Đội trưởng đội du kích dũng cảm dụ địch đế bảo vệ an toàn cho bộ đội ta rút lui

Tổng quan và xuất thân Nguyễn Ngọc Nại (không rõ năm sinh – mất năm 1947), có tài liệu ghi là Nguyễn Văn Nại. Ông từng tham gia hoạt động trước Cách mạng Tháng Tám và đi vào lịch sử với tư cách là Đội trưởng Đội du kích Hồng Hà – một tiểu đội liên lạc đặc biệt hoạt động tại các xã ven sông Hồng.

Quá trình hoạt động và chiến đấu Trong suốt 60 ngày đêm quân dân thủ đô chiến đấu chống Pháp (từ cuối năm 1946 đến đầu năm 1947), Đội du kích Hồng Hà do Nguyễn Ngọc Nại chỉ huy mang trọng trách giữ vững đường dây liên lạc huyết mạch, tiếp tế nối liền hậu phương với các đơn vị đang bám trụ tại Liên khu I trong nội thành Hà Nội.

Chiến đấu anh dũng và hy sinh (Trận bãi giữa sông Hồng tháng 2/1947) Đêm 17/2/1947, ông nhận nhiệm vụ khảo sát và dẫn đường cho 1.200 người của Trung đoàn Thủ Đô bí mật rút khỏi Hà Nội an toàn qua gầm cầu Long Biên. Sáng 18/2, khi ca-nô và xe bọc thép của Pháp ập tới bãi giữa, Nguyễn Ngọc Nại đã quyết định cùng 8 đội viên nổ súng đánh lạc hướng địch để yểm trợ cho 30 người cuối cùng sang sông. Đối đầu với hàng trăm quân địch có pháo binh yểm trợ chỉ bằng súng trường và lựu đạn, tiểu đội của ông đã chiến đấu đến cùng. Nguyễn Ngọc Nại đã dùng quả lựu đạn cuối cùng tự sát để bảo toàn khí tiết, không sa vào tay giặc. Trong trận này, ông và 7 đồng đội đã anh dũng hy sinh, chỉ duy nhất một người sống sót.

Tưởng nhớ và tri ân Hiện nay, ông và các đồng đội đang yên nghỉ tại nghĩa trang liệt sĩ xã Xuân Canh, huyện Đông Anh. Để ghi nhận chiến công hiển hách mang tính quyết định bảo toàn lực lượng cho Trung đoàn Thủ Đô, năm 1996, Đội du kích Hồng Hà đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của ông hiện cũng được đặt cho một tuyến phố tại quận Thanh Xuân, thủ đô Hà Nội.