ĐỒNG CHÍ NGUYỄN ĐỨC CẢNH – NGƯỜI CHIẾN SĨ CỘNG SẢN KIÊN TRUNG VÀ NHÀ LÃNH ĐẠO TIỀN BỐI LỖI LẠC CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM
Trong những trang sử hào hùng của phong trào công nhân và sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, có những nhà lãnh đạo tiền bối đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân và giọt máu đỏ tươi cho lý tưởng cách mạng. Nhắc đến đồng chí Nguyễn Đức Cảnh là nhắc đến một trong những người sáng lập Đông Dương Cộng sản Đảng, người đặt nền móng vững chắc cho phong trào công nhân miền Bắc và là tấm gương sáng ngời về lòng trung kiên bất khuất trước kẻ thù.
1. Tuổi trẻ sớm dấn thân và con đường lựa chọn ánh sáng cách mạng
Nguyễn Đức Cảnh sinh ngày 8 tháng 2 năm 1908 tại làng Diêm Điền, xã An Thái (nay là thị trấn Diêm Điền), huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Lớn lên trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước, từ thuở niên thiếu, ông đã sớm tiếp thu các luồng tư tưởng tiến bộ và nuôi dưỡng lòng căm thù giặc sâu sắc.
Khi còn là học sinh trường Thành Tây (Nam Định) rồi ra Hà Nội học tập, ông tích cực tham gia các phong trào yêu nước của học sinh, sinh viên. Năm 1927, ông gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Với năng lực xuất sắc và nhiệt huyết cách mạng sục sôi, ông được cử đi đào tạo trong các lớp huấn luyện chính trị do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập tại Quảng Châu (Trung Quốc), từ đó chính thức bước chân vào hàng ngũ những người cộng sản kiên trung.
2. Người kiến trúc sư của phong trào công nhân và sự ra đời của Công hội đỏ
Đầu năm 1929, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh là một trong những hạt nhân chủ chốt thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng tại Bắc Kỳ. Với vai trò là Bí thư Tỉnh ủy Hải Phòng kiêm Ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ, ông được giao trọng trách vận động và tổ chức giai cấp công nhân – lực lượng nòng cốt của cách mạng.
Sáng lập Công hội đỏ Bắc Kỳ: Nhận thức rõ vai trò tiên phong của giai cấp công nhân, ông trực tiếp đi sâu vào các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền ở khu vực mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả, Hải Phòng, Nam Định để giác ngộ và tổ chức công nhân đấu tranh. Tháng 7 năm 1929, Đại hội thành lập Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ được triệu tập, đánh dấu bước ngoặt lịch sử đưa phong trào công nhân Việt Nam chuyển từ tự phát sang tự giác.
Ngòi bút sắc sảo trên mặt trận báo chí: Ông đồng thời là chủ bút và trực tiếp viết bài cho nhiều cơ quan ngôn luận của Đảng như báo Búa Liêm, Lao Động, Công Nhân, góp phần truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin rộng rãi trong quần chúng cần lao.
3. Phút chót hiên ngang trước máy chém thực dân
Tháng 4 năm 1930, trong một chuyến công tác quan trọng nhằm củng cố tổ chức Đảng ở miền Trung, do sự phản bội của kẻ gian, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh bị thực dân Pháp bắt tại Vinh (Nghệ An).
Biết ông là một trong những thủ lĩnh cốt cán sừng sỏ của Đông Dương Cộng sản Đảng, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man, từ cực hình vô nhân đạo đến những lời mua chuộc, dụ dỗ ngọt ngào. Thế nhưng, trước khí phách hiên ngang của người chiến sĩ cộng sản, mọi đòn roi của giặc đều hoàn toàn bất lực. Biến nhà tù thực dân thành trận địa chiến đấu, ông tiếp tục viết tài liệu tuyên truyền, động viên các đồng chí giữ vững chí khí.
Ngày 31 tháng 7 năm 1932, thực dân Pháp hèn hạ đưa đồng chí Nguyễn Đức Cảnh ra hành quyết tại máy chém ở Nhà lao Hải Phòng. Ông ngã xuống khi tuổi đời mới tròn 24 – độ tuổi đẹp đẽ nhất của thanh xuân, để lại niềm tiếc thương vô hạn nhưng cũng đầy tự hào cho toàn Đảng, toàn dân.
