Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Đồng chí Ngô Gia Tự - Nhà cách mạng kiên trung, người tiền bối xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam

Ninh Bình23/04/2026Phạm Khánh Huyền (xã Phong Doanh)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong lịch sử đấu tranh hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những con người đã sống một đời trọn vẹn cho lý tưởng cách mạng, hy sinh thầm lặng nhưng đóng góp to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Đồng chí Ngô Gia Tự là một trong những người như vậy. Cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng đầy rực rỡ của ông là minh chứng sống động cho tinh thần yêu nước sâu sắc, ý chí đấu tranh bất khuất và lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cộng sản, một trong những viên gạch đầu tiên xây dựng nên nền móng vững chắc cho Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh.

Quê hương và tuổi trẻ - Mầm mống của lòng yêu nước

Đồng chí Ngô Gia Tự sinh ngày 20 tháng 9 năm 1906 tại làng Hòa Xuân, xã Hòa Thạnh, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An. Cần Giuộc, vùng đất giàu truyền thống yêu nước, nơi ghi dấu những trang sử oai hùng của dân tộc, đã sớm hun đúc nên tinh thần quật khởi và lòng tự hào dân tộc trong cậu bé Ngô Gia Tự. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, chứng kiến sự áp bức, bóc lột tàn khốc của thực dân Pháp đối với đồng bào, đặc biệt là những người nông dân nghèo khổ, Ngô Gia Tự sớm hình thành trong mình lòng căm thù giặc sâu sắc và một khát vọng mãnh liệt được nhìn thấy đất nước độc lập, nhân dân được sống ấm no, tự do.

Ngay từ những năm tháng còn ngồi trên ghế nhà trường, cậu học trò Ngô Gia Tự đã bộc lộ tư chất thông minh, nhạy bén và tinh thần ham học hỏi. Ông không chỉ hoàn thành xuất sắc chương trình học tập mà còn tích cực tìm hiểu về tình hình đất nước, đọc các sách báo tiến bộ, dần tiếp cận và giác ngộ tư tưởng cách mạng. Truyền thống gia đình, bối cảnh lịch sử và bản lĩnh cá nhân đã tạo nên một Ngô Gia Tự sớm có chí hướng, tìm đường cứu nước.

Bước chân vào con đường cách mạng: Từ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đến việc thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng

Năm 1925, khi mới 19 tuổi, Ngô Gia Tự đã có bước ngoặt quan trọng trên hành trình cách mạng của mình khi tham gia vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên - tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam, do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập tại Quảng Châu, Trung Quốc. Với tư chất thông minh, khả năng tổ chức và vận động quần chúng tài tình, Ngô Gia Tự nhanh chóng trở thành một cán bộ cốt cán, được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Ông được cử về hoạt động tại Nam Kỳ, tập trung vào việc phát triển tổ chức, gây dựng cơ sở cách mạng, truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng cách mạng trong quần chúng. Tại đây, ông đã có những đóng góp xuất sắc trong việc xây dựng và phát triển mạng lưới Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, thu hút đông đảo thanh niên, công nhân, nông dân tham gia vào phong trào yêu nước.

Năm 1929, trước yêu cầu của tình hình cách mạng, các tổ chức cộng sản bắt đầu hình thành và phát triển. Ngô Gia Tự là một trong những người tiên phong trong việc thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng tại miền Nam, giữ vai trò Bí thư của tổ chức này. Ông đã thể hiện rõ vai trò lãnh đạo, tập hợp lực lượng, thống nhất tư tưởng và hành động, chuẩn bị cho bước ngoặt lịch sử quan trọng là sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Vai trò lịch sử trong Hội nghị hợp nhất và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Bước ngoặt vĩ đại của cách mạng Việt Nam đến vào đầu năm 1930. Nhận thức rõ sự cần thiết phải hợp nhất các tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất để lãnh đạo phong trào cách mạng toàn dân tộc, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập Hội nghị hợp nhất tại Cửu Long (Hồng Kông). Đồng chí Ngô Gia Tự, với tư cách là đại biểu của Đông Dương Cộng sản Đảng, đã vinh dự tham dự hội nghị lịch sử này.

Tại hội nghị, dưới sự chủ trì tài tình của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, những khác biệt và mâu thuẫn đã được giải quyết, các tổ chức cộng sản đã nhất trí hợp nhất, thành lập một Đảng Cộng sản duy nhất: Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngô Gia Tự là một trong những đại biểu chính thức tham dự hội nghị, và những ý kiến đóng góp của ông, cùng với các đại biểu khác, đã góp phần quan trọng vào việc hoạch định Cương lĩnh, Điều lệ và đường lối cách mạng đúng đắn cho Đảng. Đây là một dấu mốc vĩ đại, đánh dấu sự ra đời của một chính Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Việt Nam, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc.

