Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh - Chủ tịch đầu tiên của Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ
Nhà tù Hỏa Lò, nơi thực dân Pháp giam giữ hàng nghìn chiến sỹ cách mạng, trong đó có đồng chí Nguyễn Đức Cảnh, Chủ tịch đầu tiên của Tổng Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ (tổ chức tiền thân của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ngày nay). Đồng chí sinh năm 1908 tại Thái Bình. Năm 1927, đồng chí gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Trong thời gian hoạt động cách mạng, đồng chí cùng làm việc, cùng ăn, cùng ở với anh em công nhân nên càng đồng cảm về nỗi khổ và sớm nhận ra sức mạnh to lớn của đội ngũ công nhân trong đoàn kết đấu tranh chống áp bức bóc lột, tiến tới giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp. Đồng chí đã từng làm thợ quai búa ở Nhà máy Ca-rông, làm phu khuân vác ở bến cảng Hải Phòng... Đi đến đâu, đồng chí cũng quan tâm gây dựng tổ chức Công hội. Tháng 3/1929, đồng chí tham gia sáng lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở trong nước. Tháng 6/1929, đồng chí tham gia sáng lập Đông Dương Cộng sản Đảng và được giao nhiệm vụ phụ trách công tác vận động công nhân.Ngày 28/7/1929, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh, Ủy viên Trung ương Đông Dương Cộng sản Đảng triệu tập Đại hội đại biểu công nhân các tỉnh ở Bắc Kỳ tại số nhà 15, phố Hàng Nón, Hà Nội. Tại Đại hội, đồng chí trình bày báo cáo về phong trào công nhân, phương hướng, nhiệm vụ công tác công vận trong thời gian tới. Đại hội quyết định thành lập Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ và xuất bản tờ báo “Lao động” và tạp chí “Công hội đỏ”. Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh được bầu làm Hội trưởng lâm thời, trực tiếp phụ trách báo và tạp chí. Sau này, ngày 28/7 đã trở thành ngày truyền thống của tổ chức Công đoàn Việt Nam.Tháng 4/1931, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh bị thực dân Pháp bắt, chuyển về giam tại Nhà tù Hỏa Lò sau đó kết án t.ử h.ình. Trong khu xà lim 1, đồng chí đã dành những ngày tháng cuối cùng của mình trong để viết tác phẩm “Công nhân vận động”. Tác phẩm khẳng định vai trò và nhiệm vụ tiên phong của giai cấp công nhân đối với cách mạng Việt Nam. Đây cũng là đóng góp to lớn của đồng chí đối với phong trào công nhân, Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ sau khi Đảng được thành lập (2/1930). Ngày 31/7/1932, đồng chí bị kẻ địch đưa xuống Nhà lao Hải Phòng và thi hành án t.ử h.ình.Trên chặng đường hơn 90 năm hình thành và phát triển (28/7/1929 - 28/7/2023), đồng chí Nguyễn Đức Cảnh - Chủ tịch đầu tiên của Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ đã góp phần đặt nền móng cho phong trào công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam phát triển.
