Đội văn Công Trung đoàn 148 ( Tiếp)

Thế nhưng, chiến tranh luôn đi kèm với những mất mát đau thương khôn tả. Trung tuần tháng 7 năm 1952, sau ba tháng miệt mài biểu diễn hơn 60 buổi, hành quân vượt hàng ngàn cây số qua trăm đèo dốc, Đội Văn công được lệnh trở về Lào Cai. Trên đường đi, đoàn dừng chân nghỉ đêm tại ngôi nhà trình tường bỏ hoang của ông Giàng Seo Dìn tại thôn Nàn Ma.

Vào khoảng 3 giờ đêm ngày 15 tháng 7 năm 1952, lợi dụng sơ hở của ta, một toán phỉ hung tàn với số lượng lên đến hàng trăm tên từ Si Ma Cai kéo về đã bất ngờ đánh úp Đội Văn công. Trong tay chỉ có vỏn vẹn 1 khẩu tiểu liên và 3 khẩu súng trường, các chiến sĩ văn hóa đã dũng cảm xông ra chiến đấu quyết liệt để bảo vệ đồng đội và vượt vòng vây. Khi súng hết đạn, họ dùng dao dài, chiến đấu giáp lá cà cho đến hơi thở cuối cùng. Chị Nguyễn Thị Hảo bị phỉ chém mất một cánh tay, xả một bên chân, chiếc ba lô trên lưng chị nhuốm đỏ máu đào.

Trời tối đen, địa hình không thông thuộc, bốn đồng chí Dương Bách Niên, Nguyễn Quang Tạo, Lê Văn Chương và Nguyễn Văn Thịnh bị chúng bắt sống khi đang cõng nhau cố gắng vượt vòng vây.

Buổi trưa hôm sau, tại bờ suối Nàn Ma, lũ phỉ tập trung dân bản lại nhằm mục đích xử tội bộ đội để uy hiếp tinh thần nhân dân. Trước 10 họng súng đen ngòm của kẻ thù, 4 chiến sĩ văn công vẫn đứng hiên ngang như đá núi. Tên trùm phỉ quát lớn, bắt các anh phải đầu hàng, phải đàn hát cho chúng nghe thì mới được tha mạng. Nhưng không! Đồng chí chính trị viên Dương Bách Niên đã bình thản ra hiệu cho đồng đội dạo đàn. Giữa đất trời biên cương, trước lọng súng của kẻ thù, bốn tiếng hát cất lên vang dội, hào hùng:

"Binh đoàn ta 148 tiến lên!
Sơn La từ xưa bao gian khổ trường kỳ!
Xưa Mường Khương, Than Uyên chiến thắng chớ quên!
Sầm Tớ, Pha Long ầm tiếng súng sáng ngời bao gương hy sinh!"

Một loạt súng nổ ích kỷ vang lên. Tiếng hát ngưng bặt, 4 chiến sĩ văn công ngã xuống, nhưng tinh thần bất tử của các anh đã hòa vào núi rừng Lao - Hà hùng vĩ. Trong đêm định mệnh ấy, 11 trên tổng số 12 thành viên của đội đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, hầu hết chỉ mới từ 20 đến 22 tuổi, người lớn nhất cũng chỉ vừa 28. Kẻ thù tàn ác đã ném thi thể 7 chiến sĩ xuống một hố sụt sâu cạnh nhà ông Giàng Seo Dìn. Người duy nhất sống sót là đồng chí Đỗ Tùng do đêm đó bị sốt nặng, nằm cùng tổ thương binh ẩn nấp trong rừng sâu.