ĐỘI HÙNG BINH HOÀNG SA VÀ LỄ KHAO LỀ THẾ LÍNH HOÀNG SA
Vào khoảng thế kỷ XVII đến XIX, các chúa Nguyễn và sau đó là triều Nguyễn đã tổ chức Đội Hùng binh Hoàng Sa gồm những ngư dân khỏe mạnh ở Lý Sơn và vùng ven biển Quảng Ngãi. Hằng năm, khi mùa biển thuận lợi đến, những người lính Hoàng Sa nhận lệnh lên đường ra quần đảo Hoàng Sa để thực hiện nhiệm vụ.
Trước ngày xuất phát, dân làng tổ chức Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa. Trong không khí trang nghiêm, các bô lão và người dân dâng lễ vật, đọc văn tế cầu mong các hùng binh đi biển được bình an. Những chiếc thuyền gỗ nhỏ cùng các hình nhân tượng trưng cho người lính được chuẩn bị để thực hiện nghi thức “thế lính”, gửi gắm ước nguyện tránh tai ương và bảo vệ những người ra khơi.
Sau buổi lễ, các hùng binh xuống thuyền, mang theo lương thực, dụng cụ đo đạc và các vật dụng cần thiết cho chuyến đi dài ngày. Họ vượt qua sóng gió, biển cả mênh mông để đến Hoàng Sa và các đảo xa. Tại đây, họ thực hiện nhiều nhiệm vụ như khảo sát hải trình, cắm mốc chủ quyền, dựng bia, thu thập sản vật biển và cứu giúp tàu thuyền gặp nạn.
Những chuyến đi ấy vô cùng gian khổ và nguy hiểm. Nhiều người đã vĩnh viễn nằm lại giữa biển khơi. Vì vậy, trước khi lên đường, mỗi người thường mang theo thẻ bài ghi tên tuổi để nếu không may gặp nạn, đồng đội hoặc người thân có thể nhận biết được.
Trải qua nhiều thế hệ, Đội Hùng binh Hoàng Sa đã hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ và khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa được duy trì đến ngày nay như một hoạt động tưởng niệm những người đã hy sinh và giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau.
* Giá trị lịch sử và văn hóa
Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa là một di sản văn hóa dân gian độc đáo của cư dân biển đảo Việt Nam. Nghi lễ không chỉ phản ánh cuộc sống gian khổ của những người lính Hoàng Sa mà còn là bằng chứng lịch sử về quá trình nhà nước Việt Nam xác lập và thực thi chủ quyền tại quần đảo Hoàng Sa từ nhiều thế kỷ trước.
Ngày nay, lễ hội vẫn được tổ chức hằng năm tại Lý Sơn, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn đối với các thế hệ cha ông và nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo.
