"ĐỘI QUÂN TÓC DÀI": HUYỀN THOẠI NHỮNG BÓNG HỒNG HIÊN NGANG GIỮA BÃO ĐẠN BẾN TRE

Trong dòng chảy cuồn cuộn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Bến Tre – vùng đất dừa xanh soi bóng dòng Tiền Giang – đã khai sinh ra một lực lượng đấu tranh chính trị vô tiền khoáng hậu trong lịch sử quân sự thế giới: "Đội quân tóc dài". Dưới sự chỉ đạo tài tình, kiệt xuất của Nữ anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Nữ tướng Nguyễn Thị Định, hàng vạn người phụ nữ tay không đã đứng lên, tạo thành bức tường người kiên trung giáp mặt trực diện, làm thất bại những trận càn quét trang bị vũ khí tận răng của kẻ thù.

Những năm cuối thập niên 1950, dưới sự hà khắc của chính quyền Ngô Đình Diệm và việc ban hành "Luật 10-59", lê máy chém đi khắp miền Nam, Bến Tre rơi vào cảnh đau thương ngút trời. Cán bộ bị truy quét, cơ sở bị bật gốc, xóm làng chìm trong bạo lực đen tối. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, đêm 17 tháng 1 năm 1960, Tỉnh ủy Bến Tre đã phát động Phong trào Đồng Khởi lịch sử, bắt đầu từ ba xã Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh (huyện Mỏ Cày). Để đối phó với sức mạnh quân sự áp đảo gồm xe bọc thép M113, pháo binh và máy bay của địch, một lực lượng đặc biệt đã rầm rộ xuất lộ: hàng vạn bà mẹ, chị em phụ nữ từ khắp các xóm làng đồng bằng dồn về các trung tâm quận lỵ, thị xã.

Vũ khí của họ không phải là súng đạn hay gươm giáo, mà là chiếc khăn rằn quấn cổ, bộ áo bà ba đen bình dị, mái tóc dài buông xõa và một tinh thần dũng cảm vô úy. Họ tiến bước theo phương thức tác chiến "Hai chân, Ba mũi" (Chính trị, Binh vận và Quân sự), tổ chức thành từng đoàn hàng nghìn người đội ngũ chỉnh tề, tràn vào trụ sở quận lỵ đòi bồi thường nhân mạng, đòi dừng bắn phá xóm làng và yêu cầu thả tự do cho chồng con bị bắt bớ.

Trận tuyến ấy diễn ra vô cùng khốc liệt. Khi quân địch dùng dùi gậy, hơi cay, vòi phun nước áp lực cao, thậm chí nổ súng tàn sát dã man nhằm đè bẹp xóm làng, các chị không hề lùi bước. Những người phụ nữ Bến Tre đan tay vào nhau thành hàng rào người vững chắc, lấy thân mình che chắn đạn nhọn cho nhau, ôm chặt lấy bánh xe bọc thép, kiên quyết dội ngược những đòn khủng bố của kẻ thù bằng lý lẽ sắc bén và khí tiết quật cường. Có những người mẹ dù bị đánh trúng thương tích đầy mình vẫn bế con nhỏ dũng cảm tố cáo tội ác địch ngay trước cửa dinh quận trưởng, làm cho quân cảnh và binh lính đối phương phải hoang mang, bối rối.

Không chỉ trực diện đấu tranh chính trị, "Đội quân tóc dài" còn thực hiện xuất sắc công tác binh vận. Bằng sự chân thành, lý lẽ sâu sắc và tình thương bao la, các chị đã thức tỉnh lương tri của biết bao binh lính quân đội Sài Gòn, khiến nhiều đơn vị phản chiến, bỏ ngũ hoặc hạ súng không bắn vào nhân dân. Hình ảnh những người phụ nữ chân đất hiên ngang đi trong đạn lửa, biến các cuộc đàn áp của địch thành những cuộc biểu tình chính trị rộng lớn đã đập tan từng mảng lớn chính quyền cơ sở của địch tại miền Nam, bảo vệ an toàn tuyệt đối cho cán bộ và căn cứ cách mạng.

Tên gọi "Đội quân tóc dài" – do chính sĩ quan đối phương gọi với sự gờm mặt và nể phục – đã nhanh chóng lan rộng ra toàn miền Nam và trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của Phụ nữ Việt Nam. Mái tóc dài của các chị không chỉ đại diện cho vẻ đẹp dịu dàng, thủy chung của quê hương sông nước, mà đã biến thành ngọn cờ phong ba giương cao giữa bão táp cách mạng, ghi dấu ấn son chói lọi trong lịch sử giải phóng dân tộc.