ĐÔI VAI GÁNH VÁC CẢ KHÚC TRÁNG CA HÀM RỒNG

Ngô Thị Tuyển sinh ra trong một gia đình nghèo có sáu anh chị em. Tuổi thơ của bà gắn với công việc đồng áng và những công việc lao động nặng nhọc. Chính cuộc sống gian khó đã rèn luyện cho cô gái Nam Ngạn sức khỏe, sự bền bỉ và tinh thần chịu thương chịu khó.

Đầu năm 1965, chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ mở rộng ra miền Bắc. Cầu Hàm Rồng trở thành một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt bởi đây là vị trí giao thông quan trọng trên tuyến chi viện chiến lược. Trước tình hình đó, Ngô Thị Tuyển cùng nhiều nam nữ thanh niên địa phương tham gia lực lượng dân quân, vừa chiến đấu vừa phục vụ chiến đấu.

Trong những ngày tháng 4/1965, trận địa phòng không bảo vệ cầu Hàm Rồng cần tiếp đạn khẩn cấp. Khi đó, Ngô Thị Tuyển mới 19 tuổi, vóc dáng nhỏ bé. Hai hòm đạn pháo 37mm được đặt dính vào nhau có tổng trọng lượng tới 98kg – nặng hơn gấp đôi trọng lượng cơ thể bà.

Không chần chừ, bà cùng đồng đội tìm cách buộc hai hòm đạn lại để có thể mang được cả hai cùng lúc. Rồi người nữ dân quân nhỏ bé ấy gồng mình vác 98kg đạn, vượt qua quãng đường dưới mưa bom, bão đạn để đưa đạn đến trận địa.

Khoảnh khắc ấy đã trở thành một hình ảnh đặc biệt của những ngày chiến đấu bảo vệ Hàm Rồng. Một cô gái chỉ nặng khoảng 42kg nhưng mang trên vai khối lượng đạn nặng gần 100kg. Đằng sau sức mạnh ấy không chỉ là sức lực của tuổi trẻ mà còn là ý chí quyết tâm bảo vệ quê hương và tinh thần đặt nhiệm vụ lên trên khó khăn của bản thân.

Không chỉ làm nhiệm vụ tiếp đạn, Ngô Thị Tuyển còn trực tiếp tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu trong lực lượng dân quân Nam Ngạn. Những người dân quân Hàm Rồng khi ấy phải đối mặt với bom đạn liên tục, vừa bảo vệ trận địa, vừa khắc phục hậu quả, bảo đảm giao thông và duy trì cuộc sống của nhân dân.

Chiến công của Ngô Thị Tuyển là một phần trong sức mạnh tổng hợp của quân và dân Hàm Rồng. Trong cuộc chiến bảo vệ cây cầu, mỗi người đều có một vị trí, một nhiệm vụ; từ những khẩu pháo phòng không đến những người vận chuyển đạn, cứu thương, tải thương và bảo đảm giao thông. Chính sự phối hợp ấy đã góp phần giữ vững vị trí giao thông chiến lược này.

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, ngày 1/1/1967, Ngô Thị Tuyển được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Từ một nữ dân quân trẻ tuổi của Nam Ngạn, bà trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Sau chiến tranh, Ngô Thị Tuyển tiếp tục công tác trong quân đội, trưởng thành với quân hàm Trung tá, từng giữ chức Phó trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa. Bà được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có các Huân chương Chiến công và Huân chương Quân công.

Sáng 4/7/2026, Anh hùng LLVTND, Trung tá Ngô Thị Tuyển từ trần tại Thanh Hóa, hưởng thọ 81 tuổi. Sự ra đi của bà khép lại cuộc đời một nữ quân nhân đã dành phần lớn tuổi trẻ và những năm tháng sau chiến tranh cho quân đội và quê hương.

Giá trị truyền thống

Câu chuyện về Anh hùng Ngô Thị Tuyển không chỉ được nhớ đến bởi con số 98kg đạn trên đôi vai, mà còn bởi tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm của một cô gái tuổi đôi mươi trước thử thách của chiến tranh.

Hình ảnh người nữ dân quân nhỏ bé vượt qua mưa bom, bão đạn để đưa đạn đến trận địa đã trở thành biểu tượng cho ý chí kiên cường, lòng yêu nước và tinh thần sẵn sàng nhận nhiệm vụ của phụ nữ Việt Nam.

Từ câu chuyện của Ngô Thị Tuyển, thế hệ hôm nay có thể cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của hòa bình và hiểu rằng những chiến công trong lịch sử được tạo nên không chỉ bởi những người trực tiếp cầm súng, mà còn bởi hàng triệu con người bình dị đã âm thầm góp sức cho cuộc chiến đấu chung.