Đồng chí Mạc Thị Bưởi
Mạc Thị Bưởi là một trong những nữ anh hùng dân tộc Việt Nam được phong tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, và là đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam. Cách mạng tháng 8 năm 1945, Mạc Thị Bưởi gia nhập vào hội Phụ nữ Cứu quốc ở quê hương. Bà bắt đầu tham gia vào đội du kích sau khi quân Pháp quay lại đánh chiếm Đông dương, và là cán bộ chính trị tại xã, nơi đây đang nằm trong sự kiểm soát của quân Pháp.
Năm 1949, đồn Trung Hà được quân Pháp dựng lên, chúng lập hàng rào, bố trí tổ chức vơ vét trong nhân dân tại xã Nam Tân. Do vậy, các cán bộ xã Việt Minh phải chuyển sang các làng kế bên để hoạt động. Nhưng bà vẫn quyết tâm ở lại nhằm xây dựng tổ chức cho Việt Minh trong lúc khó khăn. Không những vậy mạc Thị Bưởi còn xây dựng được 3 tổ nữ du kích, 35 cơ sở Việt Minh ở 3 thôn bản, vận động nhân dân không nộp thuế, không chịu đi làm thuê cho bọn thực dân Pháp.
Năm 1950, quân đội Việt Minh đánh vào đồn bốt Thanh Dung. Trong trận chiến, bà đã được giao nhiệm vụ theo dõi tiền trạm, tạo cơ hội cho quân ta đánh vào. Quân Pháp rất tức giận, nhiều lần treo giải thưởng cho ai bắt được bà nhưng đã đều thất bại.
Năm 1951, Mạc Thị Bưởi được giao nhiệm vụ kêu gọi nhân dân quyên góp gạo, đường, sữa chuyển ra phục vụ chiến dịch Trần Hưng Đạo, đánh vào đường 18. Trong khi đang vận chuyển lương thực cho quân đội thì bà đã bị quân giặc bắt được, chúng tra tấn rất dã man. Nhưng cho dù thế nào bà vẫn giữ khí tiết của người chiến sĩ, đó không chịu khai báo nên vào ngày 23 tháng 4 năm 1951, bà chị giết, khi đó mới 24 tuổi.
Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Mạc Thị Bưởi đã được Đảng, Nhà nước ta truy tặng Huân chương Quân công hạng nhì và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
