Đồng chí Lý Tự Trọng

Lịch sử dân tộc Việt Nam trong những thập niên đầu thế kỷ XX là một bản anh hùng ca được viết lên bằng máu, nước mắt và ý chí kiên cường không khuất phục của các thế hệ cha anh. Giữa đêm đen của chế độ thực dân phong kiến, nhiều tấm gương đã hiến dâng cả thanh xuân để giành lại nền độc lập. Trong những trang sử hào hùng ấy, đồng chí Lý Tự Trọng hiện lên như một bức tượng đài sừng sững về lòng yêu nước và lý tưởng cách mạng kiên định của tuổi trẻ Việt Nam trước năm 1945. Đồng chí Lý Tự Trọng, tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ngày 20 tháng 10 năm 1914 tại Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan. Anh sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước; cha anh là cụ Lê Hữu Đạt và mẹ là cụ Nguyễn Thị Sờm, đều mang quê gốc ở tỉnh Hà Tĩnh. Thấu hiểu sâu sắc nỗi thống khổ, bất công của nhân dân dưới ách áp bức, bóc lột của chính quyền thực dân, phong kiến, ý chí vươn lên tìm đường cứu nước đã sớm nảy nở trong tâm trí người thanh niên trẻ tuổi. Từ khi mới hơn 6 tuổi, anh đã được đến trường, được học lịch sử nước Nam, văn thơ yêu nước của cụ Phan Bội Châu do các nhà lãnh đạo Việt Nam Quang phục Hội trực tiếp giảng dạy.

Cuộc đời hoạt động cách mạng của Lý Tự Trọng rẽ sang một bước ngoặt lớn vào giữa năm 1925, khi anh là một trong tám thiếu niên ưu tú được lựa chọn đưa sang Quảng Châu (Trung Quốc) để đào tạo lâu dài chuẩn bị cho cách mạng. Tại đây, anh được đích thân lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giáo dục, rèn luyện và đổi tên thành Lý Tự Trọng để đảm bảo bí mật. Anh vinh dự trở thành thành viên của “Thiếu niên tiền phong Việt Nam” – hình thức tổ chức thanh thiếu niên cộng sản đầu tiên của cách mạng nước nhà.

Sau quá trình học tập, Lý Tự Trọng được Trung ương Đảng tin tưởng giao nhiệm vụ đặc biệt trở về Sài Gòn - Chợ Lớn nghiên cứu tình hình thanh niên để chuẩn bị cho việc thành lập Đoàn Thanh niên cộng sản. Trong những năm tháng hoạt động tại sào huyệt của kẻ thù, anh đã thể hiện sự mưu trí và lòng dũng cảm phi thường. Vào tháng 2 năm 1931, để bảo vệ an toàn cho người đồng chí của mình, Lý Tự Trọng đã quyết đoán rút súng lục bắn chết một tên mật thám ngay tại chỗ, và sau sự kiện này, anh bị địch bắt giữ.

Rơi vào tay giặc, Lý Tự Trọng phải chịu đựng những đòn tra tấn vô cùng tàn khốc. Kẻ thù trói hai tay anh trút lên xà nhà, đánh đập dã man nhưng vẫn không thể thu thập được bất kỳ thông tin bí mật nào. Mặc dù bị xiềng xích, hàng ngày trong ngục tối Khám Lớn Sài Gòn, anh vẫn duy trì việc tập thể dục, đọc Truyện Kiều và động viên các bạn tù nêu cao ý chí cách mạng. Khí phách hiên ngang đó đã làm cho cả bọn cai ngục phải kinh ngạc, khâm phục và kính cẩn gọi người tù trẻ tuổi là “Ông Nhỏ”.

Ngày 18 tháng 4 năm 1931, Tòa Thượng thẩm Sài Gòn đưa Lý Tự Trọng ra xét xử. Trước tòa án đại hình, khi một luật sư định bào chữa rằng anh chưa đến tuổi thành niên nên hành động bồng bột, Lý Tự Trọng đã đứng phắt dậy và khảng khái đập tan luận điệu đó. Lời tuyên bố đanh thép của anh đã trở thành bản tuyên ngôn bất hủ của tuổi trẻ: "Tôi hành động không phải là không có suy nghĩ. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường của cách mạng, không thể có con đường nào khác". Bất lực trước tinh thần cách mạng kiên trung, thực dân Pháp đã hèn hạ đưa anh lên máy chém vào ngày 20 tháng 11 năm 1931.

Sự hy sinh anh dũng của Lý Tự Trọng không chỉ là minh chứng lịch sử oai hùng cho tinh thần bất khuất của dân tộc mà còn thắp lên ngọn lửa cách mạng rực rỡ, truyền động lực cho lớp lớp thế hệ người trẻ vững bước tiến lên bảo vệ Tổ quốc.

Qua việc tìm hiểu chân dung đồng chí Lý Tự Trọng, tôi nhận thức sâu sắc rằng lịch sử không phải là những trang sách xa vời. Lịch sử chính là máu xương của lớp người đi trước đã kiên cường ngã xuống. Là một sinh viên được sống trong thời đại hòa bình, tôi càng ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình. "Con đường cách mạng" của thanh niên hôm nay chính là con đường không ngừng học tập, trau dồi tri thức, lao động sáng tạo để xây dựng đất nước phát triển sánh vai với các cường quốc năm châu. Gìn giữ và phát huy những giá trị lịch sử quý báu ấy chính là cách thiết thực nhất để tri ân sự cống hiến vĩ đại của các thế hệ anh hùng đi trước.