Cống hiến không ngừng nghỉ và sự hy sinh anh dũng

Sau Hội nghị hợp nhất, đồng chí Ngô Gia Tự tiếp tục được giao trọng trách lãnh đạo công tác Đảng tại miền Nam. Ông cùng với các đồng chí khác ra sức củng cố và phát triển các tổ chức Đảng từ Nam chí Bắc, kiện toàn bộ máy lãnh đạo, chuẩn bị lực lượng cho các cuộc đấu tranh cách mạng sắp tới. Ông đã thành lập Ban Chấp hành Bộ chính trị lâm thời của Đảng tại Nam Kỳ, tự mình đảm nhiệm vai trò Bí thư, chỉ đạo các hoạt động quan trọng như tuyên truyền, vận động quần chúng, tổ chức các cuộc đấu tranh, biểu tình chống lại chính sách đàn áp của thực dân Pháp.

Trong quá trình hoạt động, đồng chí Ngô Gia Tự luôn thể hiện sự nhạy bén chính trị, khả năng dự đoán và đối phó với các âm mưu của kẻ thù. Tuy nhiên, hoạt động cách mạng trong thời kỳ này vô cùng gian khổ và nguy hiểm. Ngày 28 tháng 11 năm 1930, trong một cuộc họp quan trọng của Xứ ủy Nam Kỳ, đồng chí Ngô Gia Tự cùng nhiều đồng chí lãnh đạo khác đã bị thực dân Pháp phát hiện và bao vây. Trong hoàn cảnh hiểm nghèo, ông đã bị bắt giữ cùng với nhiều đồng chí khác tại Sài Gòn.

Dù bị bắt, dù phải đối mặt với những đòn tra tấn dã man và sự đe dọa của kẻ thù, Ngô Gia Tự vẫn kiên cường, không hề khuất phục. Ông giữ vững khí tiết của người cộng sản, không khai báo hay tiết lộ bất kỳ thông tin nào về tổ chức, về đồng chí, về đường lối cách mạng.

Vào một buổi sáng lạnh giá ngày 28 tháng 2 năm 1931, tại sân ga Sài Gòn, trước sự chứng kiến của đông đảo người dân và lực lượng quân sự Pháp, đồng chí Ngô Gia Tự, khi mới 24 tuổi, đã hiên ngang đối mặt với án tử hình. Trước lưỡi gươm của kẻ thù, ông vẫn giữ vững phong thái ung dung, oai hùng, hô vang những khẩu hiệu hào hùng: "Việt Nam độc lập! Hòa bình nhân dân!", thể hiện tinh thần yêu nước cháy bỏng và niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng. Sự hy sinh anh dũng của đồng chí Ngô Gia Tự là một mất mát to lớn, nhưng cũng là một biểu tượng cao đẹp, khắc sâu vào lịch sử dân tộc, khơi dậy lòng yêu nước và ý chí cách mạng cho các thế hệ sau.

Di sản và những bài học quý giá

Mặc dù cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Ngô Gia Tự chỉ kéo dài hơn một thập kỷ, nhưng những đóng góp của ông cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam là vô cùng to lớn và đáng trân trọng. Ông là một trong những người cộng sản đầu tiên, người tiền bối sáng lập Đảng, đã đặt những viên gạch nền móng đầu tiên cho Đảng Cộng sản Việt Nam.

Di sản quý báu mà đồng chí Ngô Gia Tự để lại cho thế hệ hôm nay là:

  • Lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần cách mạng kiên trung: Ông đã chứng minh rằng, dù ở hoàn cảnh nào, dù đối mặt với nguy hiểm, gian khổ ra sao, lý tưởng cách mạng và lòng yêu nước vẫn là sức mạnh vô địch.

  • Ý chí đấu tranh bất khuất: Dù bị tra tấn, giam cầm, ông vẫn giữ vững khí tiết, không bao giờ khuất phục trước cường quyền, thể hiện phẩm chất cao quý của người cộng sản.

  • Tinh thần đoàn kết và xây dựng Đảng: Ông hiểu rõ sức mạnh của sự đoàn kết, nỗ lực không ngừng để hợp nhất các tổ chức, xây dựng một Đảng Cộng sản thống nhất, vững mạnh, đủ sức lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

  • Sự hy sinh cao cả: Cuộc đời và sự hy sinh của ông là lời nhắc nhở về giá trị của độc lập, tự do, và về sự hy sinh cao cả của các thế hệ đi trước để có được hòa bình, hạnh phúc ngày hôm nay.

  • Hiện nay, tên của đồng chí Ngô Gia Tự được đặt cho nhiều con đường, trường học tại tỉnh Long An và thành phố Hồ Chí Minh, như một sự tri ân sâu sắc đối với những cống hiến to lớn của ông. Tấm gương sáng ngời của đồng chí Ngô Gia Tự mãi mãi là nguồn cảm hứng, là bài học quý báu cho các thế hệ người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn