Đội nữ dân quân tự vệ trên nóc xưởng dệt

Trên những đỉnh mái cao vút của Liên hợp Dệt Nam Định, nơi khói lò trộn lẫn với mây trời, có một huyền thoại được viết nên bởi những đôi bàn tay vốn chỉ quen nâng niu sợi chỉ. Đó là đội nữ tự vệ trực chiến trên nóc xưởng – những "đóa gan thép" giữa tầng không.

Những cánh hoa trên nóc thép

Giữa trưa hè tháng 7, cái nắng như nung đổ xuống mái tôn nhà xưởng, hơi nóng bốc lên hầm hập khiến không khí trở nên loãng thếch. Trên chốt trực cao chót vót, chị Thắm – một thợ dệt trẻ của phân xưởng Sợi – đứng hiên ngang bên cạnh khẩu súng trường bán tự động.

Gương mặt chị sạm đi vì nắng và ám khói nhà máy, nhưng đôi mắt thì rực sáng, sắc lẹm như dao cau khi dõi theo từng gợn mây phía chân trời. Dưới chân chị, hàng ngàn con thoi vẫn đang nhảy múa, tiếng máy dệt dội lên từ sàn xưởng rầm rập như nhịp tim của thành phố. Chị hiểu rằng, mình đang đứng ở đây để bảo vệ nhịp đập ấy.

Khi tiếng còi xé toạc tầng mây

"Báo động! F-4 hướng 30 độ!"

Tiếng hô vang lên dõng dạc qua làn gió mạnh trên cao. Tiếng còi nhà máy vừa dứt, chị Thắm cùng đồng đội lập tức vào vị trí. Những bóng hồng mảnh mai trong bộ đồ công nhân xanh công nhân, vai đeo băng đạn, thoăn thoắt di chuyển giữa những khe mái tôn dốc đứng.

Khi những chiếc máy bay phản lực Mỹ gầm rú lao xuống, trút bom nhằm hủy diệt "trái tim" miền Bắc, các cô gái không hề nao núng. Giữa màn khói bom đen đặc và bụi bông trắng xóa bay ra từ những kẽ hở nhà xưởng, những loạt súng trường đồng loạt nổ giòn giã. Họ không có mâm pháo khổng lồ, họ chỉ có ý chí thép và những khẩu súng bộ binh, nhưng họ đã tạo nên một lưới lửa tầm thấp khiến giặc Mỹ phải khiếp sợ.

Biểu tượng "Vừa hồng vừa chuyên"

Trận đánh kết thúc, máy bay địch tháo chạy ra biển. Chị Thắm khẽ vuốt lại lọn tóc bết dính mồ hôi, lau vết dầu máy trên gò má rồi lại vội vã leo xuống thang sắt. Chỉ mười phút sau, chị đã lại đứng bên máy dệt, đôi tay thoăn thoắt nối lại những sợi chỉ đứt đoạn do chấn động của bom.

Hình ảnh những cô gái dệt Nam Định năm ấy – ngày dệt vải, đêm canh trời – đã trở thành một biểu tượng bất tử. Họ mảnh mai nhưng không yếu đuối, họ dịu dàng bên con thoi nhưng rắn rỏi trước họng súng. Trên cái nền xám xịt của khói đạn, những chiếc áo xanh công nhân ấy chính là những điểm sáng rực rỡ nhất của một thời hoa lửa, minh chứng cho lời thề: "Trái tim còn đập, nhà máy còn quay".

"Trên nóc xưởng cao, em đứng canh trời Tay súng, tay thoi rạng rỡ nụ cười."

Câu chuyện về đội nữ tự vệ trên nóc xưởng dệt mãi là niềm tự hào của người dân Thành Nam, về một thế hệ phụ nữ đã viết nên lịch sử bằng cả máu, mồ hôi và những thước vải trắng ngần.