Đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Chọn Đông Khê làm điểm đột phá

Khi chuẩn bị Chiến dịch Biên giới năm 1950, bộ chỉ huy phải lựa chọn mục tiêu mở màn trong một hệ thống phòng thủ dài trên đường số 4. Cao Bằng là vị trí lớn, nhưng việc đánh thẳng vào đó có thể khiến quân ta vướng vào một trận công kiên khó khăn trước khi tạo được thế thuận lợi. Phương án chuyển trọng điểm sang Đông Khê mở ra một cách đánh khác: chiếm cứ điểm nằm giữa Cao Bằng và Lạng Sơn, khiến lực lượng Pháp ở hai đầu tuyến phải cơ động ứng cứu hoặc rút chạy. Đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp giữ cương vị Tư lệnh chiến dịch và cùng cơ quan chỉ huy cân nhắc địa hình, lực lượng, khả năng tiếp tế cũng như phản ứng của đối phương. Quyết định không đánh Cao Bằng ngay từ đầu không đồng nghĩa bỏ qua mục tiêu ấy; nó đặt Cao Bằng vào một thế trận lớn hơn, nơi địch có thể bị chia cắt và đánh trên đường cơ động. Ngày 16/9/1950, trận Đông Khê mở màn chiến dịch. Khi cứ điểm thất thủ, quân Pháp phải triển khai lực lượng để xử lý tình thế. Những đơn vị của ta tiếp tục đánh vào các cánh quân ứng cứu, khiến hệ thống phòng thủ đường số 4 rơi vào khủng hoảng. Kết quả chiến dịch góp phần giải phóng tuyến biên giới, nối thông liên lạc với các nước xã hội chủ nghĩa. Câu chuyện chọn Đông Khê cho thấy cách lập kế hoạch không chỉ dựa trên độ lớn của một mục tiêu, mà còn tính đến việc trận đánh đầu tiên sẽ tác động ra sao tới toàn bộ thế trận.