“Đội quân nhà Phật”

Trong chiều dài lịch sử quân sự và ngoại giao thế giới, hiếm có một cuộc đồng hành nào kéo dài trọn vẹn một thập kỷ, vượt qua bao gian khổ, hy sinh và hoài nghi để đổi lấy sự hồi sinh kỳ diệu của cả một dân tộc như sự xuất hiện của Quân tình nguyện và Chuyên gia Việt Nam tại Campuchia (1979 – 1989). Sau mốc sơn giải phóng Thủ đô Phnom Penh ngày 07/01/1979, Việt Nam không chỉ dừng lại ở sứ mệnh giúp bạn đập tan chế độ diệt chủng Pol Pot, mà còn tiếp tục gánh vác một nghĩa vụ quốc tế cao cả: cùng nhân dân Campuchia tái thiết đất nước từ con số không tròn trĩnh.

Chiến thắng ngày 07/01/1979 đã xóa bỏ hoàn toàn chế độ diệt chủng Pol Pot - Ieng Sary, khai sinh ra nước Cộng hòa Nhân dân Campuchia. Tuy nhiên, sau ngày giải phóng, đất nước Chùa Tháp phải đối mặt với vô vàn khó khăn, thử thách. Tàn quân Pol Pot với sự hà hơi tiếp sức của các thế lực bên ngoài vẫn ráo riết củng cố lực lượng, lập các "căn cứ lõm" ở biên giới phía Tây và đẩy mạnh chiến tranh du kích nhằm phá hoại công cuộc tái thiết. Cùng lúc đó, trên trường quốc tế, các thế lực thù địch liên tục vu cáo, gây sức ép đòi Việt Nam rút quân để đẩy Campuchia trở lại thảm họa diệt vong.

Trước bờ vực hiểm nguy ấy, ngày 18/02/1979, Hiệp định Hòa bình, Hữu nghị và Hợp tác giữa Việt Nam và Campuchia được ký kết. Đây là cơ sở pháp lý và đạo lý vững chắc để Quân tình nguyện cùng các đoàn chuyên gia Việt Nam ở lại sát cánh cùng nhân dân bạn. Trong suốt giai đoạn 1979 – 1985, trên các mặt trận trọng điểm, bộ đội ta đã cùng Lực lượng vũ trang cách mạng Campuchia liên tiếp mở các chiến dịch truy quét tàn quân địch, đập tan các ổ phản động và hỗ trợ bạn xây dựng Tuyến phòng thủ K5 dài hơn 600km dọc biên giới Thái Lan. Nhờ sự giúp đỡ chí nghĩa ấy, cách mạng Campuchia đã nhanh chóng tự chủ, bảo vệ vững chắc các vùng lãnh thổ chiến lược và giữ vững nền độc lập non trẻ.

Nhiệm vụ của Việt Nam tại Campuchia không dừng lại ở tiếng súng trên chiến trường, mà còn là hành trình âm thầm giúp bạn hồi sinh từng tế bào của xã hội:

• Xây dựng lực lượng và bộ máy chính quyền: Từ 22 tiểu đoàn non trẻ ban đầu, đến năm 1989, Việt Nam đã giúp bạn đào tạo nên một Lực lượng vũ trang ba thứ quân hùng hậu với khoảng 130.000 chiến sĩ. Đồng thời, hệ thống chính quyền cách mạng cùng các tổ chức đoàn thể được củng cố từ Trung ương đến hơn 1.500 xã, phường và 12.000 ấp.

Chính những việc làm chan chứa tình người ấy đã khiến hình ảnh người chiến sĩ Quân tình nguyện Việt Nam khắc sâu vào tâm khảm người dân Chùa Tháp với danh xưng cao quý: “Đội quân nhà Phật”.

Khi tình hình Campuchia đã dần ổn định, chính quyền và quân đội bạn đã đủ sức tự quản lý vận mệnh đất nước, từ tháng 4/1988, Bộ Chính trị Việt Nam quyết định đẩy nhanh tiến độ rút quân. Tháng 9/1989, những người lính tình nguyện Việt Nam cuối cùng lưu luyến chia tay nhân dân Campuchia trở về Tổ quốc, hoàn thành trọn vẹn và thắng lợi sứ mệnh quốc tế cao cả sau hơn 10 năm cống hiến.

Dù thời gian có trôi qua, chân lý lịch sử vẫn luôn tỏa sáng. Nói về sự giúp đỡ vô tư, trong sáng của Việt Nam, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen đã nhiều lần xúc động khẳng định:

“Nhân dân Campuchia có niềm tin, chỉ có Tiên, có Phật mới cứu giúp được những phận người khi gặp khó khăn khốn cùng. Đúng vào lúc người dân Campuchia sắp chết, chỉ còn biết chắp tay khẩn cầu Tiên, Phật tới cứu thì bộ đội tình nguyện Việt Nam xuất hiện. Bộ đội Việt Nam chính là ‘Đội quân nhà Phật’.”

Chặng đường 10 năm kề vai sát cánh bên đất nước Campuchia là một chứng nhân lịch sử khẳng định bản chất cách mạng, tinh thần nhân văn và truyền thống vô giá của Quân đội nhân dân Việt Nam. Sự hy sinh thầm lặng của biết bao thế hệ cán bộ, chiến sĩ Quân tình nguyện không chỉ cứu một dân tộc thoát khỏi họa diệt vong mà còn gieo mầm cho sự hồi sinh mạnh mẽ của Campuchia ngày nay.

Trang sử vàng ấy mãi mãi là nền tảng vững chắc, là ngọn đuốc soi đường cho mối quan hệ láng giềng hữu nghị “Láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài” giữa hai dân tộc Việt Nam – Campuchia tiếp tục phát triển đơm hoa kết trái trong tương lai.