Đòn sấm sét giữa sào huyệt: Khúc tráng ca của 17 chiến sĩ Biệt động Sài Gòn đánh chiếm Tòa Đại sứ Mỹ năm 1968

Trong chiến tranh Việt Nam, Tòa Đại sứ Mỹ tại Sài Gòn (đóng tại ngã tư Thống Nhất - Mạc Đĩnh Chi, nay là đường Lê Duẩn) được coi là cơ quan đầu não, biểu tượng quyền lực tối cao của Hoa Kỳ. Nơi đây được thiết kế như một pháo đài bất khả xâm phạm với những bức tường bê tông cốt thép dày đặc, hệ thống cửa chống đạn, trực thăng túc trực trên nóc và được bảo vệ nghiêm ngặt 24/24 bởi lực lượng quân cảnh Mỹ (MP) được trang bị vũ khí tối tân.

Đêm giao thừa Tết Mậu Thân (rạng sáng 31/1/1968), một kế hoạch táo bạo, tưởng chừng như không tưởng đã được thực thi. Lực lượng được giao nhiệm vụ đánh chiếm Tòa đại sứ là Đội 11 Biệt động Sài Gòn, gồm 17 chiến sĩ do Đội trưởng Ngô Thành Vân (Ba Đen) chỉ huy. Họ tiếp cận mục tiêu trên một chiếc xe tải nhỏ và một chiếc taxi dân sự, mang theo súng AK, B40 và các khối bộc phá C4.

Đúng 2 giờ 45 phút sáng, tiếng súng báo hiệu cuộc Tổng tiến công vang lên. Chiếc xe tải chở các chiến sĩ lao thẳng vào cổng chính Tòa đại sứ nhưng bị hỏa lực địch chặn lại. Không nao núng, các chiến sĩ lập tức dùng súng B40 bắn thủng một lỗ lớn trên bức tường bê tông cốt thép bao quanh. Qua lỗ hổng khói bụi mịt mù, hai chiến sĩ đầu tiên xông vào đã anh dũng hy sinh. Những người còn lại dẫm lên xác đồng đội, lao vào bên trong khuôn viên, nhanh chóng tiêu diệt lính gác và làm chủ toàn bộ mặt đất của Tòa đại sứ.

Bị đánh bất ngờ ngay tại "trái tim" quyền lực, bộ máy chỉ huy Mỹ hoàn toàn choáng váng và hoảng loạn. Hàng ngàn binh lính, quân cảnh Mỹ cùng xe bọc thép được điều động khẩn cấp đến bao vây khu vực. Phía trên không, trực thăng chở lính của Sư đoàn Dù 101 liên tục tìm cách đổ quân xuống nóc tòa nhà nhưng đều bị hỏa lực dũng mãnh của 17 chiến sĩ Biệt động từ dưới đất bắn hắt lên, buộc phải ngoặt ra xa.

Một cuộc đọ súng không cân sức, khốc liệt đến từng mét vuông đã diễn ra suốt hơn 6 tiếng đồng hồ. Dù bị thương nát tươm thân mình, các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn vẫn dùng lựu đạn, súng ngắn chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, kiên quyết không lùi bước. Hết đạn, họ dùng lưỡi lê đánh giáp lá cà với lính dù Mỹ. Cuộc chiến kéo dài đến 9 giờ sáng ngày 31/1, 15 chiến sĩ đã anh dũng ngã xuống ngay trên thảm cỏ và bậc thềm của Tòa đại sứ; 1 người bị thương nặng và 1 người bị địch bắt. Không một ai đầu hàng.

Chiến công của 17 chiến sĩ Đội 11 Biệt động Sài Gòn không chỉ tiêu diệt nhiều sinh lực địch mà còn giáng một đòn sấm sét vào tâm lý giới cầm quyền và công chúng Mỹ. Hình ảnh lực lượng Việt Cộng chiếm giữ Tòa đại sứ Mỹ được truyền hình trực tiếp về Hoa Kỳ đã đánh sập hoàn toàn tuyên truyền "sắp giành chiến thắng" của Lầu Năm Góc, thổi bùng phong trào phản chiến. Đây là bước ngoặt mang tính quyết định, buộc Tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson phải tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc và ngồi vào bàn đàm phán Paris, mở đường cho thắng lợi cuối cùng của dân tộc ta.