ĐỘI DU KÍCH KHAU PHẠ – NGỌN LỬA GIỮA ĐẠI NGÀN
Mùa đông năm 1946, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vừa bùng nổ trên khắp cả nước, vùng núi cao Khau Phạ vẫn chìm trong sương lạnh và những ngày tháng đầy bất an. Tin giặc kéo lên Tây Bắc, càn quét bản làng, bắt dân phu và cướp lương thực khiến đồng bào các dân tộc ở Mù Cang Chải vô cùng căm phẫn.
ĐỘI DU KÍCH KHAU PHẠ – NGỌN LỬA GIỮA ĐẠI NGÀN
Mùa đông năm 1946, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vừa bùng nổ trên khắp cả nước, vùng núi cao Khau Phạ vẫn chìm trong sương lạnh và những ngày tháng đầy bất an. Tin giặc kéo lên Tây Bắc, càn quét bản làng, bắt dân phu và cướp lương thực khiến đồng bào các dân tộc ở Mù Cang Chải vô cùng căm phẫn.
Trong hoàn cảnh ấy, khoảng tháng 10 năm 1946, một đội du kích bí mật được thành lập tại Khau Phạ gồm 7 người do ông Lý Nủ Chu làm đội trưởng, một người con của núi rừng Tây Bắc, nổi tiếng gan dạ, thông thạo từng con suối, lối mòn và được bà con trong vùng hết lòng tin tưởng.
Ngày thành lập đội, chỉ có hơn chục người tham gia. Họ là những thanh niên người Mông khỏe mạnh, yêu bản làng và căm thù giặc sâu sắc. Vũ khí rất thô sơ: vài khẩu súng kíp, dao quắm, nỏ tre và những cây giáo tự rèn. Nhưng trong ánh mắt mỗi người đều rực cháy quyết tâm giữ đất, giữ bản.
Đêm hôm ấy, trong căn nhà gỗ đơn sơ nép bên sườn núi, ông Lý Nủ Chu đã nói với đồng đội:
“Giặc có súng lớn, nhưng núi rừng này là của mình. Mình hiểu từng con đường, từng vách đá. Chỉ cần dân còn tin, còn theo cách mạng thì Khau Phạ sẽ không khuất phục.”
Từ đó, Đội du kích Khau Phạ bắt đầu hoạt động. Ban ngày họ lên nương như bao người dân bình thường, ban đêm lại bí mật liên lạc với cán bộ cách mạng, vận chuyển lương thực và theo dõi mọi động tĩnh của địch.
Khi quân Pháp tổ chức các cuộc hành quân lên vùng cao nhằm kiểm soát tuyến đường qua đèo Đèo Khau Phạ, đội du kích đã nhiều lần tổ chức phục kích táo bạo. Họ tận dụng địa hình hiểm trở của núi rừng để đánh địch rồi nhanh chóng rút vào rừng sâu.
Một trong những trận đánh được người dân nhắc mãi là trận phục kích ở khe đá gần chân đèo Khau Phạ vào đầu năm 1947.
Hôm ấy, nhận được tin báo quân địch sẽ đưa một toán lính lên cướp lương thực trong bản, ông Lý Nủ Chu lập tức triệu tập anh em. Dưới màn sương dày đặc của núi cao, các du kích bí mật ém quân trên sườn núi. Khi toán lính đi vào đoạn đường hẹp, tiếng tù và bất ngờ vang lên. Đá từ trên cao đổ xuống, tiếng súng kíp nổ dồn giữa đại ngàn khiến quân địch hoảng loạn tháo chạy.
Sau trận ấy, tinh thần nhân dân trong vùng càng thêm phấn chấn. Nhiều thanh niên xin gia nhập đội du kích, nhiều gia đình tự nguyện nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực cho cách mạng.
Nhưng cuộc chiến nơi rừng núi chưa bao giờ dễ dàng.
Có những đêm mùa đông rét cắt da, đội du kích phải ngủ dưới gốc cây giữa rừng sâu. Có khi nhiều ngày liền chỉ ăn mèn mén và rau rừng. Dẫu gian khổ, không ai lùi bước. Với họ, bảo vệ quê hương là điều thiêng liêng nhất.
Người dân Khau Phạ sau này vẫn kể rằng ông Lý Nủ Chu là người sống giản dị, thương dân và rất quả cảm. Ông luôn đi đầu trong mọi nhiệm vụ nguy hiểm. Ông thường dặn anh em:
“Đánh giặc không chỉ bằng súng đạn, mà còn bằng lòng dân.”
Những năm tháng “hoa lửa” ấy đã đi qua, nhưng dấu chân của Đội du kích Khau Phạ vẫn còn in đậm trong ký ức đồng bào vùng cao Yên Bái. Họ là những người con bình dị của núi rừng Tây Bắc, đã góp phần giữ vững căn cứ cách mạng, bảo vệ quê hương trong những ngày đầu gian khó của cuộc kháng chiến.
Ngày nay, trên những triền ruộng bậc thang vàng óng của Khau Phạ, cuộc sống đã yên bình hơn rất nhiều. Nhưng mỗi khi nhắc về lịch sử quê hương, người dân nơi đây vẫn tự hào kể cho con cháu nghe về Đội du kích Khau Phạ – ngọn lửa bất khuất từng bừng sáng giữa đại ngàn Tây Bắc trong những năm tháng hào hùng của dân tộc.
Tác giả: Hảnh Thị Dinh
Chị đoàn: Trường mầm non Bông Sen


