Đồng chí Lê Hồng Phong – Tấm gương cộng sản kiên cường, nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam
Kỷ niệm 120 năm ngày sinh đồng chí Tổng Bí thư Lê Hồng Phong (6/9/1902 - 6/9/2022)
ThS, NCS. Dương Thanh Bình
Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng
Đồng chí Lê Hồng Phong tên thật là Lê Huy Doãn, sinh năm 1902 trong một gia đình nông dân ở làng Đông Thôn, tổng Thông Lạng (nay là xã Hưng Thông), huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh nước mất nhà tan, chứng kiến cuộc sống khổ cực của nhân dân với hai tầng áp, đồng chí Lê Hồng Phong sớm nuôi trong mình tư tưởng yêu nước và ý chí cách mạng. Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, dù ở đâu và ở bất cứ vị trí nào, đồng chí Lê Hồng Phong luôn là một tấm gương cộng sản kiên cường, trọn đời phấn đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân.
1. Tấm gương kiên trì lý tưởng cách mạng, bền bỉ xây dựng, củng cố tổ chức Đảng
Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập đã trở thành sự kiện chính trị vô cùng trọng đại, là mốc lịch sử quyết định tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam. Vừa mới ra đời, Đảng đã lãnh đạo cuộc đấu tranh của công nông với quy mô lớn trên toàn quốc với đỉnh cao là phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh. Hoảng trước sức mạnh của quần chúng nhân dân Việt Nam, thực dân Pháp đã thi hành hàng loạt chính sách hòng đàn áp phong trào và thủ tiêu tận gốc lực lượng cách mạng. Những thủ đoạn của địch đã khiến hầu hết các các tổ chức của Đảng từ Trung ương đến cơ sở hầu hết bị tan rã hoặc tê liệt. Hoàn cảnh vô cùng gay cấn của lịch sử nước nhà lúc đó đã được Tạp chí Bôn-sơ-vích năm 1935 tổng quát: “… Ngày 17-4-1931 cơ quan Trung ương bị phá, lần lượt các cơ quan xứ ủy cũng bị phá, cán bộ Đảng bị bắt, bị tù đày rất nhiều, làm cho Đảng ta một thời gian tạm thời mất các mối liên lạc, vì Đảng thiếu cán bộ chỉ huy ra lãnh đạo các cuộc đấu tranh của quần chúng lao khổ, nên chi phong trào cách mạng từ cuối năm 1931 tới năm 1932 ngoài mặt trông như đình đốn và rải rác”([1]).
Trước tình thế đó, Quốc tế Cộng sản cũng đã lên tiếng kêu gọi: “… Những người cộng sản Đông Dương phải đem ý chí Bôn-sê-vích phấn đấu tiến lên, … phải đứng mũi, vượt qua phong ba bão táp do đế quốc và bọn phản động gây ra, kiên trì xây dựng và củng cố phong trào cộng sản ở xứ Đông Dương”([2]).
Tháng 11/1931, đồng chí Lê Hồng Phong mang trên mình sứ mệnh chắp nối cơ sở cách mạng để thành lập “Ban Chỉ huy ở ngoài Đảng Cộng sản Đông Dương” có vai trò như một Ban Chấp hành Trung ương lâm thời để chỉ đạo phong trào cách mạng Việt Nam chưa khôi phục sau những năm bị khủng bố. Nhận nhiệm vụ Quốc tế Cộng sản giao phó, với tấm hộ chiếu mang tên Vương Dật Dân, đồng chí Lê Hồng Phong sau khi trải qua cuộc hành trình gian nan, hiểm nguy do sự kiểm soát gắt gao của cảnh sát, mật vụ ở Thái Lan, Hồng Kông… đã đặt chân đến Trung Quốc. Hành trình trở về Trung Quốc tiếp tục hoạt động đầy vất vả đó của đồng chí đã thể hiện trong nội dung bản Danh sách do Mật thám Pháp lập vào tháng 9 năm 1934 như sau: “Lê Huy Doãn , Lê Hữu Doãn, còn gọi Lê Hồng Phong, gọi Hoàng, nguyệt, Vương Dật Dân, Litvinov … Quay trở lại Viễn Đông đi qua Paris- Marseille – Singa rồi đến Bangkok, tháng 02-03 năm 1932, Đến thành phố Nam Ninh (Trung Quốc) từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1932...”([3]). Với vỏ bọc một thợ cơ khí, đồng chí Lê Hồng Phong đã bắt tay ngay vào khôi phục lại tổ chức Đảng ở Bắc kỳ, chắp nối liên lạc với tổ chức Đảng ở Trung kỳ và Xiêm. Những hoạt động này của đồng chí Lê Hồng Phong đã được nhắc đến trong Công văn mật số 1910 của Sở an ninh An Nam gửi Ngài Trưởng hành chính, Cư trú Pháp tại Vinh và ngài Ủy viên An ninh tại Vinh: “… Hộ chiếu này được mang tên Vương Đất Dân…”([4])
