Đôi Vai Gầy Gánh Đá Vá Đường Trời

Năm 1972, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go và khốc liệt nhất, lệnh tổng động viên vang lên khắp các làng quê. Cô gái trẻ Phan Thị Đường khi ấy vừa tròn mười tám đôi mươi, mang theo nét duyên dáng của người con gái sông La, đã viết tâm thư bằng máu để xin ra trận. Rời mảnh đất Đức Thọ, Hà Tĩnh, bà gia nhập Tiểu đội 7, Đại đội 551, Tổng đội 55. Hành trang mang theo chẳng có gì ngoài chiếc balô cóc, vài bộ quần áo sờn vai và một trái tim rực cháy khát vọng hòa bình.

Đơn vị của bà được điều động thẳng đến "chảo lửa" Ngã ba Đồng Lộc và các tuyến đường huyết mạch như 1A, 15A, 15B. Thời đó, mỗi mét đường tại đây đều thấm đẫm máu và mồ hôi. Tiếng gầm rú của máy bay phản lực Mỹ, tiếng bom nổ đập rung chuyển cả núi đồi là những âm thanh quen thuộc mỗi ngày. Nhiệm vụ của Tiểu đội 7 vô cùng nặng nề: phá bom nổ chậm, san lấp hố bom, mở đường cho xe chở nhu yếu phẩm và đạn dược tiến vào miền Nam.

Có những đêm trời tối như mực, mưa tầm tã làm bùn đất nhão nhẹt, bà Đường cùng đồng đội vẫn thoăn thoắt cuốc đất, vác đá. Đôi bàn tay rớm máu vì cào sỏi, đôi bờ vai thâm tím vì đòn gánh nặng trĩu nhưng không một tiếng kêu than. Khi bom vừa dứt, khói đen còn khét lẹt, các cô gái lại lao ra mặt đường. Họ chính là những "cọc tiêu sống", mặc áo trắng đứng bên mép vực để hướng dẫn cho những đoàn xe vận tải vượt qua tọa độ chết trong đêm. Sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc, nhưng nụ cười và tiếng hát của những cô gái tuổi mười tám đôi mươi vẫn vang lên át cả tiếng bom.

Chiến tranh qua đi, những vết thương trên da thịt và nỗi đau mất mát đồng đội vẫn hằn sâu trong tâm trí. Bà Phan Thị Đường rời khúc ruột miền Trung nắng gió, chọn thanh bình nơi Tổ 10, phường Tân Phong, thành phố Lai Châu làm điểm dừng chân cho nửa đời còn lại. Giữa núi rừng Tây Bắc, cô gái mở đường năm xưa giờ đã là một người bà, người mẹ tóc pha sương. Trong căn nhà nhỏ, những kỷ niệm chương, những bức ảnh thời chiến được bà nâng niu như báu vật.

Mỗi khi có ai hỏi về thời hoa lửa, đôi mắt bà lại ngấn lệ, nhìn về một khoảng không xa xăm như thể đang nhìn thấy những gương mặt thân thương của đồng đội cũ. Sống giữa thời bình, bà vẫn vẹn nguyên phẩm chất kiên trung, giản dị của người chiến sĩ năm nào, là bóng cây đại ngàn truyền ngọn lửa yêu nước cho con cháu đời sau.