DÒNG CHẢY HUYỀN THOẠI VẮT QUA ĐỈNH TRƯỜNG SƠN

Trong chương trình học cốt lõi của sinh viên khối ngành kỹ thuật Cơ điện, Cơ học chất lưu (Thủy lực học) là một môn học vô cùng quan trọng. Theo định luật Bernoulli và các nguyên lý thủy lực cơ bản, hãy tưởng tượng bạn đang cầm một chiếc vòi nước dài, cố gắng dùng máy bơm đẩy nước từ dưới tầng trệt lên sân thượng của một tòa nhà cao 10 tầng. Chắc chắn bạn sẽ thấy áp lực nước yếu dần, động cơ máy bơm gầm rú vì quá tải do phải chống lại cột áp tĩnh (trọng lực của Trái đất hút chất lỏng xuống) và tổn thất ma sát do chất lỏng cọ xát vào thành ống. Đẩy chất lỏng đi lên cao là một bài toán vật lý cực kỳ khó và tiêu tốn rất nhiều năng lượng.

Hiểu được nguyên lý ấy, vậy bạn sẽ nghĩ sao về một bài toán với quy mô vĩ mô hơn: Thiết kế và thi công một hệ thống đường ống dẫn chất lỏng (xăng dầu) dài tới hơn 5.000 cây số, vắt qua hàng trăm ngọn núi đá vôi cao chót vót, len lỏi qua những thung lũng sâu thẳm, nối liền từ các tỉnh phía Bắc vào tận chiến trường miền Nam?

Trong lịch sử chiến tranh thế giới từ trước đến nay, chưa có một quốc gia, một đội quân nào dám nghĩ đến một công trình vĩ đại và mang tính "không tưởng" như thế. Nhưng với trí tuệ và sự chỉ đạo tài tình của Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên cùng các kỹ sư quân đội, bộ đội công binh Việt Nam đã biến điều không thể thành hiện thực: Xây dựng thành công tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn huyền thoại.

Vào giai đoạn ác liệt của cuộc kháng chiến, để cung cấp đủ nhiên liệu cho hàng ngàn chiếc xe tăng, xe tải vận chuyển đạn dược, lương thực tiến vào giải phóng miền Nam, chúng ta không thể chỉ chở xăng bằng phương pháp thủ công (đựng trong từng thùng phuy rồi chở bằng xe tải). Phương pháp này vừa có năng suất quá chậm, vừa dễ làm mồi cho bom đạn địch bắn cháy trên đường. Giải pháp duy nhất và tối ưu nhất là làm đường ống dẫn.

Bộ đội ta đã dùng sức người khiêng vác những đoạn ống thép nặng trịch, bí mật hàn và lắp ráp chúng lại với nhau ngay dưới những tán lá rừng Trường Sơn rậm rạp. Để thắng được trọng lực khổng lồ, đẩy được chất lỏng đi qua những đỉnh đèo dốc đứng cao hàng ngàn mét, các kỹ sư thủy lực của ta đã phải tính toán vô cùng chi tiết để đặt hàng trăm trạm bơm tăng áp (booster pumps) nối tiếp nhau dọc tuyến đường. Việc tính toán lưu lượng, kiểm soát áp suất trong đường ống để tránh vỡ ống là một kỳ tích của toán học và vật lý ứng dụng.

Và điều khiến thế hệ hậu sinh chúng tôi kính phục đến rơi nước mắt là: Tất cả những công việc thi công kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi độ chính xác cao này đều được thực hiện dưới những trận mưa bom bão đạn rát mặt của không quân Mỹ. Hơn thế nữa, xăng là chất lỏng có độ bay hơi cao và cực kỳ dễ cháy nổ. Chỉ cần một tia lửa hàn bất cẩn, hay một mảnh bom văng trúng làm vỡ ống, cả một cánh rừng và những người lính thi công sẽ chìm trong biển lửa ngay tức khắc. Mức độ rủi ro (Risk management) trong dự án này cao vượt mọi ngưỡng tưởng tượng.

Thế nhưng, bằng sự dũng cảm tột độ, bằng tinh thần thép và trí tuệ kỹ thuật tuyệt vời, dòng "huyết mạch" xăng dầu vẫn cuồn cuộn chảy ngày đêm trong lòng ống thép, tiếp sức mạnh mẽ cho đoàn quân xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước.

Sáng kiến vĩ đại về tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn là một bản anh hùng ca bất tử về sự kết hợp hoàn hảo giữa kiến thức khoa học kỹ thuật và lòng quả cảm của con người Việt Nam. Nó là một thông điệp mạnh mẽ, trực tiếp nhắc nhở những người trẻ đam mê kỹ thuật lớp K59 chúng tôi rằng: Mọi rào cản về mặt vật lý, mọi định luật khô khan đều có thể bị bẻ cong và phá vỡ nếu chúng ta có đủ quyết tâm và nắm vững kiến thức chuyên môn. Trên con đường phát triển công nghệ, không có bài toán kỹ thuật nào là vô nghiệm, chỉ có những người chưa đủ khao khát và dũng cảm để tìm ra lời giải mà thôi.

(Đính kèm: Ảnh tư liệu bộ đội thi công đường ống và Sơ đồ đường ống xăng dầu Trường Sơn)

Nguồn tham khảo: - Báo Quân đội nhân dân - Loạt bài: "Huyền thoại đường ống xăng dầu Trường Sơn" (https://www.qdnd.vn).

• Lịch sử Ngành Hậu cần Quân đội Nhân dân Việt Nam.

#cauchuyenthoihoalua #TuhaoVietNam #K59TNUT #KyUcSongMai #K59CNDDTK04