Đồng chí Hà Huy Giáp – "Nhà lãnh đạo kiên trung" ngọn cờ chỉ đạo Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại Cần Thơ và Nam Bộ

Hà Huy Giáp sinh năm 1908 tại xã Hương Sơn, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, ông gia nhập Việt Nam Cách mạng Thanh niên Đồng chí Hội năm 1926 và được cử vào Nam Bộ hoạt động phong trào công nhân. Trải qua nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam, kết án tù khổ sai và đày đi Côn Đảo, ông vẫn giữ vững khí tiết bất khuất, biến nhà tù thành trường học cách mạng.

Sau khi thoát khỏi nhà giam thực dân, Hà Huy Giáp khẩn trương bắt liên lạc với các cơ sở Đảng tại miền Tây Nam Bộ. Trong giai đoạn tiền khởi nghĩa (1943 – 1945), trên cương vị Ủy viên Thường vụ Xứ ủy Nam Kỳ (Ban Lãnh đạo Tiền Phong), ông đã dốc toàn bộ tâm lực gầy dựng lại hệ thống tổ chức Đảng, đẩy mạnh công tác tuyên truyền Mặt trận Việt Minh và chỉ đạo thành lập các Đội Tự vệ Cứu quốc rộng khắp. Đặc biệt, ông trực tiếp phụ trách chỉ đạo phong trào cách mạng tại Cần Thơ – địa bàn có vị trí thủ phủ quân sự, kinh tế sào huyệt của địch ở Tây Nam Bộ.

Ngày 25 tháng 8 năm 1945, hòa cùng khí thế bùng nổ tại Sài Gòn, Hà Huy Giáp cùng Ủy ban Khởi nghĩa Cần Thơ quyết định phát lệnh nổi dậy. Ông trực tiếp chỉ đạo lực lượng tự vệ cùng hơn 20 vạn quần chúng nhân dân từ các quận, huyện rầm rộ kéo về thị xã Cần Thơ, tiến công chiếm giữ Dinh Chạm (Dinh Tỉnh trưởng), Tòa Bố và Trại Bảo an binh. Trước sức mạnh áp đảo và lập luận sắc bén của đại diện Việt Minh, Tỉnh trưởng chính quyền tay sai buộc phải tuyên bố giao toàn bộ chính quyền cho Ủy ban Nhân dân Cách mạng.

Thắng lợi nhanh gọn và trọn vẹn tại Cần Thơ dưới sự chỉ đạo mưu lược của đồng chí Hà Huy Giáp đã tạo ra hiệu ứng dây chuyền, thúc đẩy toàn bộ các tỉnh miền Tây Nam Bộ đồng loạt nổi dậy giành chính quyền hoàn toàn, góp phần viết nên khúc khải hoàn Mùa thu Độc lập năm 1945.