Đồng chí Hà Huy Giáp – "Người cán bộ tuyên huấn kiên trung" ngọn cờ lãnh đạo Khởi nghĩa Mùa thu tại Cần Thơ và Tây Nam Bộ

Hà Huy Giáp sinh năm 1908 tại xã Bùi Xá, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng từ phong trào bãi khóa của học sinh - sinh viên, ông gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên năm 1926 và trở thành một trong những đảng viên đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương. Trải qua 15 năm bị thực dân Pháp bắt giam, đày ải qua các chốn "địa ngục trần gian" như nhà tù Vinh, Sơn La và Côn Đảo, ông vẫn giữ trọn khí tiết kiên trung, biến ngục tối thành trường học lý luận luận và tuyên truyền cách mạng.

Sau khi thoát án tù đày năm 1943, Hà Huy Giáp được Trung ương điều động vào Nam Bộ hoạt động bí mật. On cương vị Ủy viên Xứ ủy Nam Kỳ (Xứ ủy Giải phóng), ông dốc toàn bộ tâm lực củng cố hệ thống cơ sở Đảng bị vỡ sau Khởi nghĩa Nam Kỳ 1940, khôi phục lại phong trào Việt Minh tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Với tư duy lý luận sắc bén và tài vận động quần chúng, ông đã trực tiếp chỉ đạo công tác tuyên truyền, báo chí bí mật và xây dựng các Đội Thanh niên Tiền phong, Tự vệ Cứu quốc.

Tháng 8 năm 1945, trước thời cơ lịch sử chín muồi, Hà Huy Giáp được Xứ ủy giao nhiệm vụ Trưởng ban Tiền phương, trực tiếp chỉ đạo cuộc Tổng khởi nghĩa tại Cần Thơ - trung tâm đầu não chính trị và quân sự của phát xít Nhật cùng chính quyền tay sai tại miền Tây Nam Bộ. Sáng ngày 26 tháng 8 năm 1945, ông cùng Ban Chỉ đạo Khởi nghĩa phát lệnh cho hơn 20 vạn quần chúng nhân dân cùng lực lượng Thanh niên Tiền phong từ khắp các huyện giô cờ đỏ sao vàng rầm rộ tiến vào thị xã Cần Thơ, bao vây Dinh Chạ và Trại Bảo an binh.

Trước sức mạnh áp đảo và sự dàn xếp mưu lược của đồng chí Hà Huy Giáp, Tỉnh trưởng chính quyền tay sai buộc phải tuyên bố đầu hàng, giao nộp toàn bộ chính quyền cho Mặt trận Việt Minh mà không xảy ra nổ súng. Thắng lợi rực rỡ tại Cần Thơ ngày 26 tháng 8 năm 1945 dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Hà Huy Giáp đã tạo hiệu ứng dây chuyền lan tỏa, thúc đẩy toàn bộ các tỉnh miền Tây Nam Bộ đồng loạt nổi dậy giành chính quyền trọn vẹn, hoàn thành mốc son lịch sử của Cách mạng Tháng Tám trên đất Nam Bộ.