Đồng chí Ngô Gia Tự: Người gieo hạt giống đỏ và chuyến vượt biển bi tráng (1908 - 1935)
Trong hàng ngũ những nhà lãnh đạo tiên phong đặt nền móng cho Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Ngô Gia Tự (quê ở Từ Sơn, Bắc Ninh) là một trí tuệ kiệt xuất và một ý chí sắt đá. Ông là một trong những người sáng lập ra Đông Dương Cộng sản Đảng (1929) và là một diễn giả xuất chúng, người có khả năng truyền lửa cách mạng mãnh liệt đến hàng vạn công nhân, nông dân thời bấy giờ.
Năm 1930, khi phong trào cách mạng đang lên cao, Ngô Gia Tự bị mật thám Pháp bắt giữ tại Sài Gòn. Đưa ông ra tòa án đại hình, thực dân Pháp hy vọng sẽ dùng án tử hình để bẻ gãy tinh thần của người lãnh đạo trẻ. Nhưng tại phiên tòa, ông đã biến bục bị cáo thành diễn đàn đanh thép tố cáo tội ác của chế độ thực dân, khẳng định tính tất thắng của cách mạng. Không thể khuất phục được ông, giặc Pháp đã đày ông ra "địa ngục trần gian" Côn Đảo.
Tại Côn Đảo, ông cùng các đồng chí khác đã biến nhà tù thành trường đại học cách mạng, bí mật xuất bản báo và dịch các tài liệu mác-xít. Đầu năm 1935, nhận thấy phong trào trong đất liền đang gặp khó khăn và cần cán bộ lãnh đạo, Chi bộ nhà tù đã tổ chức một cuộc vượt ngục táo bạo. Ngô Gia Tự cùng 7 đồng chí khác đã lên một chiếc thuyền độc mộc tự tạo, bí mật rẽ sóng vượt biển khơi hòng trở về đất liền. Đau xót thay, giữa trùng khơi sóng dữ của biển Đông, chiếc thuyền nhỏ bé ấy đã mất tích vĩnh viễn. Ngô Gia Tự hóa thân vào biển cả khi mới 27 tuổi. Chuyến vượt ngục không thành ấy là một bản anh hùng ca bi tráng tột cùng, minh chứng cho khát vọng tự do và tinh thần xả thân vì đại cuộc không ranh giới của người cộng sản.
