ĐÔI DÉP CAO SU VÀ CÂU CHUYỆN VỀ MỘT CON NGƯỜI TÔI CHƯA TỪNG GẶP

Tôi chưa từng gặp Bác Hồ.

Những gì tôi biết về Bác chủ yếu đến từ sách giáo khoa, những bài học trên lớp, những thước phim tư liệu và những câu chuyện mà thầy cô kể lại. Hồi còn nhỏ, mỗi khi nghe nhắc đến Bác, tôi thường nghĩ đó là một nhân vật rất lớn của lịch sử. Tôi biết Bác là người tìm đường cứu nước, là Chủ tịch Hồ Chí Minh, là người lãnh đạo nhân dân trong những năm tháng chiến tranh. Nhưng khi ấy, những điều đó đối với tôi chỉ là kiến thức cần nhớ.

Mãi đến sau này, khi lớn hơn một chút, tôi mới bắt đầu nhìn Bác theo một cách khác.

Không phải qua những sự kiện lớn, mà qua những điều rất nhỏ.

Một trong những hình ảnh khiến tôi nhớ nhất là đôi dép cao su của Bác.

Tôi từng thắc mắc: Tại sao giữa rất nhiều hình ảnh về Bác, người ta lại thường nhắc đến đôi dép ấy?

Có lẽ vì nó giản dị quá.

Một vị Chủ tịch nước, một người đã trải qua biết bao năm tháng hoạt động cách mạng, lại thường xuất hiện với một đôi dép cao su bình dị. Nếu chỉ nhìn qua, đó chẳng phải là một món đồ đặc biệt. Nhưng khi biết đôi dép ấy đã theo Bác trong nhiều năm, tôi bắt đầu thấy nó giống như một phần của câu chuyện về cuộc đời Người.

Năm 1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Việt Nam ra đi tìm đường cứu nước.

Tôi đã học về sự kiện này nhiều lần. Nhưng càng lớn, tôi càng thấy quyết định ấy không hề đơn giản.

Một người thanh niên còn rất trẻ, rời quê hương, đi đến một nơi hoàn toàn xa lạ, không biết chính xác mình sẽ phải đối mặt với những gì. Phía trước là một hành trình dài, còn phía sau là gia đình và quê hương.

Người ra đi không phải vì một cuộc sống tốt hơn cho riêng mình.

Người ra đi vì muốn tìm một con đường để đất nước được độc lập.

Từ năm 1911, Nguyễn Tất Thành đã đi qua nhiều nơi trên thế giới. Người làm nhiều công việc để kiếm sống, đồng thời quan sát và tìm hiểu cuộc sống của những người lao động. Sau nhiều năm, Người từng bước tìm thấy con đường cách mạng phù hợp với dân tộc Việt Nam.

Nếu đặt mình vào hoàn cảnh của người thanh niên năm ấy, tôi nghĩ mình sẽ rất khó có đủ can đảm để bắt đầu.

Có lẽ điều giữ Người đi tiếp chính là một niềm tin rất lớn.

Sau này, khi trở về Việt Nam và lãnh đạo cách mạng, Bác tiếp tục sống một cuộc sống khá giản dị.

Bác ở nhà sàn, ăn những bữa cơm đơn giản và thường xuyên gần gũi với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Trong những năm chiến tranh, đất nước gặp rất nhiều khó khăn. Hàng triệu người phải xa gia đình, nhiều thanh niên lên đường chiến đấu, nhiều người đã không thể trở về.

Bác cũng sống trong những năm tháng ấy.

Tôi nghĩ, điều làm tôi ấn tượng không phải là Bác đã làm được bao nhiêu việc lớn, mà là trong hoàn cảnh rất đặc biệt đó, Bác vẫn giữ được sự giản dị của mình.

Đôi dép cao su vì thế không còn chỉ là một đôi dép.

Nó khiến tôi hình dung về một người lãnh đạo không đặt mình quá xa nhân dân. Một người đã đi qua những năm tháng khó khăn cùng đất nước và luôn nhắc nhở mọi người phải biết tiết kiệm, biết yêu thương và sống vì cộng đồng.

