Đồng chí Hùng Cẩm Hòa – Người diễn thuyết giữa phong trào

Trong những ngày đầu phong trào cách mạng lan về vùng Long Sơn – Long Thuận – Phú Thuận, có những người không chỉ âm thầm xây dựng cơ sở mà còn trực tiếp đứng trước quần chúng để truyền đạt tư tưởng, khơi dậy tinh thần đấu tranh.

Đồng chí Hùng Cẩm Hòa là một trong những người như thế.

Cuối tháng 4 năm 1930, khi Chi bộ Long Sơn – Long Thuận được thành lập, Hùng Cẩm Hòa là một trong những người tham gia tổ chức cùng Trần Văn Lâm, Trần Bá Diệp và Lê Hồng Thiệt. Đó là thời điểm phong trào cách mạng vừa mới hình thành, cơ sở còn non trẻ, mỗi cán bộ phải vừa hoạt động, vừa tuyên truyền, vận động nhân dân.

Năm 1930, phong trào đấu tranh ngày càng sôi nổi. Tháng 10, nhân kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga, Chi bộ Long Thuận tổ chức một buổi mít tinh tại Giồng Cà Dăm. Đồng chí Hùng Cẩm Hòa diễn thuyết, kêu gọi quần chúng đi theo con đường cách mạng.

Đó không phải là một cuộc nói chuyện bình thường.

Trong bối cảnh chính quyền thực dân đang kiểm soát chặt chẽ địa bàn, một buổi mít tinh với đông đảo quần chúng và một bài diễn thuyết công khai về con đường cách mạng là hành động có ý nghĩa rất lớn.

Bọn Tề làng lo sợ. Nhưng chính sự lo sợ ấy lại cho thấy sức mạnh đang hình thành trong lòng quần chúng.

Tài liệu lịch sử nhận xét rằng sau những thắng lợi bước đầu, quần chúng càng phấn khởi và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng.

Nhưng những người hoạt động cách mạng lúc ấy luôn phải đối mặt với nguy hiểm.

Từ cuối năm 1930 sang năm 1931, thực dân Pháp tăng cường đàn áp. Nhiều cán bộ, đảng viên bị bắt, tù đày. Các cơ sở cách mạng ở Long Sơn, Long Thuận và nhiều địa bàn lân cận bị theo dõi, truy lùng.

Đến năm 1939, khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ và chính quyền thực dân Nam Kỳ ban hành các biện pháp đàn áp phong trào cách mạng, nhiều cán bộ cốt cán bị bắt và đày đi Côn Đảo. Trong số đó có Trần Bá Thế, Trần Bá Diệp, Lê Hồng Thiệt và nhiều cán bộ khác. Riêng đồng chí Hùng Cẩm Hòa bị bắt và đưa sang Hồng Công.

Con đường của Hùng Cẩm Hòa vì thế không chỉ được ghi nhớ bằng những ngày hoạt động ở quê nhà, mà còn bằng những năm tháng bị địch bắt, đày đi xa.

Nhìn lại chặng đường ấy, hình ảnh Hùng Cẩm Hòa đứng trước quần chúng diễn thuyết giữa năm 1930 trở thành một lát cắt tiêu biểu của thế hệ cách mạng đầu tiên: những con người đã biến tư tưởng thành hành động, biến lời tuyên truyền thành sức mạnh quần chúng và chấp nhận hiểm nguy để giữ vững niềm tin vào con đường đã chọn.