Đồng chí Đinh Thị Vân và câu chuyện
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đinh Thị Vân (1916–1995) là một huyền thoại trong ngành tình báo quốc phòng Việt Nam.
1. "Người đàn bà đi chợ" trong lòng địch
Để bám trụ tại Sài Gòn – nơi bộ máy mật thám của chính quyền Việt Nam Cộng hòa hoạt động cực kỳ gắt gao – bà Đinh Thị Vân đã chọn một vỏ bọc hết sức bình dị: một người phụ nữ trung lưu, lịch thiệp, có cuộc sống gia đình ổn định.
Sự hóa thân hoàn hảo: Bà thường đóng vai một phu nhân công chức hoặc người buôn bán, luôn xuất hiện với vẻ ngoài sang trọng, chỉn chu. Nhờ sự khéo léo, bà đã làm quen và thiết lập được mối quan hệ với vợ con của những viên chức, sĩ quan cao cấp trong chính quyền Sài Gòn.
Biến "phòng trà" thành trạm liên lạc: Những buổi tiệc tùng, những chuyến đi mua sắm hay những lần thăm hỏi xã giao giữa những người phụ nữ trong giới thượng lưu Sài Gòn đã trở thành nơi bà thu thập tin tức. Kẻ địch không bao giờ ngờ rằng, người phụ nữ đang ngồi uống trà, trò chuyện về váy áo, gia đình kia lại chính là người đang "giải mã" các âm mưu quân sự của chúng.
2. Cuộc đấu trí để "giải mã" kế hoạch của Mỹ
Chiến công lẫy lừng nhất của bà Đinh Thị Vân là trong giai đoạn Mỹ chuẩn bị đổ quân vào Việt Nam (giữa những năm 1960). Lúc bấy giờ, mạng lưới tình báo của ta gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các tài liệu mật của Bộ Tổng Tham mưu quân đội Sài Gòn và cố vấn Mỹ.
"Đòn cân não": Có lần, bằng sự khôn ngoan và cái nhìn sắc bén, bà đã tiếp cận được những bản kế hoạch hành quân quan trọng. Thay vì sao chép toàn bộ (rất nguy hiểm và dễ bị lộ), bà chỉ tập trung vào những từ khóa then chốt, những mốc thời gian và địa điểm hành quân.
Cách gửi tin "không dấu vết": Để chuyển những tài liệu này ra ngoài, bà đã sử dụng các phương thức liên lạc cực kỳ tinh vi. Có những lúc, tin tức được bà mã hóa thành các bức thư mang nội dung chuyện trò thường ngày, hoặc thông qua những món đồ gia dụng, đồ trang trí nội thất gửi đi một cách vô hại. Bà đã biến Sài Gòn – nơi nguy hiểm nhất – trở thành "trạm trung chuyển" thông tin tin cậy nhất về căn cứ của ta.
3. Vượt qua những cuộc "thẩm vấn" kinh hồn
Bà Đinh Thị Vân đã từng đối mặt với nhiều lần bị mật thám nghi ngờ. Có lần, nhà của bà bị bao vây bất ngờ để khám xét.
Bản lĩnh thép: Khi thấy lính xông vào, trong khi những người khác có thể sẽ hoảng loạn hoặc tìm cách phi tang tài liệu, thì bà lại giữ thái độ hết sức bình thản. Bà niềm nở mời họ uống nước, giải thích rằng mình là người kinh doanh lương thiện. Với thần thái tự tin, sang trọng và những giấy tờ giả được chuẩn bị kỹ lưỡng, bà đã "dẫn dụ" được kẻ địch, khiến chúng tin rằng bà chỉ là một người phụ nữ yêu đời, không dính líu đến chính trị. Ngay khi chúng vừa rời đi, bà lập tức thay đổi phương án liên lạc, đảm bảo an toàn cho mạng lưới.
4. Tấm lòng của người "Dì Sáu"
Dù là một tình báo viên "thét ra lửa" trong mắt kẻ thù, nhưng với những đồng đội trẻ, bà luôn là người mẹ, người dì hiền từ.
Sự quan tâm tỉ mỉ: Trong căn nhà tại Sài Gòn, bà luôn chuẩn bị sẵn những hầm bí mật để che giấu đồng chí. Không chỉ lo về an toàn, bà còn lo từng bữa ăn, manh áo cho những chiến sĩ đang nằm vùng. Người ta kể rằng, dù bận trăm công nghìn việc, bà vẫn dành thời gian chăm sóc những chiến sĩ bị thương hoặc đau ốm, tự tay nấu từng bát cháo, mua từng viên thuốc, truyền cho họ niềm tin rằng "ngày thống nhất sẽ đến gần".
