Đội quân tóc dài
Đội quân tóc dài Xứ Dừa – Biểu tượng độc đáo của chiến tranh nhân dân Việt Nam.
Trong lịch sử chiến tranh của nhân loại, hiếm có một lực lượng quân sự nào đặc biệt như "Đội quân tóc dài" của Việt Nam. Không có sắc phục chính quy, không có vũ khí hiện đại, họ ra trận với chiếc khăn bà ba, chiếc nón lá bình dị và mái tóc đen huyền xứ Dừa. Nhưng chính lực lượng ấy đã trở thành niềm tự hào bất tận của phụ nữ miền Nam, làm bạt vía kẻ thù và tạo nên một hiện tượng có một không hai trong nghệ thuật quân sự thế giới.
Đầu năm 1960, dưới sự áp bức dã man của luật 10/59 và các chiến dịch "tố cộng, diệt cộng", nhân dân miền Nam đẩy lùi đến chân tường đã đứng lên thực hiện cuộc Đồng khởi lịch sử tại Bến Tre. Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của nữ tướng Nguyễn Thị Định (lúc bấy giờ là Phó Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre), phong trảo bắt đầu bùng nổ mạnh mẽ tại 3 xã điểm Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh (huyện Mỏ Cày).
Khi kẻ thù huy động hàng ngàn quân chính quy cùng xe thiết giáp mở các cuộc càn quét khốc liệt hòng đè bẹp phong trào, một chiến thuật "phi vũ trang" nhưng đầy sức mạnh đã được nữ tướng Nguyễn Thị Định và Tỉnh ủy Bến Tre chỉ đạo: Sử dụng lực lượng đông đảo của chị em phụ nữ làm nòng cốt đấu tranh.
Hàng ngàn người mẹ, người chị từ khắp các ấp, xã nườm nượp kéo về thị trấn, thị xã. Từng đoàn người bế theo con nhỏ, ôm quần áo, nồi niêu, rầm rộ tiến vào các dồn bót và cơ quan hành chính của địch để đấu tranh trực diện. Họ đưa ra những yêu sách hợp pháp: đòi bồi thường tính mạng cho người chết, dừng nã pháo vào bản làng, dừng càn quét, trả lại chồng con bị bắt bớ.
Chính sự kiên cường, đông đảo và bền bỉ của lực lượng phụ nữ đã làm tê liệt bộ máy chính quyền địch tại địa phương thời bấy giờ. Tên gọi "Đội quân tóc dài" (The Long-Haired Army) cũng bắt nguồn từ chính sự khiếp sợ và thán phục của phía bên kia chiến tuyến khi chứng kiến sức mạnh vô song của những người phụ nữ miệt vườn.
Lịch sử ghi nhận, "Đội quân tóc dài" không chỉ là một lực lượng biểu tình đơn thuần mà là hiện thân đỉnh cao của phương châm tác chiến "ba mũi giáp công": Chính trị, Binh vận và Vũ trang.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Mũi đấu tranh chính trị: Bằng lý lẽ sắc bén, sự thấu tình đạt lý và lòng quả cảm, các chị em sẵn sàng ngẩng cao đầu trước họng súng, lưỡi lê của địch. Họ dùng chính sự hiền lành, tình mẫu tử để làm mềm lòng những người lính bên kia chiến tuyến, biến các cuộc đàn áp thành những diễn đàn tố cáo tội ác chiến tranh.
Mũi binh vận độc đáo: Đây là "vũ khí mềm" vô cùng nguy hiểm đối với kẻ thù. Bằng tình cảm đồng bào, sự tác động tâm lý bền bỉ, chị em đã tuyên truyền, vận động hàng ngàn binh lính Quân lực Việt Nam Cộng hòa buông súng, không bắn vào nhân dân, thậm chí quay súng trở về với nhân dân hoặc cung cấp đạn dược, tình báo cho cách mạng.
Mũi vũ trang kiên cường: Khi cần thiết, những người phụ nữ tay yếu chân mềm ấy trực tiếp cầm súng, cài mìn, làm du kích mật. Họ biến từng rặng dừa, sông rạch thành trận địa du kích, tổ chức bắt tên ác ôn, phá đồn bót, vận chuyển vũ khí và lương thực cho chiến trường.
Chính Chủ tịch Hồ Chí Minh từng ngợi khen: "Phụ nữ miền Nam đau thương mà quật cường, tay không mà thắng giặc. 'Đội quân tóc dài' của miền Nam là một hiện tượng kỳ diệu trên thế giới!"
Anh hùng LLVTND, Nữ tướng Nguyễn Thị Định – Người linh hồn sáng lập nên Đội quân tóc dài.
Nhiều thập kỷ trôi qua, chiến tranh đã lùi xa, nhưng dấu ấn của "Đội quân tóc dài" vẫn vẹn nguyên giá trị trong kho tàng nghệ thuật quân sự Việt Nam. Họ không chỉ góp phần giải phóng xứ Dừa, làm phá sản chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ, mà còn lan rộng thành phong trào đấu tranh của phụ nữ toàn miền Nam suốt những năm tháng chống Mỹ cứu nước.
"Đội quân tóc dài" chính là minh chứng sống động nhất cho truyền thống "Giặc đến nhà thì đàn bà cũng đánh", là khúc ca kiêu hãnh ghi dấu tám chữ vàng mà Bác Hồ ban tặng cho phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang".
