Đôi dép cao su giữa mùa bom đạn

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với những người từng đi qua năm tháng ấy, ký ức vẫn như một dòng sông âm thầm chảy mãi. Có những kỷ niệm tưởng chừng rất nhỏ bé, nhưng lại đủ sức gợi nhắc cả một thời tuổi trẻ. Với ông tôi, đó là một đôi dép cao su đã cũ.

Ông kể rằng, những năm chiến tranh, khi đất nước còn chìm trong khói lửa, ông cùng bao người thanh niên trong làng lên đường theo tiếng gọi của Tổ quốc. Hành trang mang theo chẳng có gì nhiều: một bộ quần áo, vài vật dụng cá nhân và đôi dép cao su màu đen đã sờn cũ.

Đôi dép ấy theo ông qua những con đường đất đỏ, qua những cánh rừng, qua những ngày mưa rừng ướt lạnh và những đêm dài không ngủ. Có những hôm đường lầy lội, dép dính đầy bùn đất. Có khi quai dép bị đứt, ông lại ngồi bên vệ đường, lấy dây buộc tạm rồi tiếp tục bước đi.

Ông bảo, ngày ấy chẳng ai nghĩ mình đang mang một đôi dép đặc biệt. Nó chỉ là vật dụng bình thường của người lính. Nhưng chính đôi dép bình dị ấy đã cùng ông đi qua những tháng ngày gian khó nhất của tuổi trẻ.

Có lần, sau một chặng đường dài, ông tháo dép đặt bên cạnh ba lô rồi ngồi nghỉ dưới một gốc cây. Nhìn đôi dép đã mòn đế, ông chợt nhớ đến mẹ và quê nhà. Ông nhớ con đường làng, nhớ bữa cơm gia đình, nhớ tiếng gọi thân thương của những người mình yêu quý. Nhưng rồi tiếng gọi tập hợp vang lên. Ông lại xỏ dép, khoác ba lô và tiếp tục lên đường.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, ông trở về quê. Đôi dép cao su ngày nào cũng trở về cùng ông, dù đã cũ đến mức gần như không còn nguyên vẹn. Ông cất nó vào một góc nhỏ trong nhà, không phải vì nó có giá trị vật chất, mà bởi nó chứa đựng cả một phần tuổi trẻ.

Tôi từng hỏi ông:

– Vì sao ông vẫn giữ đôi dép cũ này?

Ông chỉ mỉm cười:

– Vì nó đã cùng ông đi qua một thời không thể nào quên.

Tôi lặng người nhìn đôi dép. Nó chẳng đẹp, chẳng quý giá, thậm chí đã bạc màu theo năm tháng. Nhưng trong mắt tôi, đó là một kỷ vật thiêng liêng. Mỗi vết mòn trên đế dép như lưu lại một bước chân của người lính năm xưa; mỗi đường sờn trên quai dép như nhắc về những tháng ngày tuổi trẻ đã gửi lại nơi chiến trường.

Chiến tranh đã qua. Những con đường ngày nay đã rộng hơn, những ngôi nhà mới mọc lên, trẻ em được đến trường trong tiếng cười và bình yên. Nhưng để có được cuộc sống ấy, đã có biết bao người trẻ năm xưa phải rời xa gia đình, rời mái nhà thân thuộc, mang theo tuổi xuân và niềm tin vào ngày đất nước hòa bình.

Đôi dép cao su ấy giờ đây chỉ còn là một vật nhỏ bé trong căn nhà. Nhưng với tôi, nó giống như một trang sử không lời. Nó kể về lòng dũng cảm, về sự hy sinh và về một thế hệ đã sống những năm tháng đẹp nhất của đời mình cho quê hương, đất nước.

Mỗi khi nhìn đôi dép cũ, tôi càng hiểu rằng hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có. Hòa bình được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt, tuổi trẻ và cả những năm tháng không thể trở lại của biết bao thế hệ.

Và đôi dép cao su bình dị ấy sẽ mãi nhắc tôi nhớ rằng: có những bước chân đã đi qua chiến tranh để chúng ta được bước đi trong hòa bình.