“Đội quân ong vò vẽ giữa vùng Đồng Khởi”
Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, lực lượng du kích ở Bến Tre còn thiếu thốn vũ khí. Nguyễn Văn Tư đã tận dụng chính điều kiện tự nhiên của quê hương để xây dựng những trận địa kết hợp ong vò vẽ với chông, mìn và cạm bẫy. Người em trai Nguyễn Văn Mến là một trong những người từng kể lại những câu chuyện về người anh của mình và cách đánh đặc biệt này.
Nguyễn Văn Tư sinh năm 1935 tại xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày, Bến Tre. Từ tháng 1/1960, ông tham gia lực lượng du kích địa phương và hoạt động trong điều kiện đối phương có ưu thế lớn về vũ khí, phương tiện.
Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, Nguyễn Văn Tư là một trong những người sớm sử dụng ong vò vẽ trong chiến đấu. Ông tìm các tổ ong trong tự nhiên, đưa về chăm sóc rồi bố trí ở những khu vực mà lực lượng đối phương thường đi qua.
Điểm đặc biệt là ong không được sử dụng riêng lẻ. Các tổ ong được bố trí kết hợp với hầm chông, bãi mìn và những vị trí phục kích. Khi đối phương tiến vào khu vực đã chuẩn bị, đàn ong bị kích động khiến đội hình bị rối loạn; trong quá trình tháo chạy, một số người tiếp tục gặp các chướng ngại và trận địa đã được bố trí từ trước.
Lúc đầu, chính Nguyễn Văn Tư cũng từng bị ong đốt khi thử nghiệm cách đánh. Sau đó ông tiếp tục rút kinh nghiệm, cải tiến cách bố trí và sử dụng phương thức này. Tư liệu của Báo Quân đội nhân dân ghi nhận ông đã sử dụng ong vò vẽ trong khoảng 30 trận, gây thương vong cho hơn 50 đối phương theo các nguồn được dẫn.
Không chỉ trực tiếp chiến đấu, Nguyễn Văn Tư còn vận động người dân tham gia xây dựng làng chiến đấu, làm chông, bẫy và hỗ trợ lực lượng du kích. Theo tư liệu Bảo tàng LLVT Quân khu 9 được Báo Quân đội nhân dân giới thiệu, trong giai đoạn 1960 đến tháng 10/1964, ông tham gia tổ chức hơn 200 trận đánh, với những thành tích chiến đấu được ghi nhận trong hồ sơ của ông.
Ngày 26/10/1964, Nguyễn Văn Tư hy sinh tại khu vực Cống Đá, ấp Thành Hóa 1, trong một trận chiến đấu. Sau đó ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
👤 Lời kể của nhân chứng Nguyễn Văn Mến
Năm 2013, khi phóng viên tìm về quê hương Nguyễn Văn Tư, ông Nguyễn Văn Mến, em trai ông Tư, đã kể lại những câu chuyện về người anh và cách đánh bằng ong vò vẽ. Đây là nguồn hồi ức gia đình có giá trị để bổ sung cho các tư liệu chính thức về nhân vật.
⭐ Chi tiết đáng nhớ
Điều gây ấn tượng trong câu chuyện không phải là một loại vũ khí hiện đại, mà là cách người dân tận dụng chính môi trường tự nhiên của vùng sông nước Bến Tre để tạo nên những trận địa đặc biệt. Một tổ ong vốn là hình ảnh quen thuộc của làng quê đã trở thành một phần của hệ thống phòng thủ du kích.
🎯 Ý nghĩa đối với chuyên đề “Thời hoa lửa”
Câu chuyện về Nguyễn Văn Tư và nhân chứng Nguyễn Văn Mến có thể dùng trong chuyên đề “Thời hoa lửa” để giới thiệu về chiến tranh du kích ở Nam Bộ, đặc biệt là sự thích ứng với điều kiện địa hình và hoàn cảnh thiếu thốn vũ khí.
Qua câu chuyện này, người nghe có thể hình dung một khía cạnh khác của cuộc kháng chiến: bên cạnh những chiến dịch quy mô lớn còn có những trận đánh nhỏ ở làng quê, nơi người dân và du kích phải dựa vào địa hình, thiên nhiên và sự sáng tạo để tồn tại và chiến đấu.
