Đồng chí Năm Đào
LÊ VĂN NĂM
Đồng chí Lê Văn Năm, sinh năm 1940 tại xã Mỹ Cẩm, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh.
Năm 1962, đồng chí Lê Văn Năm (tức Năm Đào) được phân công làm Tổ trưởng bảo vệ đồng chí Trân Văn Trinh (Năm Ruộng) - Phó Trưởng Ban An ninh tỉnh Trà Vinh. Nhiệm vụ của đồng chí là vừa bảo vệ lãnh đạo, vừa đào hầm công sự. Trong lúc đào hầm công sự, có 2 lần máy bay địch phát hiện, đồng chí đã dũng cảm, mưu trí cầm cờ chạy đánh lạc hướng, thu hút máy bay địch về phía mình, không để phát hiện ra hầm công sự và nơi ở của lãnh đạo Ban An ninh tỉnh. Với nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm này, đồng chí đã hoàn thành xuất sắc, đào được 30 hầm công sự (mỗi hầm diện tích 2m'), đánh lạc hướng 2 máy bay địch, bảo vệ an toàn các hội nghị và tính mạng cho lãnh đạo Ban An ninh tỉnh, được lãnh đạo Ban An ninh tin tưởng.
Tháng 3/1963, đồng chí Lê Văn Năm giữ chức vụ Phó đội bảo vệ trại giam Ban An ninh Trà Vinh. Nhận tin báo có 1 Trung đoàn Thủy quân lục chiến (gọi là nhóm Nùng, Bắc vào Nam) trên 300 tên đi càn vào Trại giam, được sự phân công của Ban lãnh đạo Trại giam, đồng chí Lê Văn Năm đã chỉ huy 3 đồng chí khác trong đội dũng cảm, mưu trí chống lại. Lợi dụng địa hình rừng cây rậm rạp, bọn Thủy quân lục chiến đang ở ngoài đồng trống đi càn vào, đồng chí Lê Văn Năm đã chỉ huy đồng đội dùng lối đánh du kích, lợi dụng địa hình để len lỏi vào rừng cây, dùng súng bắn trả lại bọn lính. Mặc dù chỉ có 4 đồng chí, nhưng do thuộc địa hình rừng rậm, đồng chí Lê Văn Năm chỉ đạo đồng đội vừa di chuyển, vừa bắn trả để cho bọn lính lầm tưởng lực lượng ta rất nhiều, từ đó bọn lính co cụm lại, cắm quân ngoài đồng trống, không dám càn vào bên trong Trại giam. Trận đánh diễn ra suốt 2 ngày, chỉ 1 đêm, bọn Thủy quân lục chiến bị tiêu diệt 4 tên, bị thương 7 tên, nên không dám càn vào Trại giam mà phải rút quân đi hướng khác.
Năm 1963, do bị thất bại của chương trình bình định miền Nam, Mỹ - Diệm chuyển hướng chiến lược sang đánh lâu dài, mà trọng điểm là gom dân vào ấp chiếm lược. Tỉnh ủy Trà Vinh tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm phá ấp chiến lược, làm tan rã bộ máy tề điệp trong ấp chiến lược. Thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy, tháng 11/1964, đồng chí Lê Văn Năm cùng đồng chí Huỳnh Văn Vinh (Tám Vinh - Công an vũ trang huyện Trà Cú) được phân công đánh trận tại ấp La Bang, xã Đôn Châu, huyện Trà Cú, với nhiệm vụ là ám sát tên Xếp Quy (một tên có nhiều nợ máu với cách mạng và nhân dân). Mặc dù bọn lính canh gác, kiểm tra rất nghiêm ngặt, nhưng với tinh thần mưu trí, dũng cảm, đồng chí Lê Văn Năm đã phối hợp với đồng chí Võ Văn Huynh (Bí thư xã Đôn Châu) lên kế hoạch ám sát cụ thể, táo bạo là sử dụng nội tuyến của ta là ông Sáu Quốc và ông Tư Suôi để nắm tình hình đi lại của tên Xếp Quy. Sau khi nắm được, đồng chí Lê Văn Năm và đồng chí Tám Vinh giả làm dân thường đến quán ăn của tên Xếp Quy (nhà tên Xếp Quy có bán hủ tiếu). Vừa ăn, 2 đồng chí vừa quan sát tên Xếp Quy, khi thấy hắn đứng trước cửa nhà thì 2 đồng chí bước đến cạnh hắn, bất ngờ rút súng ngắn bắn hắn chết tại chỗ, sau đó rút lui an toàn.
Tháng 4/1967, đồng chí Lê Văn Năm giữ chức vụ trưởng đội Trinh sát an ninh vũ trang tỉnh Trà Vinh, được phân công cùng đồng chí Trầm Văn Ba (tức Tám Nên - Ủy viên công an thị xã Trà Vinh) được Ban An ninh tỉnh Trà Vinh phân công nhiệm vụ ám sát tên Phó quận hành chính tại địa bàn xã Đại An, huyện Trà Cú (tên này rất ác ôn, có nhiều nợ máu với cách mạng và nhân dân). Đồng chí Lê Văn Năm nhận lệnh đã bí mật giám sát và phát hiện tên Phó quận xuống xã Đại An để bán xe honda. Đồng chí Lê Văn Năm và đồng chí Trầm Văn Ba lên kế hoạch ám sát tên Phó quận. Hai đồng chí đã hóa trang, giả người đi xe đạp chạy trên đường, chờ tên Phó quận từ ấp Chợ Trà Kha, xã Đại An về huyện Trà Cú để ám sát. Đang chạy xe đạp thì 2 đồng chí bị lính của tên Phó quận phát hiện, bọn chúng tập trung khoảng 30 tên lính vây bắt 2 đồng chí. Hai đồng chí vừa chạy, vừa nổ súng chống trả Đến bờ sông Cà Xăng, đồng chí Lê Văn Năm bị chúng bắn gãy chân.
Đồng chí truyền đạt cho Trầm Văn Ba: "Tôi bị thương, không thể chạy tiếp được nữa, đồng chí chạy đi, tôi ở lại cản đường bọn chúng cho". Lúc này, trên tay đồng chí chỉ còn 1 trái lựu đạn và 1 khẩu súng còn 1 viên đạn. Đồng chí nói với đồng chí Trầm Văn Ba rằng: "Khi nào tôi ném lựu đạn thì anh chạy đi". Vừa nói xong, đồng chí dùng hết sức mình đứng dậy ném lựu đạn về phía bọn lính ngụy và bắn viên đạn cuối cùng vào tên Trưởng ấp làm hắn bị thương. Đồng chí hô to "Đảng Lao động Việt Nam muôn năm...". Đồng chí Lê Văn Năm bị bọn chúng bắn ngã xuống, còn đồng chí Trầm Văn Ba cũng bắn 1 viên đạn về phía bọn lính, sau đó nhảy xuống sông bơi qua bờ chạy thoát.
Ngày 16/12/2014, đồng chí Lê Văn Năm được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân./.
