cày xới liên tục, cây cối cháy đen, khói súng phủ kín bầu trời.

Trong tiểu đội có anh Trần Văn Hùng – người lính quê Thái Bình, hơn Lâm vài tuổi. Hùng hiền lành, ít nói nhưng luôn nhường phần lương khô của mình cho đồng đội trẻ hơn. Mỗi khi có thư nhà, anh đọc đi đọc lại đến thuộc lòng rồi cẩn thận cất vào túi áo ngực.

Một đêm tháng Chín, sau nhiều giờ chiến đấu liên tục, đơn vị nhận lệnh đưa thương binh về tuyến sau. Đường đi chỉ vài trăm mét nhưng phải băng qua vùng bom pháo dày đặc.

Hùng nhận phần đi cuối cùng để bảo vệ đồng đội.

Khi cả tổ gần vượt qua trận địa thì một loạt pháo bất ngờ trút xuống. Tiếng nổ rung chuyển cả mặt đất. Lâm bị sức ép hất văng xuống hố bom. Khi tỉnh dậy, ông chỉ còn nhìn thấy Hùng nằm bất động.

Trên chân người đồng đội, một chiếc dép cao su đã tuột ra.

Lâm cố chạy đến nhưng pháo vẫn dội xuống liên hồi. Đồng đội buộc phải kéo ông rời khỏi khu vực để bảo toàn lực lượng.

Suốt nhiều năm sau chiến tranh, ông Lâm vẫn day dứt vì chưa kịp đưa Hùng về. Trong một lần trở lại Thành cổ, ông tìm được chiếc dép còn sót lại giữa lớp đất đá được người dân lưu giữ. Từ đó, ông nâng niu như báu vật.

Ông nói:

"Chiếc dép này không còn là của riêng Hùng nữa. Nó là biểu tượng của biết bao người lính đã đi qua chiến tranh bằng đôi chân trần và lòng yêu nước."

Năm nào cũng vậy, cứ đến tháng Bảy, ông lại mang đôi dép về Thành cổ.

Ông không khóc.

Chỉ lặng lẽ đặt đôi dép bên bó hoa cúc vàng rồi đứng nghiêm chào những người đồng đội chưa trở về.

Có lần, một em học sinh hỏi:

– Ông ơi, sao ông không để đôi dép trong tủ kính cho khỏi hỏng?

Ông mỉm cười:

– Vì đôi dép này sinh ra để đi cùng ký ức. Nếu chỉ cất trong tủ kính thì làm sao kể được câu chuyện của những người đã hy sinh.

Lời nói ấy khiến cả đoàn học sinh lặng đi.

Các em cúi đầu trước những hàng bia mộ, hiểu rằng hòa bình hôm nay không phải điều tự nhiên có, mà được đánh đổi bằng tuổi thanh xuân, bằng máu và cả những ước mơ còn dang dở của biết bao người lính.

Đôi dép cao su đã cũ.

Nhưng giá trị của nó chưa bao giờ cũ.

Nó nhắc mỗi người Việt Nam rằng: có một thế hệ đã chấp nhận bước chân vào lửa đạn để đất nước được nở hoa trong hòa bình.

Và hôm nay, khi thế hệ trẻ bước đi trên những con đường rộng mở, hãy nhớ rằng dưới mỗi tấc đất bình yên đều có bóng hình của những người lính năm xưa.

Đó chính là ý nghĩa thiêng liêng của "thời hoa lửa" – thời tuổi trẻ rực sáng bởi lòng yêu nước, ý chí kiên cường và sự hy sinh cao cả vì độc lập, tự do của dân tộc.