Đôi Guốc Mộc Trên Con Đường Đất

Mùa mưa năm 1953, tại một vùng quê ven sông Hồng, những con đường đất trở nên lầy lội sau nhiều ngày mưa lớn. Ban ngày, dân làng vẫn cấy lúa, gặt màu và tiếp tế lương thực cho bộ đội. Đêm xuống, những con đường ấy lại trở thành lối đi bí mật của các đội giao liên.

Trong đội có cô gái trẻ Hoàng Thị Lan, hai mươi mốt tuổi, quê ở Thái Bình.

Cô không đi dép cao su.

Mà luôn mang một đôi guốc mộc.

Đôi guốc do người cha là thợ mộc tự tay đóng.

Trước ngày Lan nhận nhiệm vụ.

Ông vuốt nhẹ mặt guốc.

Nói:

"Đi."

"Đâu."

"Cũng nhớ."

"Đường."

"Về."

Đôi guốc đã mòn gót.

Nhiều lần đứt quai.

Lan đều tự sửa.

Chưa bao giờ thay đôi mới.

Một đêm.

Trên đường đưa tài liệu.

Lan gặp một bà cụ đang loay hoay giữa đoạn đường ngập bùn.

Một chiếc guốc của cụ bị gãy.

Không thể đi tiếp.

Lan không do dự.

Cởi đôi guốc của mình.

Đưa cho cụ.

Còn bản thân.

Đi chân trần.

Suốt quãng đường còn lại.

Bùn đất bám kín đôi chân.

Nhưng tập tài liệu vẫn được đưa đến nơi an toàn.

Sáng hôm sau.

Đồng đội hỏi:

"Đôi guốc."

"Đâu rồi?"

Lan cười hiền.

"Đến."

"Đúng nơi."

"Rồi."

Mọi người chưa hiểu.

Cho đến khi bà cụ mang đôi guốc đến trả.

Kèm theo một rổ khoai mới đào.

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về Anh hùng Nguyễn Thị Chiên, người luôn dũng cảm, giàu lòng nhân ái và hết lòng vì nhân dân.

Ông nói:

"Người."

"Thật sự."

"Mạnh."

"Là người."

"Biết."

"Giúp."

"Người khác."

"Ngay cả."

"Khi."

"Mình."

"Đang."

"Khó khăn."

Lan nhìn đôi guốc đã lấm đầy bùn đất.

Cô hiểu rằng.

Con đường đến hòa bình.

Không chỉ được mở bằng những bước chân kiên cường.

Mà còn bằng lòng tốt dành cho nhau.

Sau ngày đất nước thống nhất, Lan trở về quê mở một xưởng mộc nhỏ.

Đôi guốc năm xưa được bà treo trên vách nhà.

Đã nứt nhiều chỗ.

Nhưng vẫn được lau sạch mỗi tuần.

Một hôm.

Đứa cháu gái hỏi:

"Bà ơi."

"Sao."

"Không bỏ."

"Đôi guốc."

"Này?"

Lan mỉm cười.

Nhẹ nhàng cầm đôi guốc lên.

"Vì."

"Nó từng."

"Đưa bà."

"Qua."

"Những con."

"Đường."

"Khó nhất."

"Và dạy."

"Bà."

"Rằng."

"Muốn."

"Đi xa."

"Thì phải."

"Biết."

"Nâng đỡ."

"Người khác."

Đứa cháu khẽ ôm lấy bà.

Ngoài sân, con đường đất năm xưa đã được trải nhựa phẳng phiu.

Lan nhìn những đứa trẻ tung tăng đến trường.

Bà hiểu rằng, trong thời hoa lửa, có những đôi guốc mộc đã lặng lẽ in dấu trên biết bao con đường của lòng dũng cảm và tình người. Chính những bước chân bình dị ấy đã góp phần đưa dân tộc đi đến ngày hòa bình.