Đôi dép cao su của vị tướng xứ Nghệ

Có lần, trong một chuyến công tác về quê hương Nghệ An, nhiều người ngạc nhiên khi thấy một vị Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam bước xuống xe với bộ quân phục giản dị và đôi dép cao su đã cũ.

Người đó là Trung tướng Nguyễn Quốc Thước.

Một cán bộ trẻ mạnh dạn hỏi:

- Thưa bác, sao bác không thay đôi dép mới cho tiện ạ?

Ông mỉm cười hiền hậu rồi chậm rãi đáp:

- Đôi dép này không quý vì nó cũ. Nó quý vì nhắc bác nhớ mình đã đi qua những năm tháng nào.

Câu trả lời ngắn gọn ấy khiến mọi người lặng đi.

Sinh ra trên quê hương Nghệ An giàu truyền thống cách mạng, Nguyễn Quốc Thước sớm tham gia quân đội khi đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh. Từ một người lính bình dị, ông đã kinh qua nhiều chiến trường ác liệt, trực tiếp chỉ huy chiến đấu trong nhiều chiến dịch lớn, cùng đồng đội lập nên những chiến công góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Chiến tranh kết thúc, ông trở thành vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhưng điều khiến đồng đội, cán bộ và Nhân dân kính trọng không chỉ là quân hàm hay những chiến công, mà chính là lối sống khiêm nhường, gần gũi và nghĩa tình.

Trong mỗi lần trở về quê, ông luôn dành thời gian gặp gỡ cựu chiến binh, thăm gia đình liệt sĩ, động viên thương binh và nói chuyện với thanh niên.

Ông thường kể:

"Chiến tranh dạy chúng ta biết hy sinh. Hòa bình dạy chúng ta biết sống có trách nhiệm."

Đối với ông, phẩm chất của người lính không chỉ được thể hiện trên chiến trường mà còn trong cuộc sống thường ngày: sống trung thực, giản dị, đặt lợi ích của Tổ quốc và Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Có lần, sau buổi nói chuyện truyền thống với học sinh, một em nhỏ hỏi:

– Thưa bác, làm thế nào để trở thành anh hùng?

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước mỉm cười:

– Không phải ai cũng cần trở thành anh hùng. Nhưng ai cũng có thể trở thành người tốt. Học thật tốt, sống thật tử tế, biết yêu gia đình, yêu quê hương, giúp đỡ người khác – đó cũng là cách cống hiến cho đất nước.

Cả hội trường vang lên những tràng pháo tay kéo dài.

Nhiều năm đã trôi qua, mái tóc người lính năm xưa đã bạc trắng, nhưng mỗi khi nhắc đến đồng đội đã ngã xuống, giọng ông vẫn nghẹn lại. Ông luôn nói rằng mình chỉ là người may mắn hơn nhiều đồng đội vì được trở về sau chiến tranh.

Bởi vậy, ông dành phần lớn thời gian sau khi nghỉ hưu để tham gia các hoạt động tri ân, giáo dục truyền thống cách mạng, gặp gỡ thế hệ trẻ, kể cho họ nghe về giá trị của độc lập, hòa bình và sự hy sinh của lớp cha anh.

Đối với Trung tướng Nguyễn Quốc Thước, chiến tranh đã kết thúc, nhưng trách nhiệm của người lính thì chưa bao giờ kết thúc.

Đôi dép cao su năm nào vẫn theo ông trên nhiều chặng đường. Không phải vì ông không có điều kiện thay đôi dép mới, mà bởi đó là lời nhắc nhở về một thời gian khó, về những đồng đội đã nằm lại chiến trường và về lời hứa sống xứng đáng với những người đã hy sinh.

Đó cũng là bài học giản dị nhưng sâu sắc mà vị tướng quê Nghệ An gửi gắm cho thế hệ hôm nay: dù ở cương vị nào, người cán bộ, người đảng viên và mỗi công dân đều phải sống có trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất, đạo đức và luôn đặt lợi ích của đất nước, của Nhân dân lên trên hết.