Có những điều khi còn nhỏ tôi nghe thấy nhưng không hiểu hết. Đến khi lớn lên, tôi mới nhận ra ý nghĩa của nó.

Những câu chuyện về chiến tranh đối với thế hệ tôi đôi khi khá xa.

Chúng tôi sinh ra khi đất nước đã hòa bình. Chúng tôi biết chiến tranh qua sách, qua phim ảnh và qua lời kể của ông bà, cha mẹ. Chúng tôi không biết cảm giác phải tiễn một người thân ra trận là như thế nào. Cũng không biết tiếng bom giữa đêm sẽ khiến một gia đình sợ hãi đến mức nào.

Vì vậy, đôi khi tôi nghĩ mình thật may mắn.

Tôi có thể đi học mỗi ngày.

Tôi có thể lựa chọn ngành mình yêu thích.

Tôi có thể nghĩ về công việc, về tương lai, về những nơi mình muốn đến.

Những điều tưởng như rất bình thường ấy lại là điều mà nhiều thế hệ trước đã phải đánh đổi bằng tuổi trẻ, bằng mồ hôi, thậm chí bằng cả mạng sống.

Khi nghĩ đến điều đó, tôi thấy mình không nên chỉ nói rằng “biết ơn” rồi thôi.

Biết ơn còn phải được thể hiện bằng cách mình sống

Bác Hồ đã dành phần lớn cuộc đời cho đất nước. Bác không để lại cho thế hệ sau một cuộc sống giàu có hay những thứ vật chất quý giá. Điều Người để lại là một đất nước độc lập và một tấm gương về lý tưởng sống.

Đối với tôi, một sinh viên đang sống trong thời bình, lý tưởng ấy có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ.

Học tập nghiêm túc hơn.

Không ngại khó khi làm một việc có ích.

Biết quan tâm đến người khác.

Biết trân trọng những gì mình đang có.

Và quan trọng nhất là không sống một tuổi trẻ chỉ xoay quanh bản thân mình.

Tôi không nghĩ thế hệ trẻ hôm nay phải làm những điều thật lớn lao mới có thể tiếp nối thế hệ trước. Mỗi thời đại có một nhiệm vụ khác nhau. Nếu thế hệ cha anh đã cầm súng để bảo vệ Tổ quốc thì thế hệ chúng tôi có thể dùng tri thức, sức trẻ và trách nhiệm của mình để xây dựng đất nước.

Tôi vẫn chưa từng gặp Bác.

Nhưng qua những câu chuyện về Người, tôi cảm giác mình hiểu thêm một chút về con người mà trước đây tôi chỉ biết qua những trang sách.

Đôi dép cao su ngày nào có thể đã cũ từ lâu.

Nhưng mỗi khi nhìn hình ảnh ấy, tôi lại nghĩ về một hành trình rất dài – hành trình của một người đã rời quê hương khi còn trẻ, đi qua nhiều khó khăn và dành cả cuộc đời cho đất nước.

Có lẽ lịch sử không phải lúc nào cũng cần được kể bằng những điều thật lớn.

Đôi khi, chỉ cần một đôi dép, một bức ảnh hay một câu chuyện được kể lại từ thế hệ trước cũng đủ khiến người trẻ chúng ta dừng lại và tự hỏi: “Mình đang có cuộc sống hôm nay nhờ vào điều gì?”

Với tôi, câu trả lời là những năm tháng mà cha ông đã đi qua.

Và khi những người từng sống trong thời chiến dần già đi, trách nhiệm của chúng tôi không chỉ là nhớ về họ, mà còn là kể lại những câu chuyện ấy cho những người đến sau.

Để những năm tháng đã qua không bị lãng quên.

Để những hy sinh không trở thành những con số vô cảm trong sách lịch sử.

Và để mỗi thế hệ khi bước tiếp trên con đường hòa bình đều hiểu rằng con đường ấy đã được đánh đổi bằng biết bao bước chân của những người đi trước.

Trong những bước chân ấy, có một người đã đi rất xa.

Người ấy là Hồ Chí Minh.