ĐÔI DÉP CAO SU TRÊN ĐƯỜNG 9

Năm 1971, khi chiến sự trên tuyến Đường 9 – Nam Lào bước vào giai đoạn ác liệt, Hồ Văn Rin vừa tròn 20 tuổi. Sinh ra nơi núi rừng Hướng Hóa, anh thông thuộc từng lối mòn, con suối nên được giao nhiệm vụ dẫn đường và vận chuyển hàng trên tuyến Trường Sơn. Ngày nhập ngũ, cha anh – một cựu du kích – đưa cho con đôi dép cao su cắt từ lốp xe cũ. Ông nói:
“Dép này không đẹp, nhưng bền. Như người mình phải đi đến cùng.” Rin mang đôi dép ấy suốt những chặng đường xuyên rừng, vượt suối, băng trọng điểm bom B52. Dưới cái nắng bỏng rát hay những cơn mưa rừng xối xả, đôi dép mòn dần, quai đứt lại nối, đế thủng lại vá. Mỗi dấu chân là một chuyến hàng ra mặt trận. Có lần, giữa đợt đánh phá dữ dội trên cua chữ A, đoàn vận tải của anh bị bom chặn giữa đường. Một xe chở đạn sa xuống hố, hàng hóa có nguy cơ phát nổ nếu lửa bén tới. Không chờ lệnh, Rin cùng vài đồng đội lao xuống kéo từng thùng đạn ra ngoài. Đất đá nóng bỏng, mảnh bom còn văng rát mặt. Trong lúc ghì dây kéo, chiếc dép bên phải của anh bị đứt quai. Một đồng đội hô rút, nhưng Rin xé ngay dây võng buộc lại, tiếp tục làm cho đến khi chuyến hàng được cứu. Đêm ấy, bàn chân anh rớm máu trên đá sắc, còn đôi dép chỉ còn gần nửa đế. Đồng đội định đổi cho anh đôi mới từ kho quân nhu, nhưng Rin lắc đầu:
“Dép còn đi được, mình còn đi tiếp.” Với anh, đó không chỉ là vật dụng, mà là lời dặn của cha, là quê hương dưới mỗi bước chân. Nhiều tháng sau, trong một chuyến đưa thương binh về tuyến sau, Rin cõng một chiến sĩ bị thương nặng vượt hơn mười cây số đường rừng. Khi tới trạm quân y, đôi dép cao su cuối cùng cũng bật hẳn đế. Người thương binh sống sót. Còn Rin giữ lại đôi dép hỏng, buộc sau ba lô cho tới ngày toàn thắng. Sau năm 1975, trở về bản làng Hướng Hóa, ông đặt đôi dép cũ trên bàn thờ cha. Với ông, đôi dép ấy đã hoàn thành hành trình của một thế hệ – từ đất đỏ chiến trường đến ngày đất nước liền một dải. Ông thường bảo con cháu:
“Có những con đường dài không đi bằng xe, mà đi bằng ý chí.” Đôi dép cao su trên Đường 9 năm ấy đã mòn đi, nhưng dấu chân của những người lính Trường Sơn thì còn mãi trong ký ức non sông.