Đội du kích công nhân Cao su Bình Sơn

Bình Sơn nằm trên khu đồi đất đỏ, là một sở cao su thuộc Công ty đồn điền Đất Đỏ của thực dân Pháp. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Bình Sơn với địch là một ấp của xã Lộc An, quận Long Thành; với cách mạng xã Bình Sơn do Ban Cán sự Cao su Biên Hòa chỉ đạo. Hiện nay Bình Sơn là một xã thuộc huyện Long Thành.

Sau khi Trung ương Đảng (khóa II) ra Nghị quyết 15, Đội vũ trang tuyên truyền Bình Sơn được thành lập gồm 5 đồng chí (2 nữ, 3 nam), là tiền thân của đội du kích công nhân cao su Bình Sơn sau này. Với vũ khí thô sơ, Đội vũ trang tuyên truyền Bình Sơn tiến hành tuyên truyền, kết hợp diệt bọn tề ngụy ác ôn trong ấp, hỗ trợ phong trào nổi dậy của nhân dân Bình Sơn, Kho Bạc, An Viễn....

Tháng 1/1961, Đội vũ trang tuyên truyền Bình Sơn cùng công nhân cao su nắm tình hình địch tại xã, đưa lực lượng vũ trang Khu về tiến công diệt trung đội bảo an đóng ở Bình Sơn, dùng xe lửa của Sở cao su Bình Sơn đưa máy móc, nguyên liệu ra khu, lập công binh xưởng. Bọn tề ngụy rệu rã bỏ chạy.

Đầu năm 1962, do lực lượng phát triển và yêu cầu của cách mạng, đội vũ trang tuyên truyền Bình Sơn tách một bộ phận cho các sở chung quanh. Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn chính thức ra đời gồm 7 đồng chí, lấy phiên hiệu B20, thường được gọi là đội “Võ Trang Giải Phóng Quân Thắng Lợi” (tên của 7 đồng chí ghép lại).

Tháng 1/1965, Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn cùng Đội vũ trang cao su 207 hóa trang thành công nhân, dùng xe của Sở cao su Bình Sơn vận động từ lô cao su 6-10 tập kích trung đội biệt kích A16 đóng tại sở vào giữa trưa, bắt sống 19 tên.

Cuối năm 1965, Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn phối hợp cùng Đại đội 207 tập kích đánh diệt trung đội bảo an đóng tại xã do tên thượng sĩ Giai nổi tiếng ác ôn chỉ huy; đồng thời phát động nhân dân toàn xã nổi dậy dùng xe ủi của đồn điền bang phá toàn bộ ấp chiến lược, giải phóng hoàn toàn xã Bình Sơn, mở rộng cửa khẩu hậu cần cho miền và khu.

Từ năm 1966, một bộ phận của lữ đoàn dù 199 của Mỹ vào đóng tại Bình Sơn. Chúng tiến hành càn quét, lập lại ấp chiến lược bao quanh xã. Bên ngoài rừng, địch kết hợp bắn pháo, vừa rải chất độc hóa học vừa dùng xe cơ giới ủi phá cao su dọc đường 10 và rừng bìa lô cao su 9-10 để phá địa hình bám trụ của du kích, dùng xe tăng vận động ở bìa ấp chiến lược chống du kích xâm nhập.

Được chi bộ Đảng ủy Cao Su chỉ đạo, Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn kết hợp với Đoàn Thanh niên tổ chức thành lập Đội du kích thiếu niên Bình Sơn (đầu tiên có 33 đội viên). Bằng lòng dũng cảm, mưu trí, Đội du kích thiếu niên Bình Sơn đã nhiều lần dùng mìn đánh diệt lính Mỹ, diệt xe cơ giới Mỹ ngay trong ấp, làm địch luôn bị động. Ngoài ra, Đội du kích thiếu niên còn làm nhiệm vụ giao liên, trinh sát cho cán bộ, du kích bên ngoài vào ấp. Nhiều đội viên là dũng sĩ diệt Mỹ, diệt xe cơ giới.

Tháng 10/1967, Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn cùng Đại đội 207 bẻ gãy trận càn của Mỹ vào căn cứ ở Kho Bạc, diệt gọn 3 tiểu đội lính Mỹ, bắn hạ 2 máy bay và 2 xe tăng. Song song đó, đội còn vào ấp diệt ác, diệt bọn gián điệp, làm thất bại âm mưu bình định bên trong của địch.

Năm 1969, lính Thái Lan (đồng minh của Mỹ) vào thay chân lính Mỹ, chúng tăng cường đánh phá bên ngoài, xét hỏi gắt gao công nhân đi làm ngoài lô cao su, cho xe tăng đi sau xe công nhân để kiểm soát... Do xây dựng được cơ sở vững chắc bên trong, đội du kích công nhân cao su Bình Sơn vẫn vào được bên trong kết hợp cùng du kích mật vừa đánh diệt Thái Lan vừa đánh phá bình định. Trong 2 tháng 5 và 6/1969, đội đã đánh rã 2 đội bình định nông thôn ở Bình Sơn, hỗ trợ cho công nhân và người dân liên tục đấu tranh với chính quyền, quân đội Sài Gòn và bọn chủ đồn điền cao su.

Tháng 6/1970, Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn cùng Đại đội 207 bẻ gãy trận càn của quân đội Thái Lan vào căn cứ, diệt 50 tên. Bên trong, Đội du kích thiếu niên Bình Sơn sưu tầm mìn, trái, nhiều lần đánh diệt lính Thái Lan và xe cơ giới của chúng, tạo điều kiện cho công nhân đấu tranh chống sự kìm kẹp của lính Thái Lan.

Từ ngày 16/3/1975, Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn đã đào công sự bao quanh đồn, bót giặc, liên tục vận động trên 700 công nhân đấu tranh buộc địch bỏ tua gác phía ngoài đồn. Đại đội bảo an 376 co vào đồn. Đường 10 từ Bình Sơn ra Long Thành do du kích kiểm soát.

Vào 1 giờ sáng 28/4/1975, trước khí thế tiến công của các lực lượng cách mạng, địch càng hoang mang. Nắm thời cơ, Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn cùng nhân dân tiếp tục bao vây đánh địch. Đại đội bảo an 376 rút chạy, ta bắt sống 26 tên (có 1 chuẩn úy) thu 25 súng, giải phóng hoàn toàn Bình Sơn.

Trong 15 năm chiến đấu, Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn đã đánh diệt 189 tên (có 63 lính Mỹ và lính Thái Lan); bắn rơi 6 máy bay, 12 xe quân sự; thu 50 súng các loại, gỡ 1.274 mìn, trái các loại, thu 50 ngàn viên đạn, 4.615 kg thuốc nổ các loại; chế tạo 921 mìn chống xe tăng...

Đội đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng Nhì; 12 Bằng khen, 32 Giấy khen; nhiều đồng chí được công nhận là dũng sĩ diệt Mỹ, diệt Thái Lan, diệt xe cơ giới.

Ngày 6/11/1978, Đội du kích công nhân cao su Bình Sơn vinh dự phong tặng danh hiệu tập thể Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân