Đội nữ dân quân cắm bản và "Pháo đài lòng dân" tại Cao Bằng

Trong những ngày biên giới rực lửa tháng 2 năm 1979, không chỉ có bộ đội chủ lực mà các đội nữ dân quân địa phương cũng đã trở thành những lá chắn thép. Chị Nông Thị Hoa, đội trưởng đội dân quân tự vệ xã vùng biên, nhớ lại khoảnh khắc chị cùng các chị em trong bản quyết định ở lại để tiếp tế cơm nước và trực tiếp cầm súng chiến đấu khi giặc tràn qua biên giới. Với khẩu súng trường cũ kỹ và những quả lựu đạn tự chế, họ đã tận dụng từng hốc đá, gốc cây trên nương ngô để bắn chặn bước tiến của bộ đội đối phương.

Chị Hoa kể về những lần chị em phải vừa trông con nhỏ dưới hầm, vừa thay phiên nhau bò lên các chốt để chuyển đạn cho bộ đội. Có những lúc thực phẩm cạn kiệt, các chị đã dùng củ mài, rau rừng luộc để nuôi quân. "Chúng tôi không nghĩ mình là anh hùng, chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản là phải giữ lấy cái nhà, cái bản của mình thôi," chị Hoa bùi ngùi. Chị là chứng nhân cho tinh thần quật cường của phụ nữ các dân tộc vùng cao. Những người phụ nữ bình dị ấy đã biến mỗi ngôi nhà thành một pháo đài, mỗi bản làng thành một trận địa, tạo nên sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân, khiến quân thù dù đông và mạnh đến đâu cũng phải e dè trước sự phản kháng mãnh liệt của lòng dân.