ĐỒNG CHÍ LÊ VĂN HIẾN- NHÀ CÁCH MẠNG KIÊN TRUNG
Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, Đà Nẵng tự hào có rất nhiều tấm gương anh hùng, những người con ưu tú đã cống hiến trọn đời mình. Một trong những tấm gương tiêu biểu đó là đồng chí Lê Văn Hiến – nhà cách mạng lão thành, người con của quê hương Điện Bàn, Quảng Nam-Đà Nẵng.
Cách đây 120 năm, Lê Văn Hiến – người con ưu tú của Đà Nẵng được sinh ra. Đồng chí là người chiến sĩ cộng sản kiên trung, người cán bộ lãnh đạo ưu tú của Đảng và Nhà nước Việt Nam và là niềm tự hào của quê hương.
Quê hương đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành hạt giống cách mạng bên trong đồng chí. Trong hồi ký Buổi đầu gieo hạt, đồng chí đã viết: “…Tôi không thể nói rõ ràng hạt giống đầu tiên của tư tưởng cách mạng đã gieo vào tâm hồn tôi từ buổi nào. Song tôi có thể nói một cách chắc chắn rằng: chính mảnh đất chôn nhau cắt rốn của tôi, với truyền thống yêu nước, truyền thống đấu tranh kiên cường bất khuất sáng ngời, đã hun đúc nơi tôi những tình cảm tốt đẹp, khơi dậy cho trái tim tôi đập cùng một nhịp đập với trái tim của nhân dân”[1]
Từ đây, hạt giống cách mạng bên trong đồng chí đã nảy mầm để rồi về sau tên tuổi và sự nghiệp hoạt động cách mạng của đồng chí gắn liền với những mốc lịch sử quan trọng, không thể tách rời của thành phố Đà Nẵng.
Đồng chí Lê Văn Hiến (1904 - 1997) là một trong những cán bộ tiền bối tiêu biểu, người thuộc lớp đảng viên đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh rèn luyện. Cuộc đời hoạt động cách mạng của ông gắn liền với những thăng trầm lịch sử của đất nước, đặc biệt là giai đoạn đấu tranh gian khổ tại miền Trung.
Sơ lược về cuộc đời và sự nghiệp đồng chí Lê Văn Hiến
Đồng chí Lê Văn Hiến, sinh năm 1904, trong một gia đình nghèo tại xóm Cây Thông, thuộc xã Phước Ninh, thành phố Đà Nẵng.
Trong hoàn cảnh nghèo khó, từ nhỏ đồng chí Lê Văn Hiến đã rất chú tâm vào việc học. Đồng chí học tại Đà Nẵng cho đến năm 1920, lúc tròn 16 tuổi, đồng chí thi đỗ bằng sơ đẳng tiểu học và ra Huế học. Năm 19 tuổi, đồng chí được tuyển làm công chức Bưu điện Đà Nẵng[2].
Năm 1927, đồng chí gia nhập Chi bộ đầu tiên của Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí hội (sau đây viết tắt là VNTNCMĐCH) cùng với các đồng chí: Đỗ Quang, Đỗ Quỳ, Lê Quang Sung …
Năm 1929, đồng chí kết hôn với nhà yêu nước Thái Thị Bôi và di chuyển vào Nha Trang tiếp tục hoạt động cách mạng.
Từ năm 1930-1935, đồng chí bị thực dân Pháp bắt, kết án khổ sai, đày đi giam cầm tại Kon Tum. Sau khi ra tù, đồng chí về Đà Nẵng hoạt động tài chính cho Đảng Cộng sản Đông Dương.
Năm 1938, đồng chí viết cuốn sách “Ngục Kon Tum” gây chấn động cả nước. Đây là lý do đồng chí lại bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà lao Đà Nẵng trong 10 tháng. Lúc bấy giờ, đồng chí đang quản lý hiệu sách Việt Quảng (nay là nhà số 114 Bạch Đằng, phường Hải Châu 1, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng) – một cơ sở cách mạng hoạt động bán công khai.
