Đồng chí Huỳnh Ngọc Trảng

HUỲNH NGỌC TRẢNG

(1905 - .........)

Đồng chí Huỳnh Ngọc Trảng còn có tên là Vĩnh, sinh năm Ất Tỵ (1905), tại tỉnh Bắc Ninh.

Thuở nhỏ, Huỳnh Ngọc Trảng học chữ Hán rồi vừa học chữ Hán vừa học chữ Quốc ngữ ở Hà Nội. Những năm ra Hà Nội học, Huỳnh Ngọc Tráng học thêm nghề thợ may.

Sớm tiếp thu tư tưởng yêu nước thương nỏi, Huỳnh Ngọc Trảng thôi học, chuẩn bị xuất dương sang Nhật theo tiếng gọi của phong trào Đông du do cụ Phan Bội Châu khởi xướng. Cơ mưu bại lộ, Huỳnh Ngọc Trảng bị buộc trở về Bắc Ninh cư trú. Tuy nhiên, ông vẫn bí mật ra Hà Nội gặp gỡ và tham gia các hoạt động chống Pháp của học sinh trường Bưởi (nay là trường Trung học Chu Văn An).

Năm 1926, cùng một số học sinh tiến bộ trường Bưởi, Huỳnh Ngọc Trảng tham gia tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Năm 1927, Huỳnh Ngọc Trảng bí mật sang Quảng Châu (Trung Quốc) dự lớp huấn luyện cán bộ vô sản do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc mở và trực tiếp giảng dạy.

Sau khi từ Quảng Châu về, đồng chí Huỳnh Ngọc Trảng được Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Bắc kỳ chuyển vào Huế xây dựng tổ chức. Ngày 14/7/1928, Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Trung kỳ tách ra thành lập đảng Tân Việt. Đồng chí Huỳnh Ngọc Trảng trở thành đảng viên của đảng này. Sau đó, đảng Tân Việt lại chuyển hóa thành Đông Dương Cộng sản Liên đoàn và Huỳnh Ngọc Trảng là một trong những thành viên ban đầu của tổ chức này.

Năm 1929, đồng chí Huỳnh Ngọc Trảng được Đông Dương Cộng sản Liên đoàn cử vào hoạt động tại miền Nam. Về Trà Vinh, đồng chí Huỳnh Ngọc Tràng sinh sống bằng nghề thợ may, bắt liên lạc với các nhóm Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở tỉnh lỵ, Mỹ Long, An Trường. Đồng chí Huỳnh Ngọc Trảng thường xuyên bám về cơ sở, giác ngộ lý tưởng, tuyên truyền vận động, xây dựng cơ sở trong giới mua gánh bán bưng, học sinh, thợ cưa, công nhân bến xe, bến tàu.

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (3/2/1930), đồng chí Dương Quang Đông được Xứ ủy cử về Trà Vinh thành lập các chi bộ Đảng tại Mỹ Long và tinh lỵ từ số các thành viên của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Chi bộ tỉnh lỵ ra đời với các đồng chí Nguyễn Văn Nanh, Nguyễn Văn Lę, Huỳnh Ngọc Trảng, do đồng chí Huỳnh Ngọc Trảng làm Bí thư. Mùa thu năm 1930, tại ngôi nhà số 9 đường Công ty rượu nếp (nay là đường Lê Lợi), Tỉnh ủy Trà Vinh được thành lập và đồng chí Huỳnh Ngọc Trảng trở thành Bí thư đầu tiên của Tỉnh ủy Trà Vinh.

Sau cuộc đấu tranh của nông dân Càng Long (1/8/1930), đồng chí Nguyễn Văn Lẹ hy sinh. Một số đồng chí khác như đồng chí Nguyễn Văn Nanh, đồng chí Xê, Nguyễn Thành Thi lần lượt bị địch bắt và bị lưu đày. Tháng 9/1931, đồng chí Huỳnh Ngọc Tràng bị địch bắt tại xóm Lò heo (nay là đường Đồng Khởi, phường 6).

Tháng 10 năm 1931 tại thị xã Trà Vinh, thực dân Pháp đưa đồng chí Huỳnh Ngọc Tráng ra tòa. Tuy không có bằng chứng kết tội nhưng chúng tuyên án trục xuất đồng chí Huỳnh Ngọc Trảng về miền Bắc (lúc này, về danh nghĩa, miền Nam là xứ thuộc địa còn miền Bắc là xứ bảo hộ được áp dụng bởi hai hệ thống pháp luật khác nhau)./.