Càng đối mặt với điều kiện thông tin đứt gãy và hạng tầng cơ sở hoạt động khó khăn, tấm gương kiên trì lý tưởng và bền bỉ xây dựng, củng cố cơ sở Đảng của đồng chí Lê Hồng Phong lại càng tỏa sáng. Đối với việc củng cố tổ chức Đảng ở miền Bắc, đồng chí Lê Hồng Phong đã tiếp tục mở các lớp huấn luyện chính trị ngắn ngày, rồi tung số cán bộ này về nước phát triển tổ chức. Đối với phong trào cách mạng Trung Kỳ, đồng chí Lê Hồng Phong đã tổ chức liên hệ với Đảng bộ Đảng Cộng sản Đông Dương ở Thái Lan để thành lập Đông Dương viện trợ bộ tại Thái Lan. Đây là tổ chức sau đó đã cắt cử đồng chí Ngô Tuân (tức Ba Đốc) về Nghệ - Tĩnh, góp phần xây dựng lại Đảng bộ Trung Kỳ. Ngoài ra, đồng chí Lê Hồng Phong với lợi thế thông thạo ngoại ngữ đã tiến hành dịch thuật một số tài liệu huấn luyện cho đội ngũ cán bộ của Đảng và gửi về nước. Đặc biệt, cùng với các cộng sự, đồng chí đã xây dựng thành công bản “Chương trình hành động của Đảng” năm 1932. Đây có thể được xem là cương lĩnh vô cùng quan trọng trong thời kỳ khôi phục tổ chức của Đảng và thúc đẩy phong trào cách mạng trong nước lúc bấy giờ.
Với những hoạt động kiên trì, bền bỉ của đồng chí Lê Hồng Phong và các cộng sự, năm 1934, Hội nghị Ban lãnh đạo Hải ngoại của Đảng đã được tổ chức tại Ma Cao. Hội nghị đã chính thức bầu ra Ban lãnh đạo hải ngoại có chức năng như một Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng, gồm 3 người do đồng chí Lê Hồng Phong làm Bí thư. Trên cương vị Bí thư Ban lãnh đạo Hải ngoại của Đảng, đồng chí Lê Hồng Phong gấp rút chỉ đạo việc xúc tiến thành lập lại các Xứ ủy trong nước và tổ chức Đại hội Đảng, sẵn sàng cho giai đoạn đấu tranh mới trên chặng đường lịch sử của dân tộc. Quốc tế Cộng sản đã có động thái đánh giá cao sự hồi phục của Đảng Cộng sản Đông Dương cũng như vai trò của đồng chí Lê Hồng Phong: "… Theo báo cáo của các đại biểu và theo những tài liệu đã nhận được, chúng tôi thấy rằng trong một năm rưỡi qua các đồng chí đã đạt được những thành tích đáng kể trong việc khôi phục Đảng, tập hợp các cán bộ đảng xung quanh trung tâm ở ngoài và triển khai công tác ngay trong nước. Các đồng chí đã thực hiện đúng đường lối chung nhưng vẫn còn hàng loạt những thiếu sót trong công tác… Chúng tôi ủng hộ việc đề cử đồng chí Lítvinốp giữ chức Tổng Thư ký Ban Trung ương Chấp uỷ…"([5]).
Từ ngày 27 đến ngày 31/3/1935, tại Ma Cao, Trung Quốc, Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ nhất họp đã bầu ra Ban Chấp hành Trung ương Đảng gồm 13 ủy viên. Đồng chí Lê Hồng Phong được tín nhiệm bầu giữ chức vụ Tổng Bí thư. Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ nhất thành công là sự khẳng định vai trò của đồng chí Lê Hồng Phong và các cộng sự trong hoạt động khôi phục cơ sở Đảng. Sau 4 năm miệt mài gây dựng, hệ thống tổ chức của Đảng Việt Nam từ Trung ương đến cơ sở đã được khôi phục. Đó là những tiền đề vô cùng quan trọng về chính trị, tổ chức cho phong trào cách mạng trong nước ta trong giai đoạn 1936 – 1939.
Có thể khẳng định rằng, Đại hội lần thứ nhất Đảng Cộng sản Đông Dương là sự kiện có ý nghĩa lịch sử to lớn, đánh dấu sự "…khôi phục không chỉ bộ máy Đảng bất hợp pháp, mà cả báo chí bí mật và báo chí hợp pháp... củng cố và mở rộng ảnh hưởng của Đảng Cộng sản trong điều kiện có sự khủng bố điên cuồng…"([6]). Có được thành quả đó chính là một phần lớn của đồng chí Lê Hồng Phong – người cộng sản kiên trì lý tưởng cách mạng và nỗ lực khắc phục mọi khó khăn, bền bỉ xây dựng củng cố tổ chức Đảng.
