ĐỒNG CHÍ ĐÀO VĂN TRƯỜNG (SINH NĂM 1918)

Đồng chí Đào Văn Trường là một trong những cán bộ quân sự – chính trị tiêu biểu trưởng thành từ phong trào cách mạng tiền khởi nghĩa và được tôi luyện qua những chiến dịch quyết định của dân tộc, đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1938. Trong suốt quá trình hoạt động, ông đảm nhiệm nhiều cương vị trọng trách của Đảng, quân đội và phong trào cách mạng, như: Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Bí thư Liên tỉnh B, Bí thư Chi bộ nhà tù Hỏa Lò, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, và đặc biệt là Quyền Tư lệnh Đại đoàn Công pháo 351 tại mặt trận Điện Biên Phủ.

Xuất thân trong một gia đình quan lại gốc Hà Nội, nhưng năm 1936, người thanh niên Đào Văn Trường đã tự nguyện dấn thân vào con đường cách mạng, coi đó là trách nhiệm tự nhiên của một người công dân khi đất nước lâm nguy. Thế hệ của ông là thế hệ sẵn sàng từ bỏ đời sống đủ đầy để đi vào gian khổ, hiểm nguy, với khát vọng duy nhất là độc lập, tự do cho dân tộc.

Trong ký ức cuộc đời binh nghiệp của ông, Điện Biên Phủ là dấu ấn hào hùng và sâu sắc nhất. Tại đây, với vốn kiến thức tự học, ông trực tiếp chỉ huy pháo binh 105 ly và 75 ly trên tiền tuyến. Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, “bảo bối” giúp ông làm chủ cả trận địa pháo chính là tấm bản đồ tỷ lệ 1/25.000 cùng một số ảnh chụp trên không các cứ điểm của địch.

Ban đầu, pháo binh ta chỉ có bản đồ tỷ lệ 1/100.000, thiếu chi tiết nghiêm trọng. Việc chọn trận địa phải dựa vào quan sát bằng ống nhòm, ước lượng độ dốc, tự bổ sung các yếu tố địa hình. Bước ngoặt đến khi một tổ trinh sát của Trung đoàn 148 đột nhập khu trung tâm Mường Thanh, thu được bản đồ quân sự của Pháp cùng ảnh chụp 49 cứ điểm. Dù phải trả giá bằng xương máu, chiến lợi phẩm quý giá này đã làm thay đổi cục diện chỉ huy pháo binh.

Tấm bản đồ nhanh chóng được sao in, phát cho các đơn vị, giúp pháo binh ta triển khai trận địa theo đúng phương châm “hỏa khí phân tán, hỏa lực tập trung”. Nhờ đó, các trận địa pháo “đẩy ra, kéo vào” trong lòng núi được tổ chức linh hoạt, giảm thương vong mà vẫn tăng hiệu quả chiến đấu. Những quả đạn pháo 105mm “như có mắt”, bắn chính xác vào các cứ điểm kiên cố của quân Pháp, góp phần siết chặt vòng vây và làm sụp đổ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Tấm bản đồ ấy đã theo đồng chí Đào Văn Trường đi suốt những ngày chiến đấu ác liệt nhất, trở thành “đôi mắt” của pháo binh Việt Nam. Sau chiến thắng, theo gợi ý của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông đã trao tặng kỷ vật lịch sử vô giá này cho Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Ngay cả các nhà sử học phương Tây cũng thừa nhận giá trị đặc biệt của tấm bản đồ. Bernard B. Fall – tác giả cuốn “Điện Biên Phủ – Một góc địa ngục” – đã viết: “Nhờ có tấm bản đồ này, Việt Minh có điều kiện hiệu chỉnh đường bắn pháo binh với độ chính xác cao nhất.”

Đồng chí Đào Văn Trường qua đời năm 2017, khép lại cuộc đời của một người cộng sản kiên trung, một nhà chỉ huy pháo binh mưu trí, góp phần quan trọng làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ – bản anh hùng ca bất diệt của dân tộc Việt Nam.

Nguồn: Báo Quân đội nhân dân