Đôi Dép Cao Su Và Bữa Cơm Rau Tàu Bay Ở ATK

Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp bước vào thời kỳ gay go nhất, các cơ quan Trung ương phải liên tục di chuyển địa điểm để giữ bí mật. Đồng chí Phan Văn Xoàn khi ấy nằm trong lực lượng trực tiếp tổ chức, bảo đảm an toàn cho các chuyến di chuyển của Bác.

Một lần di chuyển căn cứ qua vùng núi rừng Định Hóa dưới trời mưa tầm tã, đường rừng trơn như đổ mỡ. Đoàn công tác ai nấy đều mệt xới, chân tay rớm máu vì gai rừng và vắt cắn. Khi dừng chân tại một lán nứa tạm dừng bên suối, các anh em bảo vệ vội vàng đi kiếm củi khô nhóm lửa, số khác đi hái rau rừng để chuẩn bị bữa tối.

Đồng chí Phan Văn Xoàn quan sát thấy đôi dép cao su đúc từ lốp xe ô tô của Bác Hồ đã bị quai đứt một bên do bấm ngón chân leo dốc dài. Ông lặng lẽ cầm đôi dép đi tìm mảnh dây mây để buộc tạm, định bụng sáng hôm sau sẽ xin đổi cho Bác đôi dép mới.

Thấy đồng chí Xoàn loay hoay vá dép, Bác Hồ bước lại gần, mỉm cười bảo:

"Chú Xoàn đấy à? Dép Bác chỉ bị đứt quai chút thôi, dùng dây thép hoặc dây mây xỏ lại là đi tốt. Chiến sĩ ta ngoài mặt trận nhiều người còn phải đi chân đất băng gai góc, Bác có đôi dép này đi là quý lắm rồi. Đừng bỏ đi mà lãng phí chú ạ!"

Đến bữa ăn tối, cơm chỉ có một ít gạo trộn sắn, một bát muối vừng và một tô canh rau tàu bay nấu suông. Đồng chí Xoàn cùng anh em bảo vệ áy náy vô cùng vì không lo được bữa ăn tươm tấp hơn cho Bác sau cả ngày dài vượt núi.

Biết được suy nghĩ của các chiến sĩ, Bác Hồ xới một bát cơm trộn sắn đầy, gắp vào đó một gắp rau tàu bay rồi thong thả nói với đồng chí Phan Văn Xoàn và anh em:

"Rau tàu bay này ăn đắng một chút nhưng rất mát và bổ đấy các chú ạ. Gian khổ thế này mới là kháng chiến. Bác cháu ta cùng ăn cơm rau rừng, cùng chịu rét chịu đói thì mới hiểu được nỗi vất vả của nhân dân và chiến sĩ ngoài tiền tuyến."

Bác vừa ăn vừa vui vẻ kể những câu chuyện vui thời đi hoạt động cách mạng ở nước ngoài, làm cho không khí căn lán nhỏ ấm cúng hẳn lên, xua tan đi cái mệt mỏi và sự thiếu thốn của đêm rừng Việt Bắc.

Ý nghĩa: Trong ký ức của Tướng Phan Văn Xoàn, hình ảnh Bác Hồ tự tay sửa đôi dép cao su đứt quai và vui vẻ ăn bữa cơm rau rừng cùng anh em bảo vệ chính là biểu tượng sáng ngời về tinh thần đồng cam cộng khổ. Tấm gương giản dị, tiết kiệm và lòng bao dung của Bác giữa thời hoa lửa đã trở thành kim nam chỉ đường cho ông cùng các thế hệ chiến sĩ cảnh vệ suốt một đời tận trung với Đảng, tận hiếu với Dân.