Đồng chí Bùi Lâm – "Người cộng sản quả cảm" mở đường giao thông đường biển và xây dựng căn cứ Nam Định

Bùi Lâm (tên thật là Nguyễn Văn Bính) sinh năm 1905 tại Hải Phòng. Trưởng thành từ lớp công nhân thủy thủ, ông sớm giác ngộ cách mạng và tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Với lợi thế làm việc trên các tàu vận tải quốc tế, Bùi Lâm đã mưu trí xây dựng đường dây giao thông đường biển nối liền Hải Phòng – Quảng Châu – Thượng Hải, trực tiếp chuyển tài liệu, sách báo cách mạng và đưa đón các cán bộ lãnh đạo cấp cao của Đảng qua lại biên giới an toàn.

Sau nhiều năm bị thực dân Pháp giam cầm trong các nhà tù khét tiếng như Hỏa Lò, Sơn La, năm 1944, Bùi Lâm vượt ngục thành công và lập tức bắt liên lạc với tổ chức. Ông được Trung ương Đảng phân công về phụ trách địa bàn tỉnh Nam Định – một trung tâm công nghiệp dệt lớn nhất Bắc Kỳ và là địa bàn quân sự chiến lược của phát xít Nhật. Tại đây, ông nhanh chóng củng cố Tỉnh ủy Nam Định, xây dựng các tổ chức Cứu quốc trong nhà máy, hầm mỏ và nông thôn.

Trong những ngày giữa tháng 8 năm 1945, nhận thấy thời cơ đã chín muồi khi quân Nhật hoang mang tột độ, Bùi Lâm cùng Ủy ban Khởi nghĩa tỉnh Nam Định đã họp khẩn, quyết định phát động Tổng khởi nghĩa. Sáng ngày 21 tháng 8 năm 1945, ông trực tiếp chỉ đạo hàng vạn công nhân Dệt Nam Định cùng nông dân các huyện lân cận mang theo gậy gộc, giáo mác, cờ đỏ sao vàng rầm rộ tiến vào nội thị. Trước sức mạnh áp đảo của quần chúng nhân dân do Bùi Lâm lãnh đạo, quân Nhật tại Nam Định buộc phải rút về cố thủ trong trại, chính quyền tay sai hoàn toàn sụp đổ.

Việc giành chính quyền thắng lợi trọn vẹn tại một thành phố công nghiệp lớn như Nam Định mà không gây tổn thất lực lượng đã khẳng định tài năng tổ chức và bản lĩnh lãnh đạo xuất sắc của đồng chí Bùi Lâm. Cuộc đời hoạt động cách mạng kiên cường và những cống hiến thầm lặng của ông đã góp phần quan trọng vào bản hùng ca Mùa thu Độc lập năm 1945 của dân tộc.