Đội quân tóc dài

Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, có một hình ảnh đặc biệt đã trở thành biểu tượng: những người phụ nữ miền Nam mặc áo bà ba, đầu đội khăn, vừa đấu tranh chính trị, vừa tham gia công tác hậu cần, binh vận và khi cần thiết trực tiếp cầm vũ khí.

Họ được biết đến với tên gọi “Đội quân tóc dài”.

Một trong những người có vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển lực lượng ấy là nữ tướng Nguyễn Thị Định.

Nguyễn Thị Định sinh năm 1920 tại Bến Tre. Từ khi còn trẻ, bà đã tham gia hoạt động cách mạng và trải qua nhiều năm chiến đấu, hoạt động bí mật trong điều kiện vô cùng nguy hiểm.

Cuối năm 1959, khi giữ cương vị Phó Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, Nguyễn Thị Định được giao nhiệm vụ tiếp thu Nghị quyết 15 và truyền đạt cho Tỉnh ủy Bến Tre.

Đây là thời điểm phong trào cách mạng ở miền Nam đứng trước yêu cầu chuyển biến mạnh mẽ.

Ngày 17/1/1960, cuộc Đồng khởi ở Bến Tre bắt đầu. Nguyễn Thị Định trực tiếp tham gia chỉ đạo đợt Đồng khởi đầu tiên tại Mỏ Cày.

Điểm đặc biệt của phong trào Đồng khởi Bến Tre là sự tham gia đông đảo của phụ nữ.

Những người phụ nữ không chỉ ở hậu phương. Họ tham gia đấu tranh trực diện, vận động binh lính, bảo vệ cơ sở, đưa tin, chăm sóc thương binh và hỗ trợ lực lượng vũ trang.

Từ phong trào ấy hình thành hình ảnh “Đội quân tóc dài” – một lực lượng phụ nữ có cách hoạt động rất sáng tạo trong điều kiện chiến tranh.

Nguyễn Thị Định cùng các cán bộ địa phương đã vận dụng nhiều hình thức đấu tranh, kết hợp giữa đấu tranh chính trị, vũ trang và binh vận. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đánh giá đây là một cách tổ chức đặc biệt của chiến tranh nhân dân tại Bến Tre.

Sau thắng lợi của Đồng khởi, Nguyễn Thị Định tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong phong trào cách mạng miền Nam. Bà trở thành một trong những nữ cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào chức vụ thì chưa thể thấy hết câu chuyện của bà.

Đằng sau những quyết định lớn là những năm tháng đi qua vùng chiến sự, những cuộc họp bí mật, những lần đối mặt với nguy hiểm và những mất mát của đồng đội, nhân dân.

Điều làm nên hình ảnh Nguyễn Thị Định chính là sự gắn bó với nhân dân và khả năng tập hợp sức mạnh của phụ nữ.

“Đội quân tóc dài” vì thế không chỉ là một lực lượng trong chiến tranh. Đó còn là biểu tượng cho sự trưởng thành của phụ nữ Việt Nam trong lịch sử đấu tranh của dân tộc.

Điều câu chuyện để lại:
Câu chuyện Nguyễn Thị Định cho thấy sức mạnh của phụ nữ không chỉ nằm ở sự chịu thương chịu khó mà còn ở khả năng tổ chức, lãnh đạo, sáng tạo và dấn thân vì cộng đồng. Đối với thanh niên hôm nay, đó là bài học về việc phát huy năng lực của mỗi người, không để hoàn cảnh hay định kiến giới hạn khả năng cống hiến.

Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia – “Hành trình cách mạng và di sản vĩ đại của nữ tướng Nguyễn Thị Định”; tư liệu về Đồng khởi Bến Tre.