Đôi vai sừng sững giữa Mường Pồn

Giữa trận địa Mường Pồn, tiếng súng dồn dập. Đơn vị đang bị quân địch bao vây, phía trước là những đợt tiến công liên tiếp. Khẩu trung liên cần một điểm tựa để tiếp tục nhả đạn.

Bế Văn Đàn nhìn đồng đội. Rồi anh cúi xuống. Người chiến sĩ trẻ lấy vai mình làm giá súng. Khẩu súng được đặt lên vai anh. Đồng đội tiếp tục chiến đấu. Còn Bế Văn Đàn, trong tư thế ấy, vẫn giữ chặt vị trí cho đến khi kiệt sức và hy sinh. Đó là ngày 12/12/1953, tại Mường Pồn, Điện Biên.

Bế Văn Đàn sinh năm 1931 tại xã Triệu Ẩu, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng, trong một gia đình người Tày nghèo. Tuổi thơ của anh gắn với cuộc sống cơ cực của người dân miền núi dưới ách áp bức của chế độ cũ.

Năm 1949, Bế Văn Đàn nhập ngũ. Từ một chàng trai miền núi, anh trở thành người lính của quân đội cách mạng. Những năm tháng trong quân ngũ đưa anh đi qua nhiều chiến dịch, rèn luyện anh giữa những trận đánh ngày càng khốc liệt.

Cuối năm 1953, đơn vị của Bế Văn Đàn hành quân lên Tây Bắc. Mường Pồn là một trong những trận đánh trước khi Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quyết liệt.

Ngày 12/12, quân địch bao vây đơn vị. Trận chiến diễn ra ác liệt. Đạn pháo và súng máy liên tục dội xuống trận địa. Trong lúc ấy, khẩu trung liên của đơn vị cần một vị trí cao hơn để khống chế hỏa lực địch. Bế Văn Đàn đã không tìm một giá súng. Anh trở thành giá súng. Hai tay giữ chặt chân súng, hai vai làm điểm tựa, anh để đồng đội tiếp tục chiến đấu.

Những viên đạn vẫn bay qua. Trận đánh vẫn tiếp diễn. Và người lính trẻ ngã xuống khi mới 22 tuổi. Sau khi hy sinh, Bế Văn Đàn được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng nếu tạm gác lại danh hiệu ấy, hình ảnh Bế Văn Đàn hiện lên vẫn mang một sức lay động đặc biệt: một chàng trai người Tày rời quê nhà, khoác áo lính và cuối cùng nằm lại ở một vùng đất xa quê. Anh không biết mình sẽ trở thành một biểu tượng. Anh chỉ biết ở khoảnh khắc ấy, đồng đội cần một điểm tựa. Và anh đã trở thành điểm tựa ấy.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua. Mường Pồn hôm nay đã bình yên. Những người lính năm xưa đã trở về với đất mẹ hoặc trở thành ký ức. Nhưng câu chuyện về Bế Văn Đàn vẫn còn được nhắc lại. Không chỉ bởi anh đã hy sinh. Mà bởi trong chiến tranh, có những quyết định diễn ra nhanh hơn cả một ý nghĩ. Một người lính nhìn thấy đồng đội cần mình và bước lên.

Bế Văn Đàn nằm lại giữa trận địa Mường Pồn. Còn hình ảnh đôi vai người lính dưới khẩu súng năm nào vẫn ở lại – lặng lẽ nhắc chúng ta về một tuổi trẻ đã từng sống cho đồng đội trước khi kịp sống cho riêng mình.