Đồng chí Hồ Đức Thắng

HỒ ĐỨC THẮNG

Đồng chí Hồ Đức Thắng, tên khai sinh là Hồ Bá Thọ (còn có tên khác là Nguyễn Văn Inh, bí danh Hồ Thọ, Hồ Lộc...) sinh tháng 10/1922, trong một gia đình nông dân nghèo tại cù lao Dài, nay là hai xã Thanh Bình - Quới Thiện, thuộc huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long. Cha mẹ của Hồ Đức Thắng là ông Hồ Thiện Sĩ và bà Trần Thị Xứng, từng tham gia các phong trào cách mạng địa phương trong thập niên 1930. Đồng chí tham gia cách mạng tháng 10/1940, làm thành viên của "Hội Tương tế Thanh niên ái hữu" làng Quới Thiện. Tháng 6/1946, Hồ Đức Thắng chính thức đứng vào hàng ngũ đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam).

Suốt quá trình tham gia cách mạng, đồng chí Hồ Đức Thắng luôn là một chiến sĩ cộng sản trung kiên, mưu trí, gan dạ, cống hiến hết sức mình cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Trong đó, có các thành tích xuất sắc:

Tháng 12/1940, Hồ Đức Thăng bị bọn lính kín về tận nhà vây bắt, đưa lên bót Catinat (Sài Gòn) để khai thác. Trước mọi thủ đoạn dã man của kẻ địch, Hồ Đức Thắng kiên quyết không khai báo, giữ trọn lòng trung trinh với cách mạng đúng như những gì anh đã hứa khi được tổ chức phân công công tác. Cuối năm 1944, Hồ Đức Thắng trở về Quới Thiện và bắt liên lạc với tổ chức.

Tháng 4/1947, đồng chí Hồ Đức Thắng được đề bạt cán bộ trung đội bậc trưởng và được Chỉ huy trưởng Chi đội Trần Long Chu tín nhiệm trực tiếp giao nhiệm vụ thuyền trưởng cùng 12 thủy thủ đưa chuyến tàu chở tài liệu, thuốc men, gạo thóc ra miền Trung. Để chủ động đồi phó với địch phòng khi bất trắc có thế xáy ra, chiếc thuyên được hóa trang thành thuyền buôn. Khi thuyền ra tới vùng biến Nha Trang thì địch phát hiện, vây bắt. Biêt không thê thoát khỏi, Thuyền trường Hồ Đức Thắng ra lệnh hủy tâu. Tàu chỉm và cả 13 cán bộ, chiến sĩ trên tàu đều bị bắt. Như đã hội ý trước, Thuyền trưởng lá người chịu trách nhiệm cuối cùng trong việc trả lời thấm vấn của địch, còn lại chỉ là người chèo ghe, lái buồm mướn nên không biết gi. Nhở đó, lên bờ địch thả cả 12 người trong thủy thủ đoàn. Còn lại, chúng đưa đồng chí Hồ Đức Thắng về bót cảnh sát Catinat lấy lời khai. Sau đó, chúng chuyển đồng chí ra giam giữ tại nhà tù Cát Lái. Tại đây, trong một chuyến đi lao động, Hồ Đức Thắng cùng một người bạn từ mưu trí chém chết viên giám thị, vượt ngục ra chiến khu rừng Sác, tìm cách lần dò trở về đơn vị.

Tháng 7/1952, đồng chí Hồ Đức Thắng được phân công về làm Xã đội trưởng Hiệp Thạnh. Từ đó cho đến ngày chiến thắng Điện Biên Phủ, Xã đội trưởng Hồ Đức Thắng đã lãnh đạo, chỉ huy tiểu đội dân quân du kích chiến đấu nhiều trận, kết hợp công tác địch ngụy vận làm suy yếu, tê liệt hàng ngũ kẻ thù, chuyển thế cho phong trào cách mạng địa phương. Trong khó khăn, Hiệp Thạnh vẫn là khu căn cứ khá an toàn cho các cơ quan, đơn vị vũ trang huyện Cầu Ngang, huyện Duyên Hải và các xã lân cận.

Trong cuộc Đồng khởi 14/9/1960, tuy không phải là điểm chỉ đạo của tỉnh, của huyện, không được sự chi viện của trên cả về vũ khí lẫn lực lượng, nhưng quân dân Hiệp Thạnh đã sử dụng ba mũi giáp công kiên cường bao vây trung đội dân vệ địch trong đồn tề xã hai ngày liền. Không chịu nổi, đến 15 giờ chiều ngày 15/9/1960, trung đội dân vệ cùng toàn bộ bọn hội tế xã kéo nhau ra hàng. Hiệp Thạnh trở thành xã đầu tiên trên địa bàn tỉnh Trà Vinh tự lực giải phóng hoàn toàn xã nhà. Trong chiến công chung đó, có phần đóng góp không nhỏ của tiểu đội dân quân và vai trò chỉ huy của Hồ Đức Thắng.

Trong khoảng thời gian 1962 - 1966, con tàu 55 do Thuyền trưởng Hồ Đức Thắng trực tiếp chỉ huy đã vận chuyển an toàn về Nam 16 chuyến, với hơn 1.000 tấn vũ khí đạn dược và các loại trang thiết bị khác góp phần cùng quân dân miền Tây Nam bộ phát triển các đơn vị vũ trang và phong trào nhân dân du kích chiến tranh, vươn lên chiến thắng kẻ thù. Trong đó, vùng biển Trà Vinh là một mắc xích quan trọng trong hệ thống các bến bãi tiếp nhận vũ khí và đã gần 20 lần đón các con tàu không số. Riêng tàu 55 của Thuyền trưởng Hồ Đức Thắng đã hai lần an toàn cập bến Cồn Tàu, nơi hiện nay được Đảng bộ, nhân dân Duyên Hải dựng bia ghi nhận chiến tích. Ngày 1/1/1965, Thuyền trưởng, thượng úy Hồ Đức Thắng được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Quân đội.

Với những chiên công thâm lặng mà oai hùng, ngày 1/7/196/, đơn vị Tàu 55 và Đoàn 125, do đồng chí Hồ Đức Thắng là Chính trị viên, vinh dự đón nhận Quyết định tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký. Ngày đón nhận danh hiệu, Tàu 55 và Đoàn 125 càng vinh dự hơn đón Bác Hồ trong trang phục Hải quân nhân dân Việt Nam xuống thăm tàu, chúc mừng và biểu dương cán bộ, chiến sĩ.

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Tàu 55 lại nhận nhiệm vụ vinh quang là đưa các chiến sĩ Hải quân Việt Nam ra tiếp quản quần đảo Trường Sa, đảm bảo chiến thắng cuối cùng, thống nhất và toàn vẹn lãnh thố.

Sau ngày giải phóng, Anh hùng Quân đội Hồ Đức Thắng được phong quân hàm thiếu tá và được giao trọng trách Phó Chính ủy Hải quân công xưởng Nhà Bè, thuộc Bộ Tư lệnh Hải quân nhân dân Việt Nam. Ông giữ cương vị này cho đến khi được Bộ Tư lệnh Hải quân ký quyết định cho nghỉ hưu vào năm 1980.

Từ năm 1980 cho đến khi từ trần (2007), Anh hùng Hồ Đức Thắng trở về sinh sống, góp phần xây dựng quê hương tại vùng quê biển Hiệp Thạnh, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh./.