Đôi nét về đơn vị pháo phòng không đầu tiên của quân đội ta
Đơn vị pháo phòng không đầu tiên của quân đội ta là một đại đội pháo cao xạ 37mm, mang phiên hiệu đại đội 612. Đại đội được thành lập vào nửa cuối năm 1951 ở Cao Bằng. Cán bộ, chiến sĩ trong đại đội từ nhiều nơi tập trung về, nhưng nòng cốt là đại đội 612, thuộc tiểu đoàn pháo mặt đất 690, tiểu đoàn này do đồng chí Bùi Cúc chỉ huy, trước đó thuộc Liên khu 10, nhưng từ giữa năm 1951 được điều về đại đoàn 351.
Là đơn vị pháo phòng không đầu tiên của quân đội ta được trang bị vũ khí tương đối hiện đại nên đại đội 612 được cấp trên tăng cường về số lượng và chất lượng cán bộ. Ngoài số chiến sĩ có kinh nghiệm chiến đấu, đại đội còn được bổ sung thêm một số bộ phận học viên trường Không quân Việt Nam thuộc Bộ Tổng tham mưu, vừa tốt nghiệp khóa học vào tháng 5 năm 1951, có trình độ văn hóa và trình độ chuyên môn kỹ thuật khá. Nhiều cán bộ cấp trung đội trực tiếp làm khẩu đội trưởng. Số đông pháo thủ lúc đầu do cán bộ tiểu đội đảm nhiệm.
Sau khi được thành lập, đại đội 612 tách khỏi tiểu đoàn 690 về trực thuộc Bộ Tổng tham mưu. Đại đội được tổ chức thành 3 trung đội: 2 trung đội pháo cao xạ 37 mm, mỗi trung đội có 2 khẩu và một trung đội súng máy phòng không, trang bị bằng súng đại liên và 12,7 mm.
Nhiệm vụ của đại đội là bảo vệ cuộc chiến đấu trên một trục đường giao thông quan trọng thuộc tỉnh Cao Bằng. Sau chiến thắng Biên giới 1950, một phần giao lưu của nước ta với các nước xã hội chủ nghĩa thông qua trục đường này.
Vừa chiến đấu, vừa xây dựng, đại đội 612 đã nhanh chóng làm chủ được vũ khí, trang bị, bảo vệ an toàn yếu địa được giao. Đại đội cũng đã đạo tạo được một đội ngũ cán bộ và pháo thủ cao xạ pháo đầu tiên của quân đội ta, góp phần xây dựng những đơn vị phòng không sau này. Đầu năm 1953, hơn 20 cán bộ đại đội, trung đội, khẩu đội của đại đội 612 được điều đi xây dựng trung đoàn pháo cao xạ 367. Bộ phận còn lại, được bổ sung quân số, tiếp tục ở lại làm nhiệm vụ ở Cao Bằng cho đến khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta giành được thắng lợi. Sau khi hòa bình lập lại, đại đội 62 được điều về sáp nhập vào đơn vị pháo cao xạ khác thuộc trung đoàn 367.
Trong hơn 3 năm làm nhiệm vụ ở Biên Giới có hai sự kiện đáng ghi nhớ nhất của đại đội 612 là mùa xuân 1952 được Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đến thăm và sau đó hơn 2 tháng, trong phong trào thi đua sôi nổi thực hiện những lời Bác dạy, đại đội đã bắn rơi tại chỗ một máy bay Hencat của bọn thực dân Pháp. Do thành tích này, đại đội đã vinh dự được Bác Hồ gửi thư khen và được Nhà nước tặng thưởng Huân chương chiến công.
