ĐÔI DÉP CAO SU DƯỚI CHÂN NGƯỜI DÂN CÔNG

Trong căn nhà nhỏ nằm nép bên sườn đồi, ông Nguyễn Văn Bình, năm nay đã gần chín mươi tuổi, vẫn giữ một đôi dép cao su cũ trong chiếc hòm gỗ. Quai dép đã sờn, đế dép mòn gần hết, nhưng ông luôn lau chùi, cất giữ cẩn thận như một kỷ vật quý giá.

Hơn bảy mươi năm trước, khi ấy ông Bình mới hai mươi tuổi. Hưởng ứng lời kêu gọi phục vụ kháng chiến, ông cùng nhiều thanh niên trong vùng tham gia đội dân công vận chuyển lương thực, đạn dược phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ngày lên đường, gia đình không có gì nhiều để cho con trai. Người cha chỉ tìm được một đôi dép cao su cũ, tự tay sửa lại quai rồi đưa cho ông.

Cha ông dặn: “Đường xa, con cứ đi cho vững. Còn về được thì về với gia đình.”

Đôi dép ấy theo ông qua hàng trăm cây số đường rừng. Có những hôm trời mưa, đường đất nhão thành bùn, mỗi bước chân đều trơn trượt. Có lúc quai dép bị tuột, ông phải ngồi bên đường lấy dây rừng buộc tạm lại rồi tiếp tục đi.

Một đêm, đoàn dân công đang nghỉ bên ven rừng thì nghe tiếng máy bay địch. Mọi người nhanh chóng tìm chỗ trú. Trong lúc vội vàng di chuyển, ông Bình đánh rơi một chiếc dép xuống một vũng bùn sâu.

Sáng hôm sau, ông định bỏ lại vì nghĩ không thể tìm thấy. Nhưng một người trong đoàn đã quay lại, lần theo dấu chân và tìm được chiếc dép. Người ấy cười, đưa lại cho ông rồi nói: “Mất một chiếc thì còn đi được gì nữa. Cầm lấy mà đi.”

Chỉ một câu nói giản dị, nhưng ông Bình nhớ mãi.

Sau đó, đôi dép tiếp tục cùng ông vượt qua những con đường núi, những con dốc dài và những đêm nghỉ tạm bên rừng. Đến ngày chiến dịch toàn thắng, đôi dép đã mòn vẹt, quai nhiều lần được nối lại bằng dây rừng.

Khi trở về quê, ông Bình không đi đôi dép ấy nữa mà cất vào chiếc hòm gỗ.

Nhiều năm trôi qua, mỗi khi nhìn lại đôi dép, ông không nhớ mình đã đi qua bao nhiêu con đường. Ông chỉ nhớ những người đồng đội đã từng cùng mình chia nhau từng nắm cơm, từng ngụm nước và giúp nhau vượt qua những lúc khó khăn nhất.

Đôi dép đã cũ, nhưng với ông Bình, nó là dấu tích của một thời tuổi trẻ. Nó nhắc ông rằng trong những năm tháng đất nước gian lao, mỗi bước chân của người dân công, mỗi chuyến hàng từ hậu phương ra tiền tuyến đều góp một phần vào thắng lợi chung.

Chiến thắng được làm nên bởi những chiến công lớn, nhưng phía sau những chiến công ấy còn có hàng triệu bước chân bình dị đã lặng thầm đi qua những con đường gian khổ.