Tháng 5 – 1940, từ Hà Nội về Đà Nẵng, đồng chí bị thực dân Pháp bắt lần thứ ba và giam giữ đến năm 1945 mới được thả ra.
Năm 1945, đồng chí được cử làm Chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa Đà Nẵng, rồi Chủ tịch Ủy ban lâm thời thành phố Đà Nẵng. Sau đó, đồng chí được điều ra Trung ương công tác. Đồng chí là một trong những đại diện của phái đoàn Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Chủ tịch Hồ Chí Minh cử vào Huế tiếp nhận ấn kiếm của vua Bảo Đại trao cho Chính phủ lâm thời sau khi thoái vị.
Đồng chí là Đại biểu Quốc hội khóa đầu tiên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và được Chủ tịch Hồ Chí Minh cử làm Bộ trưởng Bộ Lao động trong Chính phủ lâm thời, sau đó được Đảng và Nhà nước cử đảm nhận các chức vụ: Bộ trưởng Bộ Tài chính, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng trong giai đoạn đầu cuộc kháng chiến chống Pháp.
Trong giai đoạn từ năm 1961-1977, đồng chí Lê Văn Hiến đảm nhận các chức vụ: Đại sứ đặc mệnh toàn quyền, Trưởng đoàn ngoại giao Việt Nam tại Viên Chăn, Lào.
Trong giai đoạn từ năm 1977-1994, đồng chí Lê Văn Hiến giữ chức vụ: Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thăng Long Hà Nội. Đồng chí qua đời tại Hà Nội vào ngày 15/11/1997.
Từ người trí thức yêu nước đến chiến sĩ cộng sản kiên cường:
Giác ngộ cách mạng: Sinh ra tại làng Phong Lệ (nay thuộc phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng), Lê Văn Hiến sớm tiếp thu tư tưởng yêu nước. Ông tham gia các phong trào bãi khóa, dự lễ truy điệu cụ Phan Châu Trinh và được nghe cụ Phan Bội Châu nói chuyện, từ đó nhen nhóm ý thức cách mạng sâu sắc.
Kiên trung trong tù ngục: Trong những năm tháng bị giam cầm tại nhà tù Kon Tum, ông đã biến nơi "địa ngục trần gian" thành trường học cách mạng, nơi rèn luyện ý chí và truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin cho các đồng chí khác. Tác phẩm nổi tiếng "Ngục Kon Tum" của ông đã tái hiện chân thực và sinh động cuộc sống, sự đấu tranh kiên cường của các tù nhân chính trị thời bấy giờ.
Người có công xây dựng và bảo vệ đất nước:
Cán bộ tài chính đầu tiên: Sau Cách mạng tháng Tám, đồng chí Lê Văn Hiến được giao trọng trách làm Bộ trưởng Bộ Tài chính đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ông đã có những đóng góp to lớn trong việc xây dựng nền tài chính độc lập, tự chủ đầu tiên của chính quyền cách mạng non trẻ.
Đóng góp cho cách mạng xứ Quảng: Trong suốt cuộc đời hoạt động, ông luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho quê hương Quảng Nam - Đà Nẵng, có nhiều đóng góp quan trọng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Lê Văn Hiến là nhà cách mạng lão thành đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và nhân dân ta. Cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của đồng chí Lê Văn Hiến dù đầy khó khăn, trải qua nhiều thăng trầm nhưng luôn sáng ngời ý chí kiên trung của người chiến sĩ cộng sản. Mỗi giai đoạn trong cuộc đời đồng chí đều có vai trò và ảnh hưởng nhất định đến lịch sử đất nước. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Lê Văn Hiến là một tấm gương sáng về lòng kiên trung, bất khuất của người chiến sĩ cộng sản, mãi mãi được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Đà Nẵng, cũng như cả nước ghi nhớ và tri ân sâu sắc
