ĐỘI DU KÍCH CỨU QUỐC QUÂN BA TƠ
Đội du kích cứu quốc quân Ba Tơ, gọi tắt là Đội du kích Ba Tơ, ra đời từ sự đòi hỏi cấp thiết phải kịp thời chớp thời cơ hoàn thành thắng lợi cuộc khởi nghĩa Ba Tơ (11-3-1945) do Tỉnh ủy lâm thời Quảng Ngãi gồm các đồng chí đảng viên cộng sản tại Căng an trí Ba Tơ chỉ đạo và tổ chức tiến hành. Ngay trong ngày đầu khi mới thành lập với quân số 17 người được tuyển chọn từ trong 37 tù chính trị an trí ở Ba Tơ, đội quân du kích non trẻ ấy đã hoàn thành một cách vẻ vang chức năng là lực lượng chủ yếu chiếm Nha Kiểm lý, rồi tiến công hạ đồn Ba Tơ, đưa cuộc khởi nghĩa đến thắng lợi huy hoàng, thành lập chính quyền cách mạng ở châu Ba Tơ.
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam cho đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945, cuộc khởi nghĩa Ba Tơ là cuộc khởi nghĩa vũ trang đầu tiên giành được thắng lợi trọn vẹn. Đội du kích Ba Tơ là lực lượng vũ trang cách mạng đầu tiên của Đảng ở Nam Trung Bộ đã hoàn thành thắng lợi vẻ vang cuộc khởi nghĩa ấy, đồng thời phát triển nhanh chóng, làm nòng cốt vững chắc cho công cuộc phát động cao trào kháng Nhật, cứu nước thành cao trào tiền khởi nghĩa sôi động chưa từng có, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn trong Cách mạng Tháng Tám ở Quảng Ngãi.
Sau Cách mạng Tháng Tám, Đội du kích Ba Tơ được chuyển thành Giải phóng quân, rồi Vệ quốc đoàn của tỉnh Lê Trung Đình (Quảng Ngãi).
Tuy sự tồn tại của Đội du kích Ba Tơ với tư cách là một đơn vị thống nhất như tên gọi của nó chỉ được duy trì trong thời gian chưa đầy 6 tháng, nhưng với sức lớn mạnh nhanh chóng như Phù Đổng, nó đã có một chặng đường lịch sử thật vẻ vang, viết lên những trang sáng chói trong truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam và của nhân dân Việt Nam anh hùng.



