ĐỒNG CHÍ NGUYỄN CÔNG VỸ (1903-1991)
ĐỒNG CHÍ NGUYỄN CÔNG VỸ (1903-1991)
Người chiến sĩ cộng sản kiên trung trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh
Đồng chí Nguyễn Công Vỹ (bí danh Sinh) sinh năm 1903 tại làng Bình Thọ, tổng Bạch Hà, huyện Anh Sơn (nay là xã Văn Hiến), tỉnh Nghệ An trong một gia đình có truyền thống khoa bảng và yêu nước.
Ngay từ nhỏ, đồng chí đã được hun đúc tinh thần yêu nước, sớm tiếp thu những tư tưởng tiến bộ và nuôi dưỡng ý chí đấu tranh giải phóng dân tộc trước cảnh nhân dân lầm than dưới ách thống trị của thực dân Pháp và phong kiến tay sai.
Năm 1928, đồng chí tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, trở thành người đầu tiên tại địa phương được kết nạp vào tổ chức. Dưới sự hướng dẫn của đồng chí Nguyễn Văn Thông, đồng chí xây dựng cơ sở cách mạng tại quê hương, mở hiệu thuốc Bắc làm nơi liên lạc bí mật, truyền bá tài liệu cách mạng, tổ chức các hội Ái hữu, Tương tế và Nông hội đỏ để vận động quần chúng.
Ngày 07/01/1929, đồng chí trực tiếp chỉ đạo đợt rải truyền đơn kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga và cắm cờ đỏ búa liềm tại chợ Vĩnh, góp phần cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng tại địa phương.
Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, tháng 5/1930, đồng chí được kết nạp vào Đảng, trở thành một trong những đảng viên đầu tiên của phủ Anh Sơn. Tháng 6/1930, đồng chí được bầu làm Bí thư Tổng ủy Bạch Hà, lãnh đạo nhân dân tham gia các cuộc biểu tình trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh, thành lập và củng cố các tổ chức quần chúng như Hội Phụ nữ Giải phóng, Thanh niên Cộng sản đoàn và Nông hội đỏ.
Tháng 10/1930, đồng chí được cử làm Bí thư Chi bộ Thái Sơn. Đầu năm 1931, giữ cương vị Bí thư Tổng ủy Đệ Ngũ, trực tiếp lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống sưu thuế, đòi quyền lợi cho nông dân. Tháng 4/1931, đồng chí được điều động làm công tác Cứu tế đỏ.
Tháng 7/1931, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và kết án 7 năm tù, giam tại Nhà lao Vinh rồi đồn Kim Nhan. Dù bị tra tấn dã man, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết, tuyệt đối không khai báo. Sau khi được trả tự do cuối năm 1933, đồng chí tiếp tục khôi phục tổ chức Đảng, nhiều lần xây dựng lại chi bộ tại địa phương.
Đầu năm 1940, đồng chí được bầu làm Bí thư Chi bộ Bình Thọ. Tháng 6/1941, đồng chí bị bắt lần thứ hai, bị kết án 15 năm tù, giam tại Nhà lao Vinh rồi đày lên Nhà lao Buôn Ma Thuột. Trong tù, đồng chí tiếp tục đấu tranh và tham gia chi bộ Đảng.
Tháng 3/1945, đồng chí vượt ngục thành công sau cuộc đảo chính Pháp của Nhật, trở về quê hương, giữ chức Chủ nhiệm Chấp ủy Việt Minh tổng Bạch Hà, tổ chức lực lượng tự vệ, vận động quần chúng chuẩn bị Tổng khởi nghĩa.
Ngày 23/8/1945, đồng chí trực tiếp lãnh đạo đoàn biểu tình giành chính quyền tại phủ Anh Sơn. Sau thắng lợi, đồng chí tiếp tục chỉ đạo tiếp quản chính quyền ở các làng xã, xóa bỏ bộ máy cai trị cũ và xây dựng chính quyền cách mạng.
Sau Cách mạng Tháng Tám, đồng chí lần lượt giữ các chức vụ Chủ nhiệm Mặt trận Việt Minh, Bí thư Chi bộ kiêm Chủ tịch Ủy ban Hành chính xã Đồng Lạc, Bí thư Chi bộ kiêm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - Hành chính, Bí thư Chi bộ lâm thời xã Văn Hiến, sau đó công tác tại Huyện ủy Anh Sơn, Tỉnh ủy Nghệ An và Ty Công an Nghệ An cho đến khi nghỉ hưu năm 1963.
Đồng chí Nguyễn Công Vỹ qua đời năm 1991, hưởng thọ 88 tuổi.
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba và Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba. Cuộc đời đồng chí là tấm gương sáng về lòng trung thành với Đảng, tinh thần kiên trung, bất khuất và sự tận tụy phụng sự Tổ quốc, Nhân dân.


