Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh và những cống hiến lịch sử thúc đẩy Cách mạng Việt Nam 21/07/2025

Trở thành người cán bộ cách mạng, hoạt động tích cực trong phong trào công nhânTháng 2/1928, Nguyễn Đức Cảnh được cử xuống Hải Phòng hoạt động.Tại Hải Phòng, Nguyễn Đức Cảnh được bổ sung vào Tỉnh bộ Thanh niên, có nhiệm vụ củng cố và phát triển các chi bộ Thanh niên và Công hội trong công nhân. Là người say mê với công tác tổ chức, đi tới đâu Nguyễn Đức Cảnh cũng chăm lo củng cố gây dựng tổ chức đến đấy. Ngoài việc gây dựng tổ chức Thanh niên, đồng chí còn chú ý gây dựng tổ chức Công hội trong công nhân. Những hoạt động sôi nổi của Nguyễn Đức Cảnh ở vùng Hải Phòng đã góp phần đắc lực tạo nên khí thế cách mạng sôi nổi trong đội ngũ công nhân. Các cơ sở của Thanh niên và Công hội phát triển mạnh mẽ ở bến cảng và các nhà máy ở Hải Phòng…Cảng Hải Phòng - nơi đồng chí Nguyễn Đức Cảnh hoạt động và lãnh đạo phong trào công nhân trong thời gian 1929-1930.Bằng hoạt động thực tiễn sôi nổi trong công nhân Hải Phòng, nhận thấy nhiều nơi ở vùng mỏ chưa có cơ sở của Thanh niên, Nguyễn Đức Cảnh đã đề nghị với Kỳ bộ Bắc Kỳ cần phải tăng cường tổ chức Thanh niên trong hầm mỏ, xí nghiệp. Đồng chí đã đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thâm nhập vào phong trào công nhân; nêu kinh nghiệm qua những lần đi vào nhà máy, hầm mỏ và rút ra kết luận rằng, "chỉ có đi vào giai cấp công nhân, người cách mạng mới tìm ra chủ trương và phương pháp đấu tranh đúng”¹.Ý kiến sắc sảo của Nguyễn Đức Cảnh đã được các đồng chí trong Kỳ bộ Thanh niên Bắc Kỳ tán thành và trở thành Nghị quyết của Kỳ bộ. Chủ trương "Vô sản hóa" được bắt đầu từ đây. Từ ý kiến của Nguyễn Đức Cảnh trở thành Nghị quyết của Hội nghị Kỳ bộ Thanh niên Bắc Kỳ, chủ trương "Vô sản hóa" trở thành nhận thức và hành động của những thanh niên yêu nước trong Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Nhiều người đã vượt qua hiểm nguy, chịu đựng mọi gian khổ, đi đến những nơi nóng bỏng nhất của phong trào công nhân như Ngô Gia Tự, Nguyễn Phong Sắc, Lương Khánh Thiện... để vận động cách mạng, giác ngộ quần chúng công nhân.Tại Hải Phòng, Nguyễn Đức Cảnh bí mật liên hệ, tổ chức cho nhiều hội viên Thanh niên đi "Vô sản hóa" ở các cơ sở công nghiệp vùng duyên hải và tổ chức nhiều lớp huấn luyện chính trị để nâng cao nhận thức chính trị trong công nhân Hải Phòng. Để có tài liệu giảng dạy và cho công nhân nghiên cứu, Nguyễn Đức Cảnh viết nhiều bài về đời sống công nhân, tổng kết kinh nghiệm về công tác vận động công nhân, về công tác tuyên truyền, tổ chức, đồng thời vận động các đồng chí trong Tỉnh bộ Thanh niên Hải Phòng viết nhiều truyền đơn, và các bài cho báo Đồng lòng tranh đấu, Tin tức, Cờ đỏ xuất bản ở Hải Phòng... Chính nhờ những hoạt động này, nhận thức chính trị trong giai cấp công nhân Hải Phòng phát triển, thúc đẩy đấu tranh cách mạng lên cao. Công nhân nhiều nhà máy ở Hải Phòng liên tiếp đấu tranh, từ đấu tranh đòi quyền lợi về kinh tế đã dần tiến lên đấu tranh chính trị.Cũng trong thời gian này, phong trào công nhân ở Hà Nội, Nam Định, Vinh và các tỉnh khác ở Bắc Kỳ, Trung Kỳ cũng phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng. Đây là kết quả bước đầu của phong trào "Vô sản hóa" mà Nguyễn Đức Cảnh là một trong những người "châm ngòi pháo" đó. Sự lớn mạnh của phong trào công nhân Việt Nam khi chủ nghĩa Mác - Lênin được truyền bá, làm cho Nguyễn Đức Cảnh và các đồng chí của mình nhận thấy rõ sự hạn chế của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên khi không còn đủ sức lãnh đạo phong trào. Những hạt nhân tích cực trong Thanh niên chủ trương thành lập một chính đảng của giai cấp công nhân Việt Nam.Địa điểm mở lớp huấn luyện đào tạo cán bộ cách mạng của đồng chí Nguyễn Đức Cảnh năm 1928.Tháng 3/1929, Nguyễn Đức Cảnh và các đồng chí nòng cốt trong Kỳ bộ Thanh niên Bắc Kỳ như Ngô Gia Tự, Trịnh Đình Cửu, Trần Văn Cung, Đỗ Ngọc Du,... họp bàn tại số nhà 5D, phố Hàm Long, Hà Nội, nhất trí thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam. Chi bộ chủ trương tiếp tục tổ chức phong trào “Vô sản hóa” nhằm phát triển hơn nữa tổ chức Công hội, tuyên truyền chủ nghĩa Mác – Lênin và lãnh đạo các phong trào công nhân. Sau khi chi bộ cộng sản ra đời, số đồng chí cộng sản tăng nhanh và phong trào đấu tranh của công nhân phát triển rõ rệt. Tuy chưa khẳng định được vai trò lãnh đạo của Thanh niên, song trên thực tế, nó đã chỉ huy Kỳ bộ Thanh niên Bắc Kỳ về các mặt công tác².Mặc dù phong trào cách mạng trong nước đã lớn mạnh, yêu cầu thực tiễn dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản đã chín muồi, tuy nhiên, tại Đại hội lần thứ nhất của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (5/1929) đã xảy ra sự bất đồng giữa các đại biểu trong việc xúc tiến thành lập Đảng. Đoàn đại biểu Bắc Kỳ (Trần Văn Cung, Ngô Gia Tự và Nguyễn Tuân) rút khỏi Đại hội về nước và thảo luận với các đồng chí trong chi bộ cộng sản đầu tiên tiến hành thành lập Đảng Cộng sản. Những cán bộ nòng cốt, trung kiên mà đại biểu xuất sắc là Nguyễn Đức Cảnh, Ngô Gia Tự trực tiếp chuẩn bị, mật về dự thảo các văn kiện, đồng thời chỉ đạo, cổ vũ những thành phần tiên tiến trong Thanh niên Bắc Kỳ lên cao thúc đẩy, thành lập Đảng Cộng sản để lãnh đạo phong trào.Ngày 17/6/1929, tại số nhà 312, phố Khâm Thiên, Hà Nội, những người cách mạng kiên trung nhất, gần 20 đại biểu các tổ chức cộng sản ở các tỉnh Bắc Kỳ quyết định thành lập Đông Dương Cộng sản thông qua Chính cương, Tuyên ngôn và Điều lệ. Đảng cũng cho ra Ban Chấp hành Trung ương lâm thời. Nguyễn Đức Cảnh được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành, phụ trách công tác vận động công